Skip to content

Hale targowe i plac Kazimierza Wielkiego Traditional Cache

This cache has been archived.

VarsovianReviewer: Skrytka jest zbyt długo nieaktywna, więc jestem zmuszony ją zarchiwizować.

More
Hidden : 7/28/2018
Difficulty:
1.5 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size:   micro (micro)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


W miejscu gdzie dziś w zabudowaniach po Domie Słowa Polskiego, działa centrum handlowe, do 1948 roku, znajdował się Plac Kazimierza Wielkiego (do 1922 patronem był Kalikst Witkowski komisaryczny prezydent Warszawy w okresie od 16 września 1863 roku do 1 października 1875. ).

Wytyczony został w 1868 r. pomiędzy ulicami Pańską, Wronią, Srebrną i Miedzianą w miejscu parcelowanych ogrodów. Założenie było szczytne. Plac, założony nieopodal bocznic i ramp towarowych drogi żelaznej warszawsko-wiedeńskiej, miał stać się nowoczesnym rynkiem zbożowym. Nie był to jednak szczęśliwy czas dla rozwoju miasta. Kilka lat wcześniej stłumiono powstanie styczniowe, trwały represje, a Warszawa na wiele lat pogrążyła się w marazmie. Do roku 1881 na placu funkcjonował targ na słomę, siano, zboże i inne produkty rolne .

W połowie pierwszej dekady XX wieku nieco zmienił się asortyment sprzedawanych towarów. Handel płodami rolnymi przeniósł się w pobliże ulicy Karolkowej, a na targowisku handlowano głównie produktami spożywczymi.

W 1904 r.  rozpisano  konkurs na budowę w tym miejscu hal targowych . W komisji znalazło się dwóch rosyjskich inżynierów wojskowych oraz znani architekci warszawscy: Bronisław Brochwicz Rogóyski, Władysław Marconi i Józef Pius Dziekoński. Nadesłane zostały cztery projekty. Do realizacji wybrano ten autorstwa Henryka Gaya.
Była to hala o pięciu przęsłach. Prace budowlane prowadziła znana warszawska firma Fryderyk Martens i Adolf Daab. Wykonawcą konstrukcji było Towarzystwo Akcyjne Borman i Szwede, zaś okuć, krat, okien, drzwi i całej "galanterii" żelaznej firma K. Zieleziński. Budowa trwała trzy lata i pochłonęła 450 tys. rubli. Oficjalnego otwarcia hal dokonał 26 listopada 1908 r. ówczesny prezydent miasta Wiktor Litwiński.

Hale przy placu Witkowskiego miały ceglane elewacje w duchu zmodernizowanego romanizmu i gotyku. Fasadę budynku frontowego ozdobiła umieszczona na osi wieża zwieńczona stromym dachem z iglicą. W ścianach szczytowych umieszczono wielkie, półkoliste okna. Elewacje ozdobiły rzeźby oraz płaskorzeźby odkute w kamieniu przez Zygmunta Otto.
Wiązały się one tematycznie z przeznaczeniem hali jako miejsca handlu artykułami spożywczymi. Wyobrażały ptactwo, ryby, zwierzynę, raki oraz "udatne sceny rodzajowe". Do budynku wiodły cztery wejścia.
Hale wyposażono w nowoczesne urządzenia techniczne: były podłączono do wodociągów miały również system wentylacyjny i automatycznie zamykane okna.

Mieściło się w nich 127 straganów, 27 stoisk z drobiem, 8 z rybami, 54 jatki, a przynajmniej część piwnic była chłodzona.
Te udogodnienia sprawiły, że czynsz wyśrubowano do granic możliwości i hale nie cieszyły się w początkowym okresie istnienia popularnością.

Po odzyskaniu niepodległości, w roku 1922, nowym patronem placu został Kazimierz Wielki, a dla hal nastąpił okres świetności. W tym okresie stały się głównym targowiskiem zachodniej części miasta.

Hale zostały poważnie uszkodzone w  w nocy z 12 na 13 maja 1943 w trakcie bombardowań  Warszawy dokonanych przez sowieckie lotnicwo.

Po wojnie ok. 1948 roku, podjęto decyzję o wyburzeniu ocalałych murów hal i okolicznej zabudowy i wybudowaniu w tym miejscu kompleksu zakładów poligraficznych Dom Słowa Polskiego.

Dziś po zakładach poligraficznych pozostało wspomnienie, a w głównym budynku, opróżnionym z maszyn, mieszczą się sklepy.

 

 Opracowano na podstawie:

Warszawy historia ukryta:  Hale na placu Witkowskiego – Kalikst Witkowski

Gazeta Wyborcza : Dziś stoi tu CH Jupiter, przed wojną był plac i hala targowa

Additional Hints (Decrypt)

xhpavw. zntarglpmal. cbq. / pebhpu. zntargvp. haqre.

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)