ur. 29 lub 30 XI 1427, zm. 7 VI 1492
okres panowania: 1447 - 1492
Był zaś król Kazimierz wysokiego wzrostu; od przodu głowy do jej szczytu całkiem łysy; o twarzy podłużnej i chudej; mówił sepleniąc; od wczesnego dzieciństwa do starości życia zawsze myśliwy i ptasznik.
Chronica Polonorum Macieja Miechowity
Umocnił władzę królewską, wcielił do Polski część Mazowsza, rozszerzył swoje wpływy na Pomorze Zachodnie i Mołdawię. Po zwycięstwie nad Krzyżakami część państwa zakonnego została włączona do Polski (Prusy Królewskie), a pozostałe ziemie stały się jej lennem. Jego syn Władysław został królem Czech oraz Węgier. Żonę Kazimierza, Elżbietę Rakuszankę nazwano matką królów.
Ciekawostka:
W maju 1973 roku dokonano otwarcia sarkofagu króla Kazimierza (jak również jego żony Elżbiety). Przeprowadzono wówczas szereg prac badawczych, zarówno szczątków królewskich, jak i wyposażenia grobów. Wkrótce (18 października 1973) królewska para została ponownie pochowana. Sprawa wydawała się zakończona, jednak wkrótce zaczęli umierać ludzie, którzy eksplorowali królewski grobowiec. "Klątwa Jagiellończyka" zabrała do grobu 15 osób w przeciągu 10 lat!
Wyjaśnieniem zagadkowych śmierci był... grzyb kropidlak żółty (Aspergillus flavus), powodujący u człowieka najczęściej wylewy krwi, zawały jak również przyspieszony rozwój nowotworów. Skąd grzyb w grobie króla? Otóż, Kazimierz zmarł w Grodnie, a został pochowany dopiero po ponad miesiącu w Krakowie. Letni czas i stosunkowo długa podróż sprzyjały psuciu zwłok i rozwojowi grzybów.
Niezależnie od powyższych tragicznych losów badaczy królewskiego sarkofagu, udało się ustalić, że Kazimierz miał wzrost ok. 174-179 cm. Nie wykryto również żadnych śladów wskazujących na przebyte urazy czy zwyrodnienia chorobowe. Potwierdza to relacje kronikarzy, iż Jagiellończyk (podobnie jak jego ojciec) stronił od alkoholu i prowadził zdrowy styl życia.
Ważniejsze daty:
1435
-(jesień) Hołd wojewody mołdawskiego Eliasza.
1438
-(2 III) Zjazd panów czeskich w Chrudimiu. Kazimierz zostaje wybrany na króla Czech.
-(20 IV) Zjazd w Nowym Mieście Korczynie. Szlachta, wbrew stanowisku biskupa Zbigniewa Oleśnickiego i książąt mazowieckich: Siemowita V i Władysława I, postanawia o przyjęciu korony czeskiej dla Kazimierza.
-(VI) Nieudana wyprawa do Czech. (29 VI) Albrecht Habsburg koronuje się w Pradze na króla czeskiego.
-(20 IX-XI) Kolejna nieudana wyprawa intronizacyjna do Czech. Wojska polskie dokonują szeregu niszczycielskich najazdów na ziemie Piastów śląskich. (23 IX) Porażka czeskich zwolenników Kazimierza pod Żelenicami. Zobowiązanie się książąt oświęcimskich (2 X): Wacława, Przemysława i Jana IV, książąt opolskich (6 X): Bolesława V Wołoszka, Bernarda, Jana i Mikołaja I oraz Wacława II Przemyślidy, księcia opawsko-raciborskiego (18 X) do złożenia hołdu Kazimierzowi po jego koronacji na króla czeskiego. (XI) Wojska polskie wycofują się spod Opawy.
1439
-(10 II) Traktat namysłowski z Albrechtem II Habsburgiem. Kazimierz wycofuje się z walki o tron czeski.
1440
-(wiosna) Zjazd z Władysławem III w Sączu. Udział w obradach dotyczących powołania Władysława na tron węgierski, a także ustanowienia rządów namiestniczych na czas nieobecności króla w Koronie.
-(20 III) Śmierć Zygmunta Kiejstutowicza, wielkiego księcia litewskiego. (wiosna) Bolesław IV zajmuje zbrojnie Podlasie (należące prawnie do Mazowsza - zgodnie z umowami zawartymi jeszcze z Władysławem Jagiełłą). (V) Władysław wysyła Kazimierza na Litwę (w charakterze namiestnika). (29 VI) Bojarstwo litewskie wynosi Kazimierza na tron wielkoksiążęcy. Panowie polscy popierają kandydaturę Michała (Michajłuszki), syna Zygmunta Kiejstutowicza, na tron wielkoksiążęcy.
-Kazimierz tłumi bunt w ziemi smoleńskiej.
-Michajłuszka opuszcza Litwę i wyjeżdża na dwór swego szwagra, Bolesława IV.
1441
-(11 XI) Polsko-litewski zjazd walny w Parczewie. Nieudane negocjacje z Bolesławem IV w sprawie przywrócenia Michajłuszce należnego działu ojcowizny (ziemi możajskiej). Bolesław IV nie wyraża zgody na zwrot Podlasia Litwinom.
1442
-Utworzenie na Żmudzi odrębnej jednostki administracyjnej, równorzędnej z województwem. Zażegnanie separatyzmu żmudzkiego.
1444
-(26 VIII) Zjazd szlachty koronnej w Piotrkowie. Władysław III (poprzez posła, kanclerza Jana Gruszczyńskiego) nakazuje szlachcie polskiej wspomóc zbrojnie Bolesława IV, spodziewającego się najazdu ze strony Kazimierza.
-(lato) Kazimierz prowadzi najazd na Podlasie. Zawarcie ugody między Mazowszem i Wielkim Księstwem Litewskim (dzięki mediacji polskiej). Bolesław IV wycofuje się z Podlasia w zamian za 6000 kop groszy praskich.
1445
-(23 IV) Zjazd szlachty polskiej w Sieradzu. Kazimierz zostaje obrany królem Polski.
-Do Grodna przybywa uroczyste poselstwo, z prośbą o objęcie przez Kazimierza tronu polskiego.
1446
-(30 III) Zjazd w Piotrkowie. Szlachta decyduje o przekazaniu korony polskiej Bolesławowi IV warszawskiemu, w przypadku odmowy Kazimierza.
-(17 IX) Zgoda Kazimierza na objęcie władzy w Polsce.
1447
-(4 II) Układ krakowski między Królestwem Polskim a książętami górnośląskimi (opawsko-raciborskimi, cieszyńskimi i oświęcimskimi). Regulacja sporów granicznych oraz sądownictwa złoczyńców.
-(2 V) Przywilej wileński na rzecz bojarstwa litewskiego.
-(25 VI) Koronacja Kazimierza w katedrze wawelskiej. Odnowienie personalnej unii polsko-litewskiej.
-(VIII) Zjazd w Piotrkowie. Kazimierz odmawia potwierdzenia praw i przywilejów stanowych.
1448
-Kazimierz zostaje obdarowany przez papieża Mikołaja V Mieczem Poświęcanym i Czapką, a także otrzymuje Złotą Różę.
-(31 VIII) Moskiewsko-litewski traktat o nienaruszalności granic.
1449
-(wiosna) Michajłuszka (z pomocą tatarską) zajmuje Starodub, Nowogródek Siewierski i inne okoliczne zamki. (VIII) Wycofanie się Michajłuszki z zajętych terytoriów na wieść o zbliżającej się wyprawie zbrojnej Kazimierza.
-W Krakowie powstaje Collegium Minus.
1450
-Król Anglii, Henryk VI nadaje Kazimierzowi Order Podwiązki.
-Militarne wsparcie Aleksandra, pretendenta do tronu mołdawskiego. (IX) Porażka wojsk polskich pod Crasną.
1452
-(10 II) Śmierć Świdrygiełły. Zajęcie Wołynia przez Litwę.
-(VII) Niszczycielski najazd Bolesława V Wołoszka na ziemię siewierską i wieluńską.
-(2 IX) Zawarcie (w Sieradzu) układu rozejmowego z Bolesławem V Wołoszkiem (na okres 1 roku).
-(jesień) Przemysław toszecki i Jan IV najeżdżają na ziemię krakowską. (XII) Odwetowa wyprawa polska na księstwo oświęcimskie.
1453
-(I) Oblężenie Oświęcimia.
(25 I) Jan IV poddaje Oświęcim Królestwu Polskiemu i zobowiązuje się do złożenia hołdu Kazimierzowi oraz do wypłacenia kwoty 1100 złotych węgierskich.
-(7 III) Rozejm z Przemysławem toszeckim (zawarty do 25 VII).
-(IV) Najazd tatarski na Podole i ziemię trembowelską. (8,9 IV) Starostowie Jan Łaszcz, Jan Niemiec z Letyczowa i Maciej z Międzyborza rozbijają wojska tatarskie w dwóch starciach na Krasnowym polu (nad rzeką Słuczą).
-(3-16 VI) Zjazd w Parczewie. Wołyń pozostaje przy Litwie, a Podole przy Koronie Polskiej.
(7 VI) Zatwierdzenie układu pokojowego z Janem IV. Zobowiązanie Jana do wypłacenia królowi kwoty 1800 złotych węgierskich. Kazimierz (grożąc wojną) odrzuca protesty książąt mazowieckich Bolesława IV warszawskiego i Władysława I płockiego w sprawie bezprawnego zajęcia przez Litwę powiatów goniądzkiego i tykocińskiego.
-(24 VI-3 VII) Zjazd w Piotrkowie. (30 VI) Kazimierz zaprzysięga przywileje koronne. (30 VI) Zawarcie rozejmu z Bernardem niemodlińskim, Bolesławem V Wołoszkiem i Mikołajem I opolskim na okres 10 lat. (2 VII) Przedłużenie układu rozejmowego z Przemysławem toszeckim (do 22 VII 1455).
-(24 VIII) Potwierdzenie (w Krakowie) przywilejów dla Żydów.
-(4/27 X) Nieudany najazd Jana IV na Oświęcim. Wycofanie się Jana IV do zamku Wołek.
1454
-(I) Atak wojsk polskich na Wołek. Jan IV rezygnuje z księstwa oświęcimskiego (zgadza się na jego sprzedaż Koronie Polskiej) i poddaje się Kazimierzowi.
-(4 II) Związek Pruski wypowiada (w Toruniu) posłuszeństwo Wielkiemu Mistrzowi Zakonu Krzyżackiego, Ludwikowi von Erlichshausen. (6-27 II) Konfederaci zdobywają większość krzyżackich zamków w ziemi chełmińskiej, na Pomorzu Gdańskim i w Prusach właściwych.
-(10 II) Małżeństwo z Elżbietą, córką Albrechta II Habsburga, króla rzymskiego, czeskiego i węgierskiego.
-(22 II) Zakon Krzyżacki oddaje w zastaw Nową Marchię elektorowi brandenburskiemu (za cenę 40000 złotych reńskich).
-(II) Poselstwo Jana Bażyńskiego (przywódcy Związku Pruskiego) zwraca się w Krakowie do Kazimierza o inkorporację Prus do Polski. (6 III) Kazimierz wydaje akt inkorporacji Prus i wypowiada wojnę Zakonowi Krzyżackiemu.
-(19 III) Stany Oświęcimia i Kęt składają hołd Kazimierzowi.
-(IV) Zjazd w Brześciu Kujawskim. Nieudana próba nakłonienia szlachty litewskiej do wsparcia Polski i Związku Pruskiego w wojnie.
-(6-14 V) Sejm walny w Łęczycy. Szlachta popiera udział Korony w wojnie z Zakonem Krzyżackim i zobowiązuje króla do tymczasowego przeniesienia siedziby do Torunia.
Bolesław IV warszawski i Władysław I płocki obiecują udzielenie pomocy zbrojnej Kazimierzowi, w zamian za zwrot zagarniętych przez Litwinów powiatów goniądzkiego i tykocińskiego. Kazimierz nie wyraża zgody na ustępstwa terytorialne.
-Przyjęcie przysięgi wierności od mieszkańców Torunia (28 V), Elbląga (10 i 11 VI), Gdańska (16 VI) i Królewca (19 VI).
-Bunt szlachty wielkopolskiej przed wyprawą do Prus. (15 IX) Przywileje cerekwickie.
-(18 IX) Porażka pod Chojnicami.
-Zwołanie pospolitego ruszenia małopolskiego (z wyłączeniem ziemi lwowskiej i podolskiej).
-(X) Petyta opockie. Szlachta żąda rozszerzenia przywileju cerekwickiego na wszystkie ziemie Polski. (11-12 X) Przywileje nieszawskie.
-(6 XII-I 1455) Zjazd we Wrocławiu. Projekty mediacji czeskiej w Prusach.
-(11 XII) Kazimierz (w Radzyniu) rozszerza przywileje nieszawskie na ziemię chełmską i przemyską (z ziemią sanocką).
1455
-(3 I) Przekazanie Bytowa i Lęborka (na warunkach wiernej ręki) Erykowi II, księciu słupskiemu.
-(9-10 I) Nieudane rokowania pokojowe pod Szczepankami.
-(31 I-2 II) Zjazd w Łęczycy. Obietnica samoopodatkowania się duchowieństwa polskiego na rzecz werbunku wojsk zaciężnych (tzw. subsidium charitativum). Kazimierz uchwala wybicie w krakowskiej mennicy nowej monety na potrzeby wojenne.
-Krzyżacy odbijają większość miast i zamków dolnopruskich do linii Łyny i dolnej Pregoły, Królewiec, południową Warmię (z Olsztynem), Kłajpedę.
-(1 VI) Król Danii, Chrystian wypowiada wojnę Polsce i Związkowi Pruskiemu.
-(8 IX) Spotkanie w Bydgoszczy z elektorem brandenburskim, Fryderykiem (dotyczące mediacji w konflikcie z Zakonem Krzyżackim).
-(26 IX) Fiasko rokowań pokojowych z Krzyżakami (we wsi Pieniążkowo).
-(7-24 X) Nieudane oblężenie Łasina przez wojska polskie.
1456
-(25 VI) Kazimierz wydaje akt protekcyjny dla księstwa zatorskiego. Odnowienie układów lennych. Wacław I zatorski zostaje zwolniony z obowiązku finansowania wojny w Prusach i udzielania wsparcia militarnego Koronie Polskiej (zapewne z powodu niestabilnej sytuacji wewnętrznej w księstwie zatorskim).
-(29 VI) Hospodar mołdawski Piotr III Aron składa hołd lenny Kazimierzowi.
-Nieudana próba zdobycia zamku w Radzynie przez wojska krzyżackie.
-(1-26 IX) Prokrzyżacka rewolta pospólstwa w Toruniu.
-(11 X) Układ z Janem IV w sprawie warunków sprzedaży ziemi oświęcimskiej Koronie Polskiej.
-(15 X) Przywilej korczyński.
1457
-(21 II) Kazimierz odkupuje księstwo oświęcimskie (z Oświęcimiem) od Jana IV (za cenę 50000 grzywien).
-(III) Zaciężni zakonni najeżdżają i plądrują północne Mazowsze. (wiosna) Księstwo płockie przyłącza się do wojny po stronie polskiej.
-(8 V) Kazimierz przybywa do Gdańska. Spotkanie z Karolem VIII Knutssonem, wygnanym z kraju ekskrólem szwedzkim. (V) Rozszerzenie przywilejów Gdańska, Elbląga i Torunia.
-(VI) Wykupienie od dowódców zakonnych wojsk zaciężnych Malborka, Tczewa i Iławy (za cenę 190000 florenów).
-(1 VII) Układ pokojowy z Wacławem I i Przemysławem II, książętami cieszyńskimi.
-(30 VII-22 IX) Nieudane oblężenie Gniewa.
-(14 IX) Porażka w starciu pod Sąpopolem.
-(28 IX) Zaciężni krzyżaccy odzyskują Malbork (bez zamku).
-(24 X) Utrata Chełmna (wskutek zdrady).
1457-1458
-Nieopłaceni najemnicy z Prus zajmują Górę Żebraczy, Myślenice i Górę Wapienną, skąd przeprowadzają napady na ziemię oświęcimską, zatorską, siewierską, sławkowską, chrzanowską i krakowską. (VI 1457) Jan IV przyłącza się do zbuntowanych zaciężnych i wysyła Kazimierzowi list wypowiedni (28 VI 1457). (VIII-IX 1457) Nieudane próby pokonania buntowników pod Wołkiem i Myślenicami przez małopolskie pospolite ruszenie.
Buntownicy wycofują się z Myślenic. (15 X 1457) Zdobycie i spalenie Kłobucka przez Jana IV.
(zima 1457/58) Nieudana próba ponownego opanowania Myślenic przez buntowników. (25 I 1458) Porozumienie zawarte w Bytomiu dzięki mediacji Przemysława toszeckiego.
Kazimierz zobowiązuje się do wypłaty zaciężnym (i Janowi IV) zaległego żołdu, w łącznej kwocie 35000 złotych węgierskich (ratami i częściowo w towarach). (26 V 1458) Jan IV zatwierdza (w Bytomiu) porozumienie z Kazimierzem.
1458
-Nieudane próby odzyskania miasta Malborka.
-Powstanie prawosławnej metropolii kijowsko-halickiej dla ziem ruskich wchodzących w skład Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego.
-(28 VII) Kazimierz zawiera (w Gdańsku) układ rozejmowy z Danią.
-(12-14 X) Rozejm z Krzyżakami w Prabutach.
1459
-(27 III) Zerwanie polsko-krzyżackich rozmów pokojowych w Chełmnie.
1460
-(1 I) Przemysław II cieszyński pośredniczy w negocjacjach polsko-czeskich w Bytomiu w sprawie przymierza pomiędzy Kazimierzem i Jerzym z Podiebradów.
-(lato) Kazimierz zawiera przymierze z księciem bawarskim, Ludwikiem IX.
-(6 VIII) Odbicie Malborka z rąk krzyżackich (po 34 miesiącach oblężenia).
-(22 IX-1 II 1461) Spór o obsadę biskupstwa krakowskiego. Wprowadzona zostaje zasada powoływania dostojników kościelnych jedynie po uzyskaniu akceptacji króla.
-(10 X) Eryk II słupski przekazuje Lębork i Bytów Krzyżakom.
1461
-Dywersyjny najazd na księstwo słupskie Eryka II.
-(wiosna/lato) Przejęcie całych Dolnych Prus i części Warmii przez siły zakonne.
-(9 VI) Jan IV uzyskuje od Kazimierza zapłatę za pozostawioną w Oświęcimiu broń i działa (układ zawarto dzięki pośrednictwu Przemysława II cieszyńskiego i Konrada IX Czarnego).
-(16 X) Zdobycie Świecia.
1462
-(26/27 II) Śmierć Władysława II, księcia płockiego. Katarzyna Siemowitówna, ciotka Władysława II, przejmuje władzę w ziemi płockiej, płońskiej, wiskiej i Zawkrzu. (III) Oddziały Katarzyny oblegają zamek w Rawie, broniony przez starostę Grota z Nowego Miasta (dążącego do przyłączenia miasta do Polski). Wycofanie się wojsk oblężniczych, wobec groźby wojny z Królestwem Polskim. (14 IV) Katarzyna przekazuje swoje prawa do ziemi płockiej, płońskiej, wiskiej i Zawkrza Konradowi III Rudemu. Konrad IX Czarny wysuwa pretensje do spadku po Władysławie II płockim i Siemowicie VI płockim, jako wuj zmarłych książąt i mąż ich siostry stryjecznej. (20 IV) Kazimierz zajmuje i wciela do Korony ziemię bełską. Początek sporu z Konradem III Rudym oraz Konradem IX Czarnym. Powołanie przez Kazimierza specjalnego sądu (składającego się z jego poddanych!) do rozstrzygnięcia sprawy spadku po Władysławie II. (11-25 XI) Sejm walny w Piotrkowie. (25 XI) Konrad III Rudy opuszcza zjazd, sprzeciwiając się składowi osobowemu sądu. Kazimierz przekupuje Konrada IX Czarnego kwotą 200 czerwonych złotych i skłania do opuszczenia zjazdu. Sąd zatwierdza inkorporację ziemi rawskiej (7 XII) i gostynińskiej (17 XII) do Korony.
-(2 III) Hospodar mołdawski Stefan Wielki składa przysięgę wierności Kazimierzowi.
-(III) Zdobycie Brodnicy przez oddziały krzyżackie.
-(wiosna) Kaffa, kolonia genueńska na Krymie zwraca się o protekcję do Kazimierza. (1 VII) Kazimierz obejmuje protekcję nad Kaffą.
-(14 IV) Kazimierz zawiera przymierze z księciem Austrii, Albrechtem VI.
-(18-30 V) Zjazd z królem czeskim Jerzym z Podiebradów w Głogowie. Kazimierz zapewnia sukcesję synowi Władysławowi na tronie czeskim, po śmierci Jerzego z Podiebradów. Jerzy z Podiebradów uznaje fakt podległości księstw oświęcimskiego i zatorskiego Królestwu Polskiemu (na zasadzie status quo, bez wyrzekania się praw i roszczeń Korony Czeskiej do tych księstw). (27 V) Zawarcie traktatu o przyjaźni i nieagresji.
-(5 IX) Synod prowincjonalny w Kaliszu. Kapitula krakowska uchwala subsidium charitativum na rzecz szlachty dobrzyńskiej (w wysokości 6 groszy od grzywny).
-(17 IX) Piotr Dunin zwycięża pod Świecinem.
1463
-(V) Nieudana mediacja legata papieskiego Hieronima.
-(25 VII) Biskup warmiński, Paweł Legendorf przechodzi (w Bartoszycach) na stronę krzyżacką.
-(27 VII) Wojska polskie i gdańskie rozpoczynają oblężenie Gniewa.
-(15 IX) Zwycięska bitwa na Zalewie Wiślanym.
-(13 XII) Rozejm w Nieszawie z naczelnym wodzem najemnych wojsk zakonnych, Bernardem Szumborskim.
1464
-(1 I) Zdobycie Gniewa przez wojska Piotra Dunina.
-(4-21 VII) Nieudane rozmowy pokojowe w Toruniu.
-(VIII/IX) Nieudane rozmowy pokojowe w okolicy Stegny.
-(IX) Odbicie Działdowa z rąk krzyżackich przez wojska Konrada III Rudego.
1465
-(1 II) Zdobycie Nowego przez siły polskie.
-(29 IV-1 V) Rokowania pokojowe na Mierzei Wiślanej.
-Kazimierz obiecuje Konradowi IX Czarnemu wypłatę kwoty 20000 czerwonych złotych (w ciągu 4 lat) w zamian za zrzeczenie się pretensji do spadku po Władysławie II płockim.
1466
-(20 I) Synod prowincjonalny w Łęczycy. Uchwalenie podatku z diecezji wielkopolskich na opłacenie wojsk zaciężnych.
-(11 II) Biskup warmiński, Paweł Legendorf wypowiada wojnę Zakonowi Krzyżackiemu.
-(24 VII) Zdobycie Starogardu.
-(20 VII) Utrata zamku w Człuchowie na rzecz braci Zitzewitzów, poddanych Eryka II słupskiego.
-(29 VII) Rozpoczęcie oblężenia Chojnic.
-(VIII) Odbicie Człuchowa.
-(20 VIII) Kazimierz zawiera przymierze z Erykiem II w Bydgoszczy.
-(28 IX) Wojska polskie zdobywają Chojnice.
-(19 X) Pokój toruński z Zakonem Krzyżackim. Włączenie do Polski Pomorza Gdańskiego, ziemi chełmińskiej i Warmii - jako Prusy Królewskie. Prusy Zakonne zostają lennem Polski. Biskupstwa warmińskie i chełmińskie przechodzą pod protektorat króla polskiego i zwierzchność archidiecezji gnieźnieńskiej.
1467
-(26 VII) Śmierć biskupa Pawła Legendorfa. Objęcie biskupstwa warmińskiego przez Mikołaja Tungena (wbrew woli Kazimierza).
-(XII) Zjazd stanów śląskich we Wrocławiu. W związku z nałożeniem ekskomuniki na Jerzego z Podiebradów przez papieża Pawła II (1465), Baltazar żagański, Henryk XI głogowski, Mikołaj I opolski oraz przedstawiciele katolickiej szlachty czeskiej, morawskiej, śląskiej i łużyckiej proponują Kazimierzowi (lub jednemu z jego synów) objęcie tronu czeskiego.
1468
-Wydanie Sudiebnika (będącego kodyfikacją prawa karnego Wielkiego Księstwa Litewskiego).
-(V) Król czeski, Jerzy z Podiebradów uznaje Władysława (syna Kazimierza) za swego następcę.
1469
-Najazd tatarski na ziemię kijowską, Wołyń i Podole.
-Hołd lenny Stefana Wielkiego, hospodara mołdawskiego.
-(1 XII) Kazimierz przyjmuje (na sejmie w Piotrkowie) pierwszy hołd lenny z Prus Zakonnych wielkiego mistrza krzyżackiego Henryka VI Reuss von Plauen.
1470
-Kazimierz zatwierdza wszystkie wcześniejsze przywileje.
-Antymoskiewski sojusz z Tatarami Złotej Ordy.
-(20 XI) Przyjęcie (na sejmie w Piotrkowie) hołdu lennego z Prus Zakonnych wielkiego mistrza krzyżackiego Henryka VII Reffle von Richtenberg.
1471
-Kazimierz wprowadza urząd wojewody w Kijowie. Likwidacja księstwa kijowskiego.
-Najazd Tatarów krymskich na Podole.
-(22 III) Śmierć Jerzego z Podiebradów, króla czeskiego. (27 V) Szlachta czeska powołuje (w Kutnej Horze) Władysława Jagiellończyka na tron czeski. Wojna o Czechy i Śląsk z Maciejem Korwinem.
-(X) Kazimierz organizuje wyprawę na Węgry (w celu intronizacji syna Kazimierza). Nieudana próba usunięcia Macieja Korwina z Węgier. Odwetowy najazd węgierski na Małopolskę.
1472
-(31 III) Rozejm polsko-węgierski (zawarty w Budzie na 1 rok).
-(V-VII) Biskup Mikołaj Tungen opanowuje większość Warmii (dzięki pomocy krzyżackiej) i sprzymierza się z Maciejem Korwinem.
1473
-Nieudane rokowania pokojowe z Węgrami w Nysie (13 III-25 IV) i Opawie (IX).
-(jesień) Samowolne (?) najazdy wojsk polskich na tereny Słowacji.
-Zawarcie przymierza z Cesarstwem.
1474
-(I-II) Odwetowy najazd węgierski na Podkarpacie. Węgrzy pustoszą okolice Pilzna i Żmigrodu.
-(21 II) Polsko-węgierski traktat pokojowy w Starej Wsi.
-(III-IV) Niszczycielski najazd na Wielkopolskę Jana II Szalonego (na czele wojsk opłaconych przez Macieja Korwina). (20-23 III) Udana obrona Wschowy.
-(27 IX) Wojska polskie wkraczają na Śląsk. Spustoszenie księstwa opolskiego. Nieudana próba zdobycia Opola. (17 X) Zwycięstwo nad oddziałem węgierskim w okolicach Oławy.
-(ok.21 X) Dywersyjny najazd starosty generalnego Śląska Stefana Zápolyi i księcia legnickiego Fryderyka I (wspieranych przez wojska Henryka XI głogowskiego) na Wielkopolskę. Międzyrzecz (wraz z zamkiem) zostaje zniszczony przez najeźdźców i następnie obsadzony załogą. Oddziały węgiersko-legnicko-głogowskie organizują szereg wypraw łupieżczych na Wielkopolkę.
-(15-16 XI) Zjazd z Maciejem Korwinem w Muchoborze Wielkim pod Wrocławiem. Zawarcie rozejmu (na okres 3 lat). (6 XII) Wojska polskie opuszczają Śląsk. (ok.17 XII) Odzyskanie zamku w Międzyrzeczu.
1476
-(4 II) Włączenie do Korony ziemi sochaczewskiej.
-(25 IV) Zjazd w Malborku. Rozciągnięcie prawa chełmińskiego na szlachtę Prus Królewskich.
1477
-(II) Wielki mistrz krzyżacki, Marcin Truchsess von Wetzhausen oddaje się pod wieczysta opiekę Macieja Korwina.
-Najazd wojsk królewskich (dowodzonych przez wojewodę sandomierskiego i starostę krakowskiego, Jakuba z Dębna) na zamki dzierżawione przez Mikołaja Komorowskiego, stronnika Macieja Korwina. Zdobycie zamków w Barwałdzie, Żywcu oraz Szaflarach.
1478
-(19 I) Legat papieski Baltazar de Pisca ekskomunikuje Kazimierza (nie potwierdzone przez papieża Sykstusa IV).
-Początek wojny z Zakonem Krzyżackim o obsadę biskupstwa warmińskiego (tzw. wojny popiej). (VI) Krzyżacy zajmują Starogard Chełmiński, Chełmno i Brodnicę. (IX) Wojska polskie uderzają na teren biskupstwa pomezańskiego i warmińskiego.
-(III) Sejm litewski w Brześciu. Szlachta litewska żąda powierzenia zarządu Wielkiego Księstwa Litewskiego jednemu z synów Kazimierza.
-(21 XI) Ugoda z Maciejem Korwinem w Wyszehradzie.
1479
-(1 I) Zdobycie Kwidzyna przez wojska polskie.
-(2 IV) Kazimierz zawiera w Budzie układ pokojowy z Maciejem Korwinem.
-(15 VI) Ukorzenie się biskupa Mikołaja Tungena przed Kazimierzem w Piotrkowie. Kazimierz zatwierdza Mikołaja Tungena na stanowisku biskupa warmińskiego. Zakończenie wojny popiej.
-(9 X) Przyjęcie (w Nowym Mieście Korczynie) hołdu lennego z Prus Zakonnych wielkiego mistrza krzyżackiego Marcina Truchsess von Wetzhausen.
-(XI) Wyjazd Kazimierza na Litwę.
ok. 1479
-Utworzenie obrony potocznej.
1481
-(15 IV) Udaremnienie spisku opozycji antyjagiellońskiej na Litwie (zmierzającego do królobójstwa). (30 VIII) Organizatorzy spisku, kniaziowie Michał Olelkowicz i Iwan holszański zostają ścięci.
-Kazimierz powierza zarząd w Koronie synowi Kazimierzowi.
1482
-(lato) Najazd Tatarów krymskich Mengli-Gireja na Kijowszczyznę. (1 IX) Spalenie Kijowa przez wojska tatarskie.
1483
-(wiosna) Odwołanie syna Kazimierza ze stanowiska namiestnika (z powodu pogorszenia jego stanu zdrowia).
1484
-Turcja zajmuje mołdawskie porty czarnomorskie, Kilię (14 VII) i Białogród (lato).
1485
-(6 III-19 IV) Sejm ziem pruskich w Toruniu.
-(18 VI) Kazimierz (z synami) wyprawia się do Mołdawii. (15 IX) Hołd lenny hospodara mołdawskiego, Stefana Wielkiego w Kołomyi.
-Wyprawa przeciwko Turcji. Zwycięstwo nad wojskami turecko-tatarskimi nad jeziorem Cetlabuga. Nieudana próba odzyskania Białogrodu i Kilii.
1486
-Kazimierz mianuje Jana Olbrachta namiestnikiem na Rusi.
1487
-(8 IX) Jan Olbracht w bitwie pod Kopystrzynem rozbija wojska tatarskie.
-Utrata lenna mołdawskiego na rzecz Turcji.
1488
-(13 IV) Syn Fryderyk zostaje biskupem krakowskim. (2 V) Potwierdzenie wyboru kapituły krakowskiej przez papieża Innocentego VIII.
1489
-(22 III) Kazimierz zawiera układ rozejmowy z Turcją.
-(IX) Węgrzy bezprawnie (i bezskutecznie) domagają się zwrotu miast spiskich.
-(18 XI) Kazimierz przyjmuje (w Piotrkowie) hołd lenny z Prus Zakonnych wielkiego mistrza krzyżackiego Jana von Tieffen.
1490
-(6 IV) Śmierć Macieja Korwina, króla węgierskiego. (7 VI) Elekcja Jana Olbrachta na tron węgierski. (21 VI) Jan Olbracht (przy wsparciu Kazimierza) wyrusza na Węgry. (29 IX/6 X) Zajęcie Preszowa. (10 X-20 II 1491) Nieudane oblężenie Koszyc. Unieważnienie aktu elekcji przez Stefana Batorego, wojewodę siedmiogrodzkiego. (15 VII) Elekcja Władysława Jagiellończyka na tron węgierski. (21 IX) Władysław Jagiellończyk koronuje się w Székesfehérvár.
1491
-(25 I) Zwycięstwo wojsk kasztelana lwowskiego Mikołaja z Chodcza i księcia Semena holszańskiego nad Tatarami w bitwie pod Zasławiem nad Horynią.
1492
-Powrót Jana Olbrachta do Polski.
-(7 VI) Śmierć Kazimierza IV Jagiellończyka w Grodnie.
Opracowano na podstawie:
poczet.com
Władcy Polski – cykl dodatków do „Rzeczpospolitej” przygotowany we współpracy z „Mówią wieki”
Aby odnaleźć skrytkę musisz odszukać w powyższym tekście podane niżej informacje, a ustalone liczby podstawić do wzoru:
A – Gdzie zostało zawarte przymierze z Erykiem II? W Bydgoszczy (A=522), czy też w Toruniu (A=544), a może w Świeciu (A=588)?
B – W którym roku uchwalono podatek z diecezji wielkopolskich na opłacenie wojsk zaciężnych?
C – Ile miesięcy trwało oblężenie Malborka, zanim został odbity z rąk krzyżackich?
N 52° 59.X
E 18° 06.Y
X=B/2+C+11
Y=(B-A)/16-3*C/2
Kordy ±10 m.
Współrzędne finałowe są w formacie N DD° MM.MMM E DD° MM.MMM
Jeśli w wyniku otrzymasz liczbę dwucyfrową to dopisz przed nią 0, a jeśli jednocyfrową to dwa zera.
W logbooku jest pewna liczba. Zapisz ją, gdyż może Ci się przydać…
