Torfowiska Uznamskie EarthCache

To jest skrytka typu EarthCache. Nie znajdziesz tu żadnego pojemnika ani logbooka. Jedyne, co musisz zrobić, żeby ją zalogować, to przesłanie założycielowi odpowiedzi na znajdujące się niżej pytania.

Współrzędne prowadzą na teren chroniony. Nie wolno tu wjechać pojazdem silnikowym (ten zostaw przed znakiem zakazu ruchu), nie wolno śmiecić ani niszczyć przyrody!

Czym jest torfowisko?

Mianem tym określa się naturalne miejsce tworzenia się i zalegania torfu przy powierzchni ziemi. Torf to skała osadowa, powstająca wskutek niepełnego rozkładu szczątków roślinnych zachodzącego w szczególnych warunkach. Proces ten zachodzi bardzo wolno – średni przyrost warstwy torfu to 1 mm rocznie. W zależności od źródła, za torfowisko uznaje się obszar, na którym miąższość (grubość) warstwy torfu wynosi przynajmniej 20-70 cm.

Do powstania torfowiska dochodzi wówczas, gdy do podłoża dociera więcej wody (woda opadowa, gruntowa) niż z niego odpływa, wsiąka lub paruje.

Według różnych kryteriów (geomorfologicznych, hydrologicznych i in.) rozróżnia się wiele typów torfowisk. Zgodnie z umiejscowieniem w sieci hydrologicznej Europy Wschodniej, mówi się o torfowiskach: niskich, przejściowych i wysokich.

Torfowisko niskie powstaje przez przekształcenie się w ląd bogatych w składniki odżywcze jezior, stawów czy cieków rzecznych. Zasilane są zawsze wodami gruntowymi lub powierzchniowymi. Bogactwo flory zawdzięczają przede wszystkim wysokiej zawartości azotu, natomiast współczynnik pH nie ma tu większego znaczenia (wynosi on od 3,2 do 7,5 – jest więc lekko kwaśny lub neutralny). Torfowiska niskie są zazwyczaj płaskie i wznoszą się niewiele powyżej poziomu wód gruntowych. Większość z obecnie jeszcze rosnących torfowisk we wschodniej Europie to właśnie torfowiska niskie. Do charakterystycznej roślinności tych terenów zalicza się olsy (lasy olchowe), szuwary, trzcinowiska i turzycowiska.

Torfowisko przejściowe tworzy się w warunkach przejściowych i jest zasilane zarówno wodą opadową, jak i gruntową. Powstaje na przykład w sytuacji, kiedy ciek poprzez zarastanie i akumulację zmienia swój bieg, odcinając tym samym dopływ substancji mineralnych. Torfowisko przejściowe może stopniowo zamienić się w torfowisko wysokie. Typowe dla torfowisk przejściowych rośliny to m.in. turzyce, sity i wełnianki.

Torfowisko wysokie jest zasilane wyłącznie wodą opadową i, co za tym idzie, ubogie w składniki odżywcze. Zawiera niewielkie ilości azotu, natomiast sporo węgla; współczynnik pH wynosi 3-4,8 (jest więc kwaśne). Torfowiska wysokie tworzą się w płytkich zbiornikach wodnych na obszarach obfitujących w opady, o dużej wilgotności powietrza i chłodnych, co ogranicza parowanie. Rośliny szybko zużywają dostępne substancje mineralne, a teren zasila uboga pod tym względem woda opadowa. Torfowiska wysokie mogą również powstawać przez przekształcanie się torfowisk niskich i przejściowych, jeśli warstwa torfu zrobi się na tyle gruba, że przestanie przepuszczać wody gruntowe. Torfowiska wysokie porastają zazwyczaj mchy z rzędu torfowców, z których wiele należy do gatunków zagrożonych.

Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Torfowiska Uznamskie” został utworzony w 2003r. „ze względów naukowych, przyrodniczych i dydaktycznych”, w celu ochrony „wartości estetycznych i przyrodniczych fragmentu lasów Mierzei Uznamskiej charakteryzującej się wysoką bioróżnorodnością, unikalną mozaikowością siedlisk, na które składa się: występowanie swoistej różnorodności gleb związanych z procesami bagiennymi (torfy niskie) i aluwialno-eluwialnych (zróżnicowane wiekowo wały wydmowe), stare lasy liściaste, w tym ponad 150-letnie drzewostany dębowe oraz liczne stanowiska gatunków roślin i zwierząt chronionych”. Obejmuje on obszar torfowisk niskich porośniętych lasem bagiennym. Na terenie torfowiska znajduje się ścieżka edukacyjna (niezbyt uczęszczana, sądząc po stopniu zarośnięcia) oraz rezerwat przyrody „Karsiborskie Paprocie”.

Gleby “Torfowisk Uznamskich” to kilkumetrowa warstwa leśnych gleb torfowo-murszowych. Są to gleby przejściowe między bagiennymi a mineralnymi, powstałe z torfów niskich w procesie całkowitej lub częściowej humifikacji na skutek odwodnienia. Składają się z resztek roślinnych oraz kwasów humusowych i zawierają ponad 20% związków organicznych.

Pytania i zadania:

1. Co świadczy o tym, że znajdujesz się na torfowisku?

2. Jakim torfowiskiem (niskim czy wysokim) są Torfowiska Uznamskie? Dlaczego tak uważasz?

3. Z jakim gatunkiem gleby mamy tutaj do czynienia?

4. Określ wiek tego torfowiska.

Das ist ein EarthCache. Du findest hier keinen Behälter und kein Logbuch. Du musst nur die unten stehenden Fragen beantworten und deine Antworten an den Owner senden.>/I>

Die Koordinaten führen auf ein Schutzgebiet. Man darf es nicht mit einem Kfz befahren (den musst du vor dem Verbot stehen lassen), man darf die Natur nicht zerstören und keinen Schmutz machen.

Was ist ein Moor?

Als Moor bezeichnet man eine natürliche Bildungs- und Lagerstätte von Torf an der Erdoberfläche. Torf ist ein organisches Sediment. Er bildet sich aus der Ansammlung nicht oder nur unvollständig zersetzter pflanzlicher Substanz in besonderen Verhältnissen. Dieser Prozess verläuft sehr langsam – die Torfschicht wächst durchschnittlich 1mm pro Jahr.

Abhängig von der Quelle, spricht man von einem Moor, wenn die Torfschicht wenigstens 20-70cm tief ist.

Ein Moor entsteht, wenn dem Boden mehr Wasser zugeführt wird (Niederschlagswasser, Grundwasser) als es abläuft, versickert oder verdunstet.

Nach verschiedenen Kriterien (geomorphologischen, hydrologischen u.a.) werden zahlreiche Moortypen unterschieden. Nach der Platzierung im hydrologischen Netz Mitteleuropas spricht man über: Niedermoore, Zwischenmoore und Hochmoore.

Das Niedermoor (genannt auch: Niederungsmoor, Flachmoor, Ried, Wiesenmoor, Reichmoor) entsteht durch die Verlandung nährstoffreicher Seen, Teiche und Flussläufe. Die Niedermoore sind immer mineralbodenwasserernährt. Für das reiche Wachstum ist vor allem der hohe Stickstoffinhalt wichtig, der pH-Wert hat dagegen eigentlich keine Bedeutung (er liegt zwischen 3,2 und 7,5 – ist also schwachsauer bis neutral). Die Niedermoore sind vorwiegend flach und erheben sich kaum über den Grundwasserspiegel. Die meisten heute noch wachsenden Moore in Mitteleuropa sind eben Niedermoore. Zu den charakteristischen Vegetationseinheiten der Niedermoore gehören Erlenbruchwälder, Röhrichte und Großseggenriede.

Das Zwischenmoor (genannt auch Übergangsmoor) bildet sich in Zwischenverhältnissen und wird sowohl durch Regenwasser, als auch durch Grundwasser ernährt. Es entsteht z.B. wenn ein Wasserlauf durch Bewachsen und Ablagerung seinen Lauf ändert und der Zufuhr der Mineralstoffe begrenzt wird. Ein Zwischenmoor kann sich almählich in Hochmoor umwandeln. Typisch für Zwischenmoore sind u.a. niedrige Seggen, Binsen und Wollgräser.

Das Hochmoor (genannt auch: Heidemoor, Torfmoor, Armmoor, Regenmoor, Moos, Fenn, Fehn) ist ausschließlich niederschlagswasserernährt und deshalb arm an Nährstoffen. Es enthält wenig Stickstoff und viel Kohlenstoff; sein pH-Wert beträgt 3-4,8 (also sauer). Die Hochmoore bilden sich in seichten Gewässern auf den Gebieten mit reichlichen Niederschlägen, hoher Luftfeuchtigkeit, geringer Wärme und damit geringer Verdunstung. Die Pflanzen nutzen die geringen Nährstoffe und das Gebiet wird durch nährstoffarmes Regenwasser versorgt. Die Hochmoore können auch auf Nieder- oder Zwischenmooren entstehen, wenn die Torfschicht so dick wird, dass sie kein Grundwasser mehr durchlässt. Die Hoc hmoore sind hauptsächlich mit Torfmoosen bewachsen, von denen viele zu den gefährdeten Pflanzenarten zählen.

Das Schutzgebiet „Usedomer Moore” wurde 2003 gegründet. Das Moor ist durch große Biounterschiedlichkeit gekennzeichtet. Hier findet man Niedermoore, Dünendämme, alte Laubwälder (u.a. 150-jährige Eichenbaumbestände) und zahlreiche unter Naturschutz stehende Pflanzen. Das Niedermoor ist mit Sumpfwald bewachsen. Es gibt hier auch einen Lehrpfad (nicht viel besucht, was vor Ort zu sehen ist) und einen Naturschutzgebiet „Kaseburger Farne”.

Der Erdboden der „Usedomer Moore” besteht au seiner ein paar Meter tiefe Schichte von Torf und Sumpfhumus. Es handelt sich um einen Erdboden, der durch Zersetzung organischer Substanz entsteht.

Fragen und Aufgaben:

1. Was zeugt davon, dass du dich auf einem Moorgebiet befindest?

2. Sind „Usedomer Moore” ein Nider- oder Hochmoor? Begründe deine Meinung?

3. Mit welcher Gattung des Erdbodens haben wir hier zu tun?

4. Bestimme den Alter dieses Moores.