ur. 1187/1188, zm. 31 VIII 1247
okres panowania (Kraków): 1241 - 1243
Nie cofał się przed żadnymi okrucieństwami.
Kronika Jana Długosza
Walczył z Prusami i Jaćwingami; starał się nawet o przyznanie swym wyprawom statusu krucjaty. Dlatego poparł powstanie zakonu kawalerów mieczowych w Dobrzyniu, a następnie sprowadził na swe ziemie inny zakon rycerski – Krzyżaków. Historiografia łączy Konrada z tym właśnie wydarzeniem, ale w sprowadzeniu i uposażeniu zakonu swój udział miał także Henryk Brodaty.
Ciekawostka:
Konrad bezlitośnie rozprawiał się ze swoimi przeciwnikami politycznymi: kazał uwięzić swego wojewodę, Krystyna, a następnie wydrzeć mu oczy i zamordować. Jeden z głównych oskarżycieli wojewody, scholastyk i książęcy kanclerz (był także wychowawcą synów Konrada) Jan Czapla, pomówiony o spisek, na rozkaz księcia bez sądu został poddany kilkudniowym torturom (dręczono go narzędziem zwanym 'koniem') i powieszony. A kiedy zmarł i zdjęto go z pierwszej szubienicy i kilku braci dominikanów wiozło zdjętego do miasta, żeby go pochować, rozwścieczona księżna Agafia spragniona krwi kapłańskiej, jak druga Jezabel, odebrała go im, kazała złożyć na wóz ciągniony przez dwa woły i powiesić na nowo na drugiej przygotowanej umyślnie w tym celu szubienicy koło kościoła Św. Benedykta nad Wisłą od strony katedry płockiej, aby był tak odstraszającym, jak i haniebnym widowiskiem (Jan Długosz). Incydent ten doprowadził do nałożenia ekskomuniki na parę książęcą. Działo się to w roku 1239.
Ważniejsze daty:
1194
-(5 V) Śmierć Kazimierza Sprawiedliwego. Mieszko III zagarnia Kujawy. Nieletni Konrad przechodzi pod opiekę matki Heleny oraz wojewody Mikołaja i biskupa krakowskiego Pełki.
1195
-(lato) Mieszko III z synem Bolesławem i Mieszko Laskonogi z bratankiem Jarosławem wyprawiają się na Kraków. (13 IX) Bitwa nad Mozgawą (przy wsparciu księcia włodzimierskiego, Romana). Roman zostaje raniony i wycofuje się do Włodzimierza Wołyńskiego. Śmierć Bolesława Mieszkowica. Wojska wielkopolskie i śląskie wycofują się z Małopolski.
1199/1200
-(11 VIII 1199/11 VIII 1200) Podział władztwa z bratem Leszkiem. Konrad przejmuje samodzielne rządy na Mazowszu i Kujawach.
1205
-Najazd Romana halicko-włodzimierskiego na ziemię sandomierską (sprowokowany zapewne przez Władysława Laskonogiego). (19 VI) Zwycięstwo połączonych wojsk Konrada i Leszka Białego pod Zawichostem. Śmierć Romana halicko-włodzimierskiego.
1207
-(jesień) Wyprawa zbrojna Leszka i Konrada na Włodzimierz Wołyński. Osadzenie wdowy po Romanie halicko-włodzimierskim i jej dzieci w Brześciu. Wprowadzenie Aleksandra Wsiewołodowicza na tron książęcy we Włodzimierzu Wołyńskim. Pojmanie Światosława Igorowicza i wspierającego go księcia pińskiego, Włodzimierza.
1207/1210
-Małżeństwo z Agafią, córką Światosława Igorowicza, księcia nowogrodzko-siewierskiego i przemyskiego.
1209
-Rozpoczęcie akcji chrystianizacyjnej Prus przez Chrystiana i Filipa-Boguchwała.
1210
-Starania księcia Śląska (prawdopodobnie Mieszka Laskonogiego) w Rzymie o odnowienie senioratu. (9 VI) Papież Innocenty III wydaje bullę nakazującą przestrzeganie zasady senioratu (tzw. bulla Significavit nobis).
-(29 VII) Synod i zjazd książąt piastowskich w Borzykowej. Przywilej borzykowski dla Kościoła polskiego. (21 IV 1211) Papież Innocenty III zatwierdza postanowienia przywileju.
1212
-(24 V) Wiec w Mąkolnie z Leszkiem Białym i Mściwojem I gdańskim.
1215
-Synod w Wolborzu. Przywilej wolborski dla Kościoła polskiego. (29 XII) Papież Innocenty III zatwierdza postanowienia przywileju. Konrad podejmuje śluby krucjatowe (?), zobowiązując się do udziału w wyprawie krzyżowej do Ziemi Świętej.
1216
-Utworzenie przez Chrystiana biskupstwa pruskiego podległego bezpośrednio papiestwu.
1217
-Konrad oślepia, a następnie skazuje na śmierć wojewodę płockiego, Krystyna.
1220
-Niszczycielska wyprawa Prusów, Litwinów i Rusinów na ziemie Konrada i Leszka.
1221
-(20 IV) Papież Honoriusz III zatwierdza plan krucjaty pruskiej, w zastępstwie poczynionych przez Konrada ślubów dotyczących udziału w wyprawie krzyżowej do Ziemi Świętej.
1222-1223
-Wyprawy chrystianizacyjne do Prus. (5 VIII 1222) Wiec w Lonyz. (VII 1223) Krzyżowcy organizują "stróżę", której zadaniem jest obrona ziem polskich przed najazdami pruskimi. (6 VIII 1223) Wiec w Wierdzelewie.
1224
-(IX) Zjazd Konrada i Leszka z biskupem Chrystianem w Prądowie.
1224/1225
-Prusowie zdobywają i niszczą "stróżę" wzniesioną w roku 1223 podczas wyprawy krzyżowej.
1225
-(VIII) Konrad udziela millitarnego wsparcia bratu Leszkowi podczas najazdu Henryka Brodatego na Kraków. Układ nad Dłubnią. Henryk Brodaty zrzeka się pretensji do Krakowa.
1226 (fakt. ok. 1235)
-(26 III) Złota Bulla z Rimini cesarza Fryderyka II Hohenstaufa (?). Cesarz nadaje Zakonowi Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Krzyżakom) prawa do wszystkich ziem, które zdobędą podczas misji w Prusach.
1226
-(jesień) Niszczycielski najazd Prusów na ziemię gdańską Świętopełka (sojusznika Władysława Odonica), sprowokowany prawdopodobnie przez Konrada i Władysława Laskonogiego.
1227
-(XI) Wiec książęcy w Gąsawie. (23/24 XI) Leszek Biały zostaje zamordowany. Zanik formalnych pozostałości pryncypatu.
1228
-(III) Zjazd w Skaryszewie w sprawie następstwa na tronie krakowskim.
-(23 IV) Konrad nadaje uposażenie (o charakterze prywatno-prawnym) Zakonowi Krzyżackiemu w ziemi chełmińskiej.
-(VI-VII) Nieudany najazd Konrada na ziemię krakowską. (VII) Wojska Konrada zostają rozbite w bitwach pod Skałą, Wrocieryżem nad Mierzawą i Międzyborzem (k. Opoczna). Śmierć Przemysła, rzekomego syna Konrada, pod Skałą.
-(4 VII) Nadanie ziemi dobrzyńskiej Zakonowi Kawalerów Chrystusa.
-Zawarcie przymierza z Władysławem Odonicem.
1229
-(zima/wiosna) Henryk Brodaty zostaje pojmany przez ludzi Konrada na zjeździe w Spytkowicach i uprowadzony do Płocka.
-(lato) Konrad (wraz z Danielem i Wasylkiem, książętami włodzimierskimi) najeżdża na Wielkopolskę, władztwo Władysława Laskonogiego. Zagon wojsk ruskich pustoszy ziemię wrocławską, władztwo Henryka I Brodatego (m.in. Milicz i Starogród). Nieudane oblężenie Kalisza.
-Do Płocka przybywa żona Henryka, Jadwiga. Henryk zostaje uwolniony (za cenę rezygnacji z pretensji do Krakowa).
-Zjazd z Grzymisławą i Bolesławem w Wierzbicy k. Radomia. Grzymisława z synem wycofuje się do Wiślicy, a Konrad zajmuje ziemię sandomierską i łęczycko-sieradzką. Przekazanie ziemi sandomierskiej synowi Bolesławowi.
1230
-Wiec w Dzieraźni. Konrad nadaje przywileje poddanym biskupstwa płockiego.
-(30 VI) Przywilej kruszwicki dla Zakonu Krzyżackiego. Krzyżacy sporządzają falsyfikat nadania ziemi chełmińskiej (celem uzurpacji władzy publicznej). Rozpoczęcie podboju Prus przez Zakon Krzyżacki.
-(XI) Zjazd z Grzymisławą i Bolesławem w Skaryszewie.
-(zima) Konrad udziela pomocy Danielowi halickiemu, podczas jego walk z najazdem węgierskim na Halicz.
1231
-(23 III) Zjazd z Władysławem Odonicem w Zgierzu.
-Sprecyzowanie zakresu immunitetu dla biskupstwa płockiego. Konrad spod swej jurysdykcji wyjmuje wyłącznie przypisańców (ludzi pozbawionych prawa do opuszczania danej ziemi) - zawężenie zakresu przywileju wolborskiego.
-(18 VIII lub 3 XI) Śmierć Władysława Laskonogiego. Henryk Brodaty obejmuje władzę w Krakowie.
-(IX-X) Nieudana wyprawa na ziemię krakowską. Konrad nakazuje budowę grodu obronnego w Smardzowicach pod Krakowem (castrum Wisegrod), w celu odcięcia Skały od Krakowa. Nieudane oblężenie Skały.
1232
-(jesień) Wyparcie Konrada z Małopolski. (31 X) Zjazd pokojowy w Skaryszewie. Konrad uznaje prawa Henryka do Krakowa i zwraca ziemię sandomierską (bez kasztelanii żarnowskiej i skrzyńskiej).
1233
-(zima/wiosna) Pojmanie Bolesława i jego matki Grzymisławy. Odbicie jeńców z niewoli przez Klemensa z Ruszczy, dostojnika małopolskiego (działającego z polecenia Henryka).
-Wydzielenie ziemi sieradzkiej synowi Bolesławowi i Kujaw synowi Kazimierzowi.
-(2 X) Ugoda z Henrykiem Brodatym miejscowości Hlem (pr. Chełm w ziemi krakowskiej).
1234
-(I/II) Wyprawa krzyżowa (przy wsparciu Krzyżaków) przeciwko Prusom.
-(lato) Zakon Krzyżacki uzyskuje inwestyturę papieską na Prusy.
-(VIII) Konrad zawiera ugodę z Henrykiem w Luchani (nad Wartą).
-Odebranie Bolesławowi ziemi sieradzkiej i przekazanie władztwa nad częścią Mazowsza (z Płockiem).
1235
-(23 I/26 II) Udział w wyprawie krzyżowej do Prus. Zwycięstwo w bitwie nad Dzierzgonią.
-(VI) Zatwierdzenie układu luchańskiego przez papieża Grzegorza IX.
-Najazd na Sandomierszczyznę. Konrad i jego syn Bolesław opanowują ziemię radomską.
1236
-(2 VII) Wiec w Dankowie. Zatwierdzenie przynależności ziemi radomskiej do władztwa Konrada przez Henryka Brodatego (?). Konrad ostatecznie rozgranicza dzielnice Bolesława i Kazimierza.
-(lato) Nieudana wyprawa na Ruś przeciwko Romanowiczom. Oddziały kujawsko-mazowieckie zostają pobite przez wojska księcia Wasylka pod Czerwieniem. Wycofanie się z Rusi (wskutek trudności i znacznych strat przy przeprawie przez Wieprz).
1237
-(8 III) Przekazanie Drohiczyna (wraz z okręgiem) Zakonowi Kawalerów Chrystusa (tzw. Braciom dobrzyńskim), w celu ochrony Mazowsza przed najazdami Jaćwięgów.
-Lokacja Płocka na prawie magdeburskim.
1238/1239
-(jesień 1238/zima 1239) Najazd litewski na Mazowsze (sprowokowany przez Daniela halickiego).
1239
-(9 VII) Zjazd w Przedborzu z Grzymisławą i Bolesławem.
-Skazanie kanclerza ks. Jana Czapli na śmierć. Konrad i Agafia zostają obłożeni klątwą, a księstwo mazowieckie - interdyktem.
1239/1240
-Zjazd z arcybiskupem gnieźnieńskim Pełką w Łęczycy. Konrad (w ramach pokuty) przekazuje kościołowi gnieźnieńskiemu gród w Łowiczu i szereg przywilejów w zamian za uwolnienie od klątwy. Arcybiskup Pełka cofa interdykt.
1240
-(17 IX) Wiec w Iłowie.
1241
-(19 I) Wiec w Piątku.
-Papież Grzegorz IX unieważnia rozgrzeszenie udzielone przez arcybiskupa Pełkę. Biskup wrocławski Tomasz i scholastyk krakowski Gerard zatwierdzają zadośćuczynienie Konrada (potwierdzone także przez jego synów Bolesława i Kazimierza) i udzielają rozgrzeszenia księciu.
-(9 IV) Śmierć Henryka Pobożnego. (/10 VII) Konrad (przy wsparciu synów) zajmuje Kraków. Zwolennicy Bolesława (pod przywództwem wojewody krakowskiego Klemensa z Ruszczy) wycofują się do warowni w Skale.
-Udana obrona zamku krakowskiego przed najazdem Bolesława Rogatki.
-(18 IX) Zjazd ze Świętopełkiem gdańskim w miejscowości Pomuzow.
1241/1242
-Konrad zdobywa warownię w Skale i odbiera przyrzeczenie wierności od Klemensa z Ruszczy.
1242
-(29 VI) Zjazd z panami ziemi krakowskiej w Skalbmierzu. Konrad pojmuje i więzi przeciwników swej władzy w Krakowie. (1 VIII) Pojmani rycerze krakowscy uchodzą z niewoli Konrada.
-(20 IX) Zawarcie sojuszu z Zakonem Krzyżackim przeciwko Świętopełkowi gdańskiemu. Początek walk ze Świętopełkiem gdańskim (przy współudziale wojsk wielkopolskich Przemysła i Bolesława). Koalicjanci zdobywają Sartowice (3/4 XII 1242), Wyszogród (XII 1242) i Nakło (I 1243).
1243
-Konrad zostaje wypędzony z Krakowa. (25 V) Rozbicie wojsk Konrada i Kazimierza (wspomaganych przez oddziały opolskie Mieszka, wielkopolskie Przemysła, Litwinów i Jaćwięgów) przez stronników Bolesława Wstydliwego w bitwie pod Suchodołem.
-Ponowna nieudana wyprawa Konrada mazowieckiego na Kraków.
1244
-Niszczycielski najazd na Kielecczyznę (władztwo biskupów krakowskich). Konrad zostaje obłożony klątwą przez biskupa Prandotę.
1245
-Wsparcie Daniela i Wasylka halickich przeciwko wyprawie Rościsława Michajłowicza, kandydata węgierskiego na tron księstwa halickiego. (17 VIII) Zwycięstwo książąt halickich w bitwie pod Jarosławiem (odniesione przed przybyciem posiłków zbrojnych od Konrada).
-Zjazd pokojowy w Łęczycy.
1245/1246
-(zima) Niezrealizowana (wskutek trudnych zimowych warunków pogodowych) wyprawa mazowiecko-ruska przeciwko Jaćwięgom.
1246
-Zerwanie układu pokojowego. Konrad z synem Kazimierzem (oraz z posiłkami litewskimi i opolskimi) wkracza do Małopolski. Zwycięstwo nad wojskami Bolesława Wstydliwego w bitwie pod Zaryszowem. Nieudana próba zdobycia zamku krakowskiego. Konrad tymczasowo umacnia się w ziemi krakowskiej. Przekazanie grodu w Lelowie Mieszkowi Otyłemu.
-Wycofanie z Małopolski. Bolesław Wstydliwy likwiduje umocnienia Konrada w ziemi krakowskiej.
-(18, 21, bądź 22 X) Śmierć Mieszka Otyłego. Gród w Lelowie zostaje przejęty przez Bolesława Wstydliwego.
1247
-(24 VI) Wiec w Piątku.
-(31 VIII) Śmierć Konrada I mazowieckiego.
Opracowano na podstawie:
poczet.com
Władcy Polski – cykl dodatków do „Rzeczpospolitej” przygotowany we współpracy z „Mówią wieki”
Aby odnaleźć skrytkę musisz odszukać w powyższym tekście podane niżej informacje, a ustalone liczby podstawić do wzoru:
A – Co zrobił Konrad w ramach pokuty, by uwolnić się od klątwy? Nadał Zakonowi Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Krzyżakom) prawa do wszystkich ziem, które zdobędą podczas misji w Prusach (A=202), czy przekazał kościołowi gnieźnieńskiemu gród w Łowiczu i szereg przywilejów (A=282), a może Przekazał Drohiczyn (wraz z okręgiem) Zakonowi Kawalerów Chrystusa (A=404)?
B – W którym roku Konrad został obłożony klątwą przez biskupa Prandotę?
C – W jakiej miejscowości Konrad nakazał budowę grodu obronnego w celu odcięcia Skały od Krakowa? W Smardzowicach (C=900), Lelowie (C=800) czy w Ruszczy (C=700)?
N 52° 59.X
E 18° 09.Y
X=C-A/2-2
Y=B/4-55
Kordy ±10 m.
Współrzędne finałowe są w formacie N DD° MM.MMM E DD° MM.MMM
Jeśli w wyniku otrzymasz liczbę dwucyfrową to dopisz przed nią 0, a jeśli jednocyfrową to dwa zera.
W logbooku jest pewna liczba. Zapisz ją, gdyż może Ci się przydać…
