Część terenów obecnego Powiatu krosnieńskiego, była przez długie wieki, aż do 1947 roku zamieszkiwana przez Łemków i Rusinów, uważanych również za etnograficzną grupę Ukraińców. Katastrofa drugiej wojny światowej doprowadziła do zniszczenia tej społeczności i jej przymusowego wysiedlenia na Ukrainę (1944–1946) oraz na Ziemie Odzyskane, w ramach „Akcji Wisła” (1947). Tylko w samym Powiecie krośnieńskim znajdziemy ponad 40 miejscowości dotkniętych wysiedleniami. Znajdują się one głównie w gminach Dukla, Rymanów i Jaśliska. Niektóre zostały całkowicie lub częściowo dosiedlone Polakami, inne w ogóle nie istnieją.
Celem tej serii jest przypomnienie o byłych mieszkańcach tych terenów oraz pokazanie pojedyńczych wsi (lub ich pozostałości), w których kiedyś oni mieszkali oraz o utraconym bogactwie kulturalnym, w postaci zniszczonych cerkwi i innych zabytków.
Smereczne/Смеречне
Smereczne to nieistniejąca wieś łemkowska znajdująca się w dolinie potoku Wadernik, na zachód od Tylawy. Pierwszy raz w dokumentach oficjalnych Smereczne jest wspominane dosyć późno, bo dopiero w 1785 roku (jednakże według innych źródeł w 1592 roku, kiedy miało być własnością rodziny Męcińskich). Większy rozwój wsi jest związany z XIX wiekim, kiedy powstały tam dwie kopalnie ropy. Pod koniec XIX i na początku XX wieku dla całego regionu charakterystyczna była silna fala emigracji zarobkowej, głównie do Stanów Zjednoczonych, która dotknęła także Smereczne. W czasie pierwszej wojny światowej wieś została całkowicie zniszczona, jednak już kilka lat po wojnie mieszkańcy w całości ją odbudowali. W wyniku wydarzeń tzw. „schizmy tylawskiej” część wsi po 1926 roku przeszła na prawosławie, później jej mieszkańcy dołączyli do budowniczych cerkwi w sąsiedniej Wilszni. W 1936 w Smerecznem powstała jedyna w historii wsi szkoła. W czasie drugiej wojny światowej szkoła została zajęta przez Niemców i wykorzystywana jako strażnica graniczna. Po ataku na ZSRR we wsi został zbudowany nowy obiekt zwany „Kasarnią”. W ramach budowy doszło do uregulowania potoku, do czego zostały wykorzystane macewy z kirkutu w Dukli, część których można obejrzeć w Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej. W czerwcu 1944 oddział AK z Iwonicza zaatakował „Kasarnię”,ale akcja ta nie przyniosło atakującym sukcesu i byli zmuszeni do wycofania się. Ponowne zniszczenie wsi nastąpiło w czasie operacji dukielsko-preszowskiej, kiedy także zginęło 13 mieszkańców Smerecznego. Po zakończeniu walk większość mieszkańców wyjechała na tereny obecnej Ukrainy, reszta zaś, która pozostała, została wysiedlona w ramach „Akcji Wisła” w 1947 roku. W latach 80 tereny byłej wsi użytkował kombinat Igloopol z Mszany. Według ostatniego międzywojennego spisu powszechnego z 1931 roku Smereczne liczyło 32 domów, zamieszkiwanych przez 207 osób. Mapę wsi odtworzył w swej książce pt. Smereczne na Łemkowszczyźnie: wspomnienia i relacje Aleksander Chudyk urodzony i mieszkający do 1944 w Smerecznem.
Dzisiaj po wsi pozostało niewiele śladów. Przy starej drodze przez wieś stoi przydrożny krzyż ufundowany w 1894 roku. Blisko niego można zobaczyć pozostałości niemieckiej strażnicy, która została rozebrana w latach 80. Przy żółtym szlaku turystycznym znajduje się drewniana kaplica z dzwonem upamiętniająca wieś, która została zbudowana w 2007 przez fundację Rutenika. Przy kaplicy jest umieszczony kamień z wyrytymi imionami mieszkańców zabitych podczas działań wojennych w 1944 i wiata z tablicą informacyjną.
Przez Smereczne prowadzi żółty szlak turystyczny łączący Tylawę z Olchowcem, skąd kontynuuje w kierunku Baraniego.
Skrytka jest umieszczona przy wiacie, zawiera logbook i ołówek.