Aanleiding bouw Mariakapel
Buurtschap Rijkevoort-De Walsert was een onderdeel van de vroegere parochie St. Rochus. Deze parochie is in 2010 opgegaan in de grotere regionale parochie Maria, Moeder van de Kerk. Per januari 2016 is het dorpsbeeldbepalende kerkgebouw uit 1887-1888 in Rijkevoort gesloten.
Tot in de jaren 50 van de vorige eeuw heeft de kerk een grote invloed gehad op het dagelijks leven van de katholieke Rijkevoortse gemeenschap. Direct na je geboorte werd je gedoopt; als kleuter ging je bij de „zusters“ -de nonnen in de volksmond- naar de bewaarschool. Op de lagere school deed je de eerste heilige communie, kreeg je les uit de catechismus, ging je biechten, werd je lid van een katholieke jeugdorganisatie zoals de KPJ en deed je het vormsel. Wat later trouwde je in de kerk en uiteindelijk volgde de uitvaart met begrafenis op het kerkhof.
Vanaf de jaren 60 nam de invloed van de kerk op de maatschappij en daarmee ook het kerkbezoek af. Het heeft uiteindelijk ook in Rijkevoort geleid tot de sluiting van de kerk, waarmee ook een stuk cultureel erfgoed letterlijk en figuurlijk afgesloten werd.
Reden voor een aantal buurtschapbewoners om de handen ineen te slaan en de mogelijkheden te onderzoeken, om toch een stukje katholieke cultuurhistorie voor het dorp en het buurtschap te behouden. Zo ontstaat het idee voor het oprichten van een veldkapelletje, een Mariakapel. De initiatiefnemers willen hiermee een rustpunt realiseren te midden van de wandel- en fietsroutes die het gebied doorkruisen. Hier kunnen zowel buurt- en dorpsbewoners als de bezoekers van het buurtschap een moment van rust en bezinning genieten.
De bouw van de Mariakapel startte 2 april 2017. De kapel werd officieel geopend op zondag 10 september 2017 tijdens de jaarlijkse „Riekevortse Dag“. Deze dorpsdag -vroeger het weekend van de Rijkevoortse kermis, maar ook die culturele traditie is inmiddels verleden tijd- brengt de inwoners van Rijkevoort bij elkaar rond een jaarlijks variërend thema. Een mooier moment was niet denkbaar als het gaat over dorpscultuur en onderlinge verbondenheid.
Bouw en bouwmaterialen kapel
Zowel het ontwerp als de daadwerkelijke bouw van de Mariakapel op de Walsert gebeurden in eigen beheer. Daarbij werd zoveel als mogelijk gebruik gemaakt van „tweedehands“ bouwmaterialen: beter voor de begroting, voor de betrokkenheid en verbinding van de buurt- en dorpsbewoners en voor het duurzame karakter van de kapel. Voor het ontwerp werd gekozen voor een bakstenen kapel met rondboog toegangspoortje en zadeldak tussen twee topgevels. De omgeving van de kapel bestaat uit boerderijen, voormalige boerderijen en andere woningen. De kapel past ondanks haar kleine formaat daarmee ook goed in het straatbeeld en de directe omgeving.
Van de kapel die in 1819-1820 aan de Kapelstraat in Rijkevoort werd gebouwd en gesloopt in 1886-1887 om plaats te maken voor de huidige St. Rochuskerk, zijn bij het bouwrijp maken van het plan "Achter de Molen" in 2011 zowel een ornament als enkele hardstenen raam- en deurdorpels opgegraven. Zo'n 125 jaar eerder daar als bouwafval gestort. Beide antieke bouwmaterialen zijn verwerkt in de kapel, onder de nis en bij de ramen.
Nog meer Rijkevoorts cultureel erfgoed verwerkt bij de Mariakapel: voor (een deel van) het hekwerk om de kapel is gebruik gemaakt van het hekwerk, wat tot 1961 bij het toenmalige schoolgebouw in Rijkevoort stond. Van 1913 tot 1961 stond de "jongens- en meisjesschool” op het grasveld midden in Rijkevoort, waar nu het kunstwerk staat. In 1961 verhuisde de "lagere" school naar de overkant van de Kapelstraat (nu dorpshuis De Poel).
Naast deze historische bouwmaterialen, hebben ook de gebruikte bakstenen, glazuurstenen, muldenpannen, (stal/kerk)ramen en vloertegels -het meeste materiaal afkomstig van (oud)buurtschapbewoners- een tweede leven in de kapel gekregen. De kapel werd volledig gebouwd door vrijwilligers en financieel mogelijk gemaakt door giften -zowel financieel als materieel- van de bevolking en met donaties door diverse lokale en regionale ondernemingen.
Daarmee is Mariakapel Rijkevoort-De Walsert meer dan alleen een veldkapelletje. Het is een toonbeeld van betrokkenheid en verbondenheid van dorps- en buurtbewoners met het verleden, de landelijke leefomgeving, maar bovenal ook met elkaar!
Omgeving
Buurtschap Rijkevoort-De Walsert (Gemeente Sint Anthonis) is overwegend agrarisch. Akkerbouwpercelen, weilanden en struweelstroken wisselen elkaar af. De woningen liggen verspreid over het gebied. Het karakter van Rijkevoort-De Walsert is landelijk. Wandelaars en fietsers doorkruisen frequent het gebied, zeker in de zomermaanden. Over het gebied lopen diverse fiets- en ruiterroutes. Voor wandelaars is er een keur aan struin- en boerenpaadjes. Ook de zandpaden waarmee de weilanden zijn ontsloten bieden veel wandelmogelijkheden. De omgeving van Rijkevoort-De Walsert bestaat uit gebieden met een soortgelijk karakter als het buurtschap zelf. Rijkevoort-De Walsert is gelegen tussen de woonkernen Rijkevoort, Ledeacker en Wanroij.
Toestemming
Deze cache is geplaatst met toestemming van de buurtschap Rijkevoort-De Walsert en de eigenaar van het perceel waar de kapel op staat.