"Midsummer, palinocka lub Noc Kupały. Nieważne jak ją nazywają. Faktem jest, że to najkrótsza noc w roku, a kwestią wiary, że jest magiczna."
Noc Kupały – znana na Mazowszu również pod nazwami Noc Kupalna, Kupalnocka, Kupała, a na Podlasiu, Śląsku i Podkarpaciu jako Sobótka. Obchodzona jest w czasie przesilenia letniego, czyli najkrótszej nocy w roku (okolice 21-22 czerwca).
Pochodzenia nazwy tegoż święta badacze doszukują się na dwa sposoby. Może ona nawiązywać do bóstwa zwanego Kupałą, który był (lub była – nie ma zgodności co do płci) słowiańską wersją boga miłości (greckiego Kupidyna). Czasami uważa się go też za syna Swaroga, bądź jedną z jego personifikacji. Druga teoria dowodzi, że nazwa wywodzi się z indoeuropejskiego słowa „kup” (żarzyć się, jarzyć), lub „kump” (które oznacza jakąś grupę, wspólnotę, zbiorowość). Nazwa sobótka natomiast może oznaczać „mały sabat” – takie określenie jest prawdopodobnie efektem chrystianizacji słowiańszczyzny, w trakcie której starano się zdemonizować pogańskie święta i obrzędy. Na innych obszarach Europy również występuje podobne święto – na Wyspach Brytyjskich Midsummer, w krajach germańskich Mittsommerfest, w Finlandii i Estonii, na Litwie, a także na Łotwie jako święto państwowe pod nazwą Ligo. Pośrednio przypomina także celtyckie Beltaine/Beltane (obchodzone z 30 kwietnia na 1 maja, będące zakończeniem wiosny i początkiem lata).
Noc Kupały - Świętują żywioły, urodzaj i płodność
Henryk Siemiradzki, Noc świętojańska, 1892
Noc Kupały to święto wielowątkowe. Dotyczy żywiołów – ognia i wody (czyli podstawowych apotropeionów), kultu płodności, miłości, zakończenia wiosny (żegnano boga Jaryłę) i powitania lata. Z powodu szczególnego czasu, jakim jest najkrótsza noc w roku ułatwiony jest kontakt z zaświatami i tym samym magiczne rytuały mają dużą siłę oddziaływania. Świętujący rozpalają ogniska i skaczą przez nie, kąpią się w rzekach (oczyszczająca moc żywiołów).
Płynie po rzece wianek
Zabiegi magiczne w tym czasie zarezerwowane są głównie dla niezamężnych dziewcząt. Przed północą zbierały one zioło rosnące pod lasem, plotły z nich wianki, które później wraz z zapalonymi na nich świecami, puszczane były po wodzie. Jeśli zatonie, właścicielkę czeka rychła śmierć. Poniżej rzeki czekali chłopcy, próbujący je wyłowić. Jeśli zakończyło się to sukcesem, należało już tylko zidentyfikować właścicielkę wianka. Była to zapowiedź szybkiego zamążpójścia. Gdy wianek popłynie za daleko lub zaplątany w glony oznaczał dla dziewczyny staropanieństwo.
Kwiat paproci
Witold Pruszkowski, „Kwiat Paproci”
Szczególnym rytuałem jest poszukiwanie w lesie kwiatu paproci (zwanego też perunowym kwiatem). Pod tym pretekstem pary udają się w zaciszne miejsce by oddawać się uciechom cielesnym. Seks przedmałżeński był u Słowian obwarowany licznymi zakazami i regułami, ale w Noc Kupalną dozwolone (a nawet wskazane) było oddawanie się wolnej miłości. Stanowiło to w pewien sposób ujście dla wstrzemięźliwości przedmałżeńskiej ograniczonej wspomnianymi zakazami.
Czas magi
Na różnych obszarach słowiańszczyzny występowało wiele innych rytuałów. Wróżono z kwiatów, ziół, wody w studniach. Obchodzono domostwa z pochodniami, co miało zapewnić bezpieczeństwo, pomyślność i ochronę przed złymi siłami. Nieodłącznym elementem było również ucztowanie. Można w zasadzie uznać, że było to najważniejsze słowiańskie święto, pełne radości, przepychu, cielesnych uciech i potężnych zabiegów magicznych, które zapewniały pomyślność na nadchodzący czas.
Fajnie byłoby gdybyście przynieśli zrobione przez siebie wianki i je puścili w tę noc rzeką (np. tutaj <N 52° 21.324' E 16° 55.180'>) mając życzenie :)