Ter info : De beheerders hebben sinds september 2023 besloten om de Donjohn niet meer gratis te bezoeken. Maar het blijft de moeite waard om de geschiedenis te lezen en een wandeling te maken rond de Donjohn.
De geschiedenis van ’t Huys Dever
’t Huys Dever is een veertiende eeuwse woontoren of donjon, ook wel een zalenkasteel(tje) genoemd. Toen stond hier de toren met de voorhof (de binnenplaats), omringd door een gracht van zo’n 15 meter breed. De toren en voorhof waren gescheiden door een tussen- gracht. Zo heeft Dever gestaan tot ongeveer 1580 toen drie verbouwingen plaatsvonden.
1. De tussengracht werd dichtgegooid waardoor de toren en de voorhof één eiland werd omringd door de gracht.
2. De voordeur werd verplaatst van het zuiden naar het westen (de ronde kant).
3. Het eerste (kleine) voorhuis werd aangebouwd aan de noordkant van de ronde kant.
Kort daarna, tussen 1630-1634 wordt het grote voorhuis aangebouwd op het gebied tussen de voorhof en de toren. Er ontstaat dan een landhuis of buitenplaats met daarachter nog steeds de middeleeuwse toren.
Rond 1750 komt Dever leeg te staan. De leegstand en het gebrek aan onderhoud dat hiermee samenhing hebben tot gevolg dat er in 1848 een instorting plaatsvindt. De noord muur van het eerste voorhuisje valt in de gracht en binnen tien jaar is niet alleen het kleine voorhuisje verdwenen, maar is ook het grote voorhuis ingestort. Stenen en andere materialen zijn weggehaald door mensen uit de omgeving.
De toren staat weer alleen, nog wel met een dak, maar dat heeft een groot gat naar het westen. Het gevolg is dat in 1862 met een zware storm het dak instort. Dever is een ruïne geworden waarvan uiteindelijk alleen de kelder overdekt blijft.
Na de tweede wereldoorlog komt het landgoed in handen van de Nederlandse Staat. De laatste particuliere eigenaar, de familie Heereman van Zuydwijck, is een van oorsprong Nederlandse familie die dan al zo’n 150 jaar in Duitsland woont en dus Duits is. Na de tweede wereldoorlog zijn alle Duitse bezittingen in Nederland geconfisceerd door de Nederlandse Staat. De ruïne (inmiddels een rijksmonument) werd verkocht aan de gemeente Lisse voor 1 gulden.
De restauratie heeft plaatsgevonden tussen 1973-1978. Sindsdien is er weer meer land bij Dever gekomen waardoor het ook mogelijk was de voorhof met gracht en bruggen te reconstrueren.
Deze cache is tot stand gekomen door samenwerking met Wilma.