Sosny na szczudłach
Sosna zwyczajana [Pinus sylvestris L.]
Sosna zwyczajna jest gatunkiem o dużej zmienności, co jest związane z jej ogromnym zasięgiem geograficznym. Zwykle jest to drzewo duże, dorastające do wysokości 25—35 m, a w sprzyjających warunkach nawet 40—48 m i pierśnicy 1,5 m.
Korona u młodych osobników jest stożkowata, u starych szeroka, zaokrąglona lub parasolowata. W zwarciu wykształca pień prosty (w postaci strzały) i małą wysoko osadzoną koronę. Na otwartej przestrzeni stare, samotne drzewa są niższe, do 15—20 m, mają pień krótki i szeroką, spłaszczoną koronę. Kora u starych drzew w dolnej części pnia gruba (dochodząca do 10 cm i więcej), spękana tafelkowato, brunatnoszara na zewnątrz, ciemnowiśniowa wewnątrz. W środkowej i górnej części pnia cienka, czerwonawożółta, łuszcząca się cienkimi płatami; na młodych gałązkach gładka, szarobrązowa.
Pędy nagie, zielonkawe, potem szarobrązowe. Pąki skupione wyłącznie na szczytach pędów, jajowate, wydłużone, ostre, nieożywicowane, czerwonawo-brązowe; w ciągu roku wyrasta z nich tylko jeden okółek gałęzi; pomiędzy okółkami brak gałęzi.
Igły po 2 na pędzie skróconym (4—10 cm dł.), zwykle skręcone wzdłuż osi o 180°, sztywne, drobno piłkowane, o zabarwieniu najczęściej ciemnozielonym z odcieniem niebieskawym, sinawym lub srebrzystym. Zabarwienie koron szarozielone. Trwałość igieł — około 3 lat.
Dzięki szerokiej skali przystosowawczej do różnych warunków ekologicznych, sosna występuje na rozległych obszarach Europy i Azji. Zasięgiem swym obejmuje prawie całą Europę. Nie spotyka się jej tylko na zachodzie Europy, na terenach o klimacie wybitnie oceanicznym i w najbardziej południowych jej częściach. Na północy, w Norwegii, dochodzi do 70° szer. płn. i sięga dalej niż świerk. Na Syberii nie sięga tak daleko na północ, jak w Europie, i nie przekracza koła podbiegunowego. Na wschodzie dochodzi do Morza Ochockiego. W Europie nie występuje w Holandii, Danii, w północno-zachodniej części RFN, w Wielkiej Brytanii, z wyjątkiem Szkocji, gdzie rośnie w odmianie szkockiej (var. scotica). Nie ma jej na Półwyspie Apenińskim, w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, nie rośnie na Nizinie Węgierskiej i na Podolu, a także w południowej części Ukrainy i Rosji.
źr.: www.encyklopedia.lasypolskie.pl
Skąd takie dziwadło?
Sosny na szczudłach, zwane też przez okolicznych mieszkańców sosnami na nogach, pod względem taksonomicznym są typowymi przedstawicielami gatunku sosna zwyczajna.
Te osobniki miały szczęście wyrosnąć tuż przy krawędzi nadpilicznej skarpy. Przypatrując się całej misternej konstrukcji korzeni można zauważyć, że przy pniu znajdują się krótkie poziome odcinki. To świadectwo, że kilkadziesiąt lat temu drzewa te rosły na płaskiej powierzchni, a system korzeniowy rozrastał się promieniście.
Przepływająca obok Pilica to rzeka o zmiennym poziomie wody. Przed wybudowaniem Zalewu Sulejowskiego wahania stanu wody w rzece były na tyle duże, że od czasu do czasu Pilica podmywała skarpę zabierając budujący ją piasek. W tym miejscu proces ten przebiega na tyle wolno, że drzewa nie przewróciły się, a zdążyły swoje korzenie przekształcić w system palowych podpór.
Do finału.
Przyjrzyj się pionowym korzeniom i znajdź najwyższy (najdłuższy). Zmierz jego wysokość H - odległość od miejsca w którym korzeń wrasta w ziemię do górnego zgięcia. Wynik zaokrąglij do 0,5 m.
Finał znajduje się w odległości s [m] = H * 50 + 20,7, na azymucie A[°] = H * 40 + 0,2601 od etapu pierwszego.