Część terenów obecnego Powiatu krosnieńskiego, była przez długie wieki, aż do 1947 roku zamieszkiwana przez Łemków i Rusinów, uważanych również za etnograficzną grupę Ukraińców. Katastrofa drugiej wojny światowej doprowadziła do zniszczenia tej społeczności i jej przymusowego wysiedlenia na Ukrainę (1944–1946) oraz na Ziemie Odzyskane, w ramach „Akcji Wisła” (1947). Tylko w samym Powiecie krośnieńskim znajdziemy ponad 40 miejscowości dotkniętych wysiedleniami. Znajdują się one głównie w gminach Dukla, Rymanów i Jaśliska. Niektóre zostały całkowicie lub częściowo dosiedlone Polakami, inne w ogóle nie istnieją.
Celem tej serii jest przypomnienie o byłych mieszkańcach tych terenów oraz pokazanie pojedyńczych wsi (lub ich pozostałości), w których kiedyś oni mieszkali oraz o utraconym bogactwie kulturalnym, w postaci zniszczonych cerkwi i innych zabytków.
Deszno/Дошно
Deszno jest dziś już nieistniejącą wsią, która była położona w dolinie potoku Tabor przy obecnej drodze wojewódzkiej 887 z Rymanowa do Jaślisk. Pierwsza wzmianka o Desznie pochodzi z 1389 roku. Już w pierwszej połowie XVI wieku wspomina się o cerkwi w tym miejscu. We wsi działała parochia, do której należały także dwie sąsiednie łemkowskie wsi Wołtuszowa i Bałucianka. Według danych z 1785 roku w Desznie mieszkało 258 osób, z czego 132 rzymskich katolików należących do parafii w Rymanowie. W okresie międzywojennym miejscowi Łemkowie zorganizowali czytelnię ukraińskiego Towarzystwa społeczno-oświatowego „Proswita”, przy której działał zespół teatralny. Po założeniu uzdrowiska w Rymanowie Zdroju mieszkańcy Deszna wynajmowali kwatery kuracjuszom i oferowali usługi fiakierskie. W 1901 roku właśnie w Desznie mieszkał Stanisław Wyspiański z rodziną. Część wsi ucierpiała w pierwszej wojnie światowej, ale o wiele większe szkody powstały we wrześniu 1944 roku, kiedy zniszczeniu uległo 71 domów. Do ponownego spalenia wsi doszło w styczniu 1946 roku, kiedy w okolicach działały jednostki UPA. Po wojnie miejscowi Łemkowie zostali wysiedleni i wieś przestała faktycznie istnieć. Od 1981 roku funkcjonuje na jej terenie rozlewnia wód mineralnych Uzdrowiska Rymanów produkująca między innymi napoje owocowe „Celestynka”. W 1996 roku tereny Deszna weszły w skład sołectwa Rymanów Zdrój.
W Desznie znajdowała się drewniana cerkiew zbudowana w 1866 roku, która pełniła w latach 1934–1938, kiedy Rymanów Zdrój był siedzibą Administracji Apostolskiej Łemkowszczyzny, funkcję cerkwi katedralnej. Cerkiew została rozebrana w 1956 roku i drewno z niej było wykorzystane do budowy domu ludowego w niedalekiej wsi Lubatowa.
Część ikon łącznie z ikoną świętych Piotra i Pawła z pierwszej ćwierci XVI wieku, została przeniesiona do Muzeum Historycznego w Sanoku. Na miejscu wsi przy rozlewni wód mineralnych zachowane są resztki cmentarza z kilkunastu historycznymi nagrobkami. Miejsce po cerkwi i cmentarz są oznakowane tablicami powstałymi w ramach projektu „Śladami historii – wielokulturowość w dolinie Taboru i Wisłoka”, zawierającymi więcej informacji na temat wsi Deszno.
Skrytka jest umieszczona przy cmentarzu, zawiera logbook i ołówek