ur. 12 V 1670, zm. 2 II 1733
okres panowania: 1697 – 1706, 1709 - 1733
Ucinał z pistoletu nitki przywieszone, kulę w kulę pędził z prawej i lewej ręki strzelając, i na wspak pistolety obracając w cel uderzał; z muszkietu od gęby bez przykładu ubijał na tysiąc kroków.
relacja Krzysztofa Zawiszy, wojewody mińskiego
Elekcja Augusta z dynastii Wettinów związała Polskę z Saksonią unią personalną. Wciągnął kraj w wojną północną. W 1706 roku zmuszony do abdykacji na rzecz Stanisława Leszczyńskiego, wrócił po szwedzkiej klęsce pod Połtawą. Próbował uczynić z Polski monarchię absolutną, korzystając z poparcia cara Piotra I. W 1717 roku odbył się tzw. sejm niemy, który dał początek rosyjskiemu protektoratowi nad Polską.
Ciekawostka:
August nie posiadał części kciuka u lewej ręki. Stracił go w wyniku wybuchu strzelby przeładowanej prochem. Miało to miejsce 25 czerwca 1689 roku w obozie wojskowym pod Moguncją, gdzie tzw. Liga Augsburska walczyła z Francuzami, próbując wyprzeć ich z terenów Rzeszy.
Co ciekawe, August stracił też wielki palec u lewej stopy. Było to w roku 1727, gdy wywiązało się zapalenie palca zmiażdżonego niegdyś przez upuszczoną płytę marmurową. Dworzanie upili króla i amputowali mu część palca, ratując mu w ten sposób życie. Nie zakończyło to jednak definitywnie problemów w lewą stopą. W połowie roku 1728, podczas pobytu we Wschowie, król mocno uderzył nie wyleczoną jeszcze nogą we framugę drzwi, co spowodowało ponowny powrót zakażenia. Zostało ono, na szczęście, wyleczone przez nadwornych lekarzy. W styczniu 1733 roku, jadąc do Warszawy August zranił się ponownie w lewą stopę podczas wsiadania do karety; rana została zanieczyszczona i wdało się zakażenie, które - obok cukrzycy - stało się przyczyną zgonu króla.
Ważniejsze daty:
1686
-(24 IX) Fryderyk August otrzymuje Order Słonia z rąk króla Danii, Chrystiana V.
1693
-(20 I) Małżeństwo z Krystyną Eberhardyną, córką Krystiana Ernesta Hohenzollerna, margrabiego brandenburskiego na Bayreuth.
1694
-(7 V) Objęcie tronu Saksonii po zmarłym bracie Janie Jerzym IV.
1696
-(23 VIII) Piotr Bogusław Baranowski zawiązuje konfederację wojskową (celem osłabienia pozycji hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jabłonowskiego).
-(29 VIII-27 IX) Sejm konwokacyjny (zerwany).
-(X) Najazdy tatarskie na wschodnie ziemie Rzeczypospolitej.
-(17 X) Chorąży litewski Hrehory Ogiński zawiązuje konfederację przeciwko rodowi Sapiehów. (XI) Hetman wielki litewski Kazimierz Sapieha oblega konfederatów w Brześciu Litewskim i zmusza do kapitulacji.
1697
-(11 V) Piotr Bogusław Baranowski rozwiązuje konfederację wojskową i korzy się (we Lwowie) przed hetmanem Stanisławem Jabłonowskim.
-(15 V-17 VII) Sejm elekcyjny. (2 VI) Fryderyk August (na zamku w Baden k. Wiednia) wyrzeka się wyznania protestanckiego i przyjmuje wiarę katolicką. Koekwacja praw. Zrównanie praw Wielkiego Księstwa z prawami koronnymi. Język polski zostaje uznany za język urzędowy na Litwie. (27 VI) Podwójna elekcja Fryderyka Augusta i Ludwika Conti. (27 VII) Fryderyk August zaprzysięga pacta conventa (w Piekarach Śląskich).
-Król Hiszpanii, Karol II Habsburg nadaje Augustowi Order Złotego Runa.
-(15 IX) Koronacja Fryderyka Augusta w katedrze wawelskiej. (17 IX-1 X) Obrady sejmu koronacyjnego.
-(IX) Rokosz łowicki jednoczący przeciwników Wettina.
-(25 IX) Książę Conti ląduje w Gdańsku, w nadziei uzyskania korony polskiej. (7 XI) Ostateczne wyparcie wojsk francuskich przez siły saskie i zwolenników Wettina.
1698
-Zaognienie sytuacji wewnętrznej na Litwie. Wybuch walk pomiędzy rodem Sapiehów i ich przeciwnikami pod przywództwem Michała Wiśniowieckiego.
-(24 III) August zawiera antyszwedzki sojusz z Danią.
-(16-28 IV) Sejm pacyfikacyjny (zerwany przed obiorem marszałka).
-(21 V) Ugoda (zawarta w Łowiczu) z prymasem Michałem Radziejowskim.
-(7 VI) Spotkanie z elektorem brandenburskim, Fryderykiem III w Johannisburgu (Piszu).
August zgadza się na przekazanie Elbląga (tytułem zastawu za nie zwrócone długi), w zamian na obwód krośnieński nad Odrą (łączący Saksonię z Wielkopolską).
-(22-25 VIII) Spotkanie z carem Piotrem I w Rawie Ruskiej. Antyszwedzkie przymierze Saksonii i Rosji.
-(9 IX) Hetman polny koronny Feliks Potocki rozbija Tatarów pod Podhajcami.
-Nieudana próba odbicia Kamieńca Podolskiego z rąk tureckich.
-(IX) Rada senatu w Brzeżanach. August wysyła silny korpus wojsk saskich na Litwę. (XII) Ugoda w Grodnie pomiędzy rodem Sapiehów a konfederatami.
-(11 XI) Zajęcie Elbląga przez wojska brandenburskie.
-(18 XII) Wojewoda poznański Stanisław Małachowski zawiera pokój z Turcją.
1699
-(26 I) Pokój z Turcją w Karłowicach. Rzeczpospolita odzyskuje Kamieniec Podolski i Bracławszczyznę. (24 VIII) August ratyfikuje traktat pokojowy.
-(wiosna) Najazd tatarski na południowo-wschodnie ziemie Rzeczypospolitej.
-(16 VI-31 VII) Obrady sejmu pacyfikacyjnego.
-(14 VIII) Traktat zaczepny z Danią przeciwko Szwecji.
-(24 VIII) August (w tajnej umowie) bierze pod opiekę szlachtę inflancką, niezadowoloną z rządów szwedzkich.
-(21 XI) Zawarcie antyszwedzkiego przymierza z Rosją w Preobrażeńskim.
1700
-(1 II) Brandenburgia zwraca Elbląg Rzeczypospolitej.
-Wybucha III wojna północna. (II) Zajęcie twierdzy Diament nad Dźwiną przez wojska saskie. (VIII) Nieudane próby zdobycia Rygi. Ponowny wybuch walk pomiędzy rodem Sapiehów a skonfederowaną szlachtą (spowodowany ogłoszeniem przez Augusta powszechnej mobilizacji na Litwie). Sapiehowie zwyciężają pod Lipniszkami. (18 XI) Rozbicie wojsk sapieżyńskich pod Olkienikami przez siły konfederatów. (19 XI) Konfederaci mordują jeńca Michała Sapiehę, koniuszego litewskiego. (24 XI) Uchwały olkienickie odsądzające Sapiehów od czci, urzędów i dóbr. (X) Zajęcie Kokenhausen przez wojska saskie.
-(24 XI) Postanowienie wileńskie. Nieudana próba wprowadzenia na Litwie absolutyzmu monarszego.
1701
-(18 I) Fryderyk III ogłasza się (w Królewcu) królem w Prusiech jako Fryderyk I (za aprobatą Augusta). Formalne włączenie Brandenburgii do Królestwa Prus.
-(9 III) Zjazd z Piotrem I w Birżach.
-(30 V-18 VI) Sejm w Warszawie (zerwany przez obiorem marszałka).
-(lato) Rebelia pańszczyźnianych chłopów z dóbr Sapiehów. Konfederaci antysapieżyńscy pokonują rebeliantów pod Dąbrowną i pod Łojowem.
-(19 VII) Pobicie wojsk sasko-rosyjskich przez Szwedów nad Dźwiną.
-(VII) Król Szwecji, Karol XII żąda od szlachty polskiej detronizacji Augusta.
-(VIII/IX) Wkroczenie Szwedów na Żmudź. Szwedzi zajmują Kiejdany (23 XII) i Kowno (29 XII).
1701-1702
-(22 XII 1701-6 II 1702) Sejm w Warszawie (zerwany).
1702
-Ofensywa szwedzka w Rzeczypospolitej. Utrata Wilna (3 IV), Warszawy (24 V), Lublina (6 VII) i Krakowa (7 VIII). (5 IV) Litwini podejmują nieudaną próbę odbicia Wilna. (19 VII) Armia Augusta zostaje pobita przez Szwedów pod Kliszowem (wskutek m.in. wycofania się z bitwy wojsk polskich hetmana wielkiego koronnego Hieronima Lubomirskiego). (12-22 VIII) Udana obrona klasztoru jasnogórskiego.
-Konfederaci antysapieżyńscy zawierają traktat z Rosją w Preobrażeńskim. Przekazanie Rosjanom Birży i Drui - dawnych dóbr Sapiehów. Oddanie Litwy pod protektorat cara. Faktyczne zerwanie unii polsko-litewskiej.
-Konfederacja szlachty wielkopolskiej popierającej Augusta.
1702-1704
-Powstanie kozackie na Ukrainie pod wodzą Semena Paleja i Samuela Iwanowicza. (21 XI 1702) Zajęcie Białej Cerkwi przez Kozaków.
(I-II 1703) Wyparcie powstańców kozackich z Podola i Bracławszczyzny przez oddziały hetmana polnego koronnego Adama Mikołaja Sieniawskiego. (1704) Stłumienie buntu przez wojska saskie i rosyjskie.
1703
-(11 V) Klęska wojsk polskich w bitwie ze Szwedami pod Pułtuskiem.
-(11 VI-19 VII) Obrady sejmu nadzwyczajnego w Lublinie. Szlachta opowiada się po stronie Augusta i przymusza prymasa Michała Radziejowskiego do zaniechania własnych odrębnych negocjacji z królem szwedzkim.
-Zajęcie Poznania (16 IX), Torunia (XI) i Elbląga (10 XII) przez wojska szwedzkie.
-Potwierdzenie związku Litwy z Rosją w Schlüsselburgu.
-(23 XII) Karol XII zapewnia tron Rzeczypospolitej Jakubowi Sobieskiemu (w tzw. Dyplomie asekuracji).
1704
-(30 I) Zawiązana zostaje (w Warszawie) antykrólewska konfederacja pod przywództwem prymasa Michała Radziejowskiego. (14 II) Konfederaci, dzięki wsparciu wojsk szwedzkich, pozbawiają Augusta tronu i ogłaszają bezkrólewie.
-(28 II) Jakub i Konstanty Sobiescy - konfederaci warszawscy - zostają porwani (spod Oławy) przez oddziały saskie i osadzeni w twierdzy Königstein.
-(2-14 II) Ponowne nieudane oblężenie Jasnej Góry przez siły szwedzkie.
-(20 V) Konfederacja generalna sandomierska (pod przywództwem Stanisława Denhoffa) popierająca Augusta.
-(12 VII) Elekcja Stanisława Leszczyńskiego.
-(30 VIII) Tomasz Działyński, w imieniu konfederacji sandomierskiej, zawiera sojusz zaczepno-obronny z Rosją w Narwie. Zgoda na wkroczenie wojsk rosyjskich do Rzeczypospolitej.
-(4 IX) Konfederaci sandomierscy zajmują Warszawę.
-(6 IX) Zdobycie Lwowa przez siły szwedzkie.
-(29 IX-2 X) Nieudane oblężenie Poznania przez wojska Augusta.
-(jesień) Wojska saskie palą i pustoszą Leszno (posiadłość Stanisława Leszczyńskiego).
-Ponowne przejęcie Warszawy przez wojska Karola XII.
1705
-(4 X) Koronacja Stanisława Leszczyńskiego w Warszawie.
-(X) Zjazd z carem Piotrem I w Tykocinie.
-(1 XI) August ustanawia (na zamku w Tykocinie) Order Orła Białego.
-(XI) Rada grodzieńska. Potwierdzenie traktatu narewskiego z Rosją.
1706
-(13 II) Klęska armii saskiej pod Wschową.
-(1 IX) Szwedzi wkraczają do Saksonii.
(24 IX) Traktat w Altranstädt. August zrzeka się korony polskiej (zachowując jednak formalny tytuł króla polskiego) i zobowiązuje się do zerwania sojuszu z Rosją, wydania twierdz polskich w ręce Stanisława Leszczyńskiego oraz do uwolnienia Jakuba i Konstantego Sobieskich.
-(29 X) Zwycięstwo wojsk sasko-rosyjsko-polskich pod Kaliszem nad Szwedami (i wspierającymi ich stronnikami Stanisława Leszczyńskiego).
1707
-(19 I) August ratyfikuje (w Dreźnie) układ z Altranstädt.
1708
-Zakończenie modernizacji uzbrojenia armii polskiej.
-(28 XI) Zwycięstwo wojsk polsko-litewskich nad zwolennikami Stanisława Leszczyńskiego w bitwie pod Koniecpolem.
1709
-(8 VII) Klęska wojsk szwedzko-kozackich pod Połtawą.
-(26 VII) August podpisuje (w Dreźnie) układ sojuszniczy z carem Piotrem I.
-(19 VIII) Manifest opatowski Stanisława Leszczyńskiego. Stanisław Leszczyński ogłasza gotowość do dyskusji nad przyszłością Rzeczypospolitej (a także do abdykacji).
-(19 VIII) August wycofuje się z umowy z Altranstädt, powraca do Rzeczypospolitej i nie przystępuje do rozmów ze Stanisławem Leszczyńskim. (VIII) Ucieczka Stanisława Leszczyńskiego.
-(8 X) Spotkanie z carem Piotrem I w Toruniu. Ratyfikacja układu sojuszniczego z 26 lipca.
-(jesień) Zjazd Augusta II i Piotra I z Fryderykiem I Pruskim w Kwidzynie. Nieudane (wobec sprzeciwu Piotra I) zabiegi Fryderyka I o przejęcie polskiego Pomorza, Żmudzi i Kurlandii.
1710
-(4 II-16 IV) Walna Rada Warszawska. Zakończenie konfederacji sandomierskiej.
August zostaje uznany za prawowitego króla. Udzielenie amnestii zwolennikom Stanisława Leszczyńskiego. Ratyfikacja pokoju Grzymułtowskiego z 1686 roku.
-(10 X) Matka Augusta, Anna Zofia dokonuje aktu konfirmacji (potwierdzenia aktu chrztu i wyznania luterańskiego) Fryderyka Augusta. Osłabienie pozycji międzynarodowej Augusta, wobec znacznego utrudnienia jego polityki dynastycznej.
1711
-Zjazd z carem Piotrem I w Jarosławiu.
1712
-August otrzymuje Order Św. Andrzeja Powołańca z rąk cara Piotra I.
-(5-19 IV) Obrady sejmu nadzwyczajnego w Warszawie.
-Synod ewangelicki w Toruniu. Powołana zostaje komisja do obrony interesów innowierców w sejmie.
-(jesień) Stanisław Leszczyński wraz z wojskami szwedzkimi generała Magnusa Stenbocka ląduje na Pomorzu. Duńczycy niszczą szwedzką flotę inwazyjną.
-(5 XII) Tajny układ ze Stanisławem Leszczyńskim w Ribnitz (na Pomorzu). Stanisław Leszczyński zrzeka się pretensji do tronu polskiego i wydaje oryginał aktu zrzeczenia się korony polskiej przez Augusta. August zwraca majątek rodziny Leszczyńskich.
1712-1713
-(31 XII-21 II) Sejm nadzwyczajny warszawski (zerwany).
1713
-August wprowadza wojska saskie do Rzeczypospolitej.
-Stanisław Leszczyński zrywa układ z Ribnitz (za namową Karola XII).
-Nieudana wyprawa Stanisława Leszczyńskiego z Tatarami na Ukrainę, w celu wywołania buntu przeciwko Augustowi (wobec wrogiej postawy Imperium Habsburskiego i Rosji).
1714
-Odnowienie traktatu karłowickiego z Turcją.
-Uznanie tytułu królewskiego Augusta przez sułtana tureckiego Ahmeda III.
-(22 VIII) Traktat o przyjaźni z królem Francji, Ludwikiem XIV.
1715
-(25 XI) Zawiązanie się konfederacji (pod przywództwem Stanisława Ledóchowskiego) w Tarnogrodzie przeciwko obecności wojsk saskich w Rzeczypospolitej.
1716
-Zwycięstwa oddziałów konfederatów nad Sasami w starciach pod Ryczywołem (II), Sokalem (VI), Lesznem (VII) i Poznaniem (24 VII).
-(8 IV) Zawiązanie się konfederacji litewskiej (pod przywództwem Krzysztofa Sulistrowskiego, chorążego oszmiańskiego) w Wilnie przeciwko obecności wojsk saskich.
-Konfederaci odrzucają saską propozycję zawieszenia broni.
-(5 X) Zwycięstwo sił saskich nad konfederatami tarnogrodzkimi pod Kowalewem.
-(3 XI) Traktat warszawski. Rosjanie pośredniczą w zawarciu rozejmu między Augustem a konfederatami tarnogrodzkimi i wileńskimi.
1717
-(1 II) Sejm niemy. Potwierdzenie traktatu warszawskiego z roku 1716. Zatwierdzenie zasad ustrojowych narzuconych przez cara Piotra I. Potwierdzenie wolności szlacheckich (m.in. liberum veto). Zakaz zawiązywania konfederacji. Formalny zakaz utrzymywania korespondencji z obcymi dworami. Ograniczenie liczebności wojsk Rzeczypospolitej (18000 żołnierzy z Koronie i 6000 na Litwie). Zmniejszenie liczebności przybocznej gwardii saskiej Augusta (do 1200 żołnierzy). Władza hetmanów zostaje ograniczona. Wydanie zakazu wznoszenia zborów protestanckich.
-(15 VIII) August organizuje (nieudany) zamach na życie Stanisława Leszczyńskiego.
1718
-(3 X-14 XI) Sejm w Grodnie. Oficjalny nakaz wycofania wojsk rosyjskich z terenów Rzeczypospolitej oraz zwrotu Inflant.
1719
-(5 I) August zawiera (w Wiedniu) antyrosyjski traktat sojuszniczy z Anglią i Imperium Habsburskim.
-Car Piotr I wycofuje swoje wojska z ziem Rzeczypospolitej.
-Początek oczynszowań we wsiach miasta Poznania.
-(17 XII) Utworzenie (na czas nieobecności) "rządu tymczasowego" w Saksonii na czele z Fryderykiem Augustem.
1719-1720
-(30 XII-22 II) Sejm w Warszawie (zerwany).
1720
-(17 II) Tajny traktat prusko-rosyjski w Poczdamie. Zagwarantowanie liberum veto i wolnej elekcji dla uniemożliwienia reform w Rzeczypospolitej.
-(16 VII) Zamieszki antyprotestanckie w Toruniu.
1721
-Powstaje pierwsza na ziemiach polskich loża masońska - Czerwone Bractwo (a Confrérie Rouge).
-(10 IX) Zakończenie III wojny północnej pokojem w Nystad.
1722
-(5 X-16 XI) Sejm w Warszawie (zerwany).
1724
-Kolejna nieudana próba zorganizowania zamachu na życie Stanisława Leszczyńskiego.
-(16 VII) Starcia protestantów z katolikami w Toruniu (tzw. Sprawa toruńska). Sprowokowani mieszczanie protestanccy niszczą kolegium jezuickie (profanując obrazy i księgi). (7 XII) Burmistrz Rösner i 9 mieszczan-protestantów zostają ścięci na rynku w Toruniu z rozkazu Augusta.
-(2 X-13 XI) Obrady sejmu warszawskiego.
1725
-August otrzymuje Order Św. Aleksandra Newskiego z rąk cara Piotra I albo carycy Katarzyny I.
1726
-(13 II) August nadaje synowi Fryderykowi Augustowi stanowisko pierwszego ministra saskiego Tajnego Gabinetu.
-(26 VI) Szlachta Kurlandii - pomimo wrogiego stanowiska Rosji - obiera Maurycego Saskiego, naturalnego syna Augusta, na przyszłego księcia kurlandzkiego (po śmierci Ferdynanda, ostatniego męskiego przedstawiciela dynastii Kettlerów).
-(28 IX-9 XI) Obrady sejmu w Grodnie. Sejm nie uznaje elekcji Maurycego Saskiego na przyszłego księcia Kurlandii zobowiązując go do zwrotu aktu elekcji, zakazuje mu pobytu na terenie Rzeczypospolitej i ogłasza go za wroga państwa. Rozwiązanie piechoty wybranieckiej (zostaje zastąpiona regimentami łanowymi).
1727
-Układ z cesarzem (gwarantujący wolny handel między Śląskiem a Ukrainą).
-(5 IX) Śmierć Krystyny Eberhardyny. Infant (młodszy brat króla) portugalski Dom Manuel de Bragança podejmuje zabiegi (bezskuteczne) w celu wydania swojej siostry za mąż za Augusta II.
1728
-(I) Wizyta króla "w Prusach", Fryderyka Wilhelma I w Dreźnie. Początek okresowego zbliżenia sasko-pruskiego.
-(V-VI) Rewizyta Augusta II wraz z synem Fryderykiem Augustem w Brandenburgii.
August otrzymuje Order Czarnego Orła z rąk Fryderyka Wilhelma I pruskiego.
1729
-(22 VIII-27 VIII) Sejm nadzwyczajny w Grodnie (zerwany przed obiorem marszałka).
1730
-(2-14 X) Sejm nadzwyczajny grodzieński (zerwany przed obiorem marszałka).
1732
-(lato) Zawarcie układu pokojowego ze Szwecją, formalnie kończącego III wojnę północną.
-(18 IX-2 X) Sejm nadzwyczajny w Warszawie (zerwany przed obiorem marszałka).
-(13 XII) Traktat trzech czarnych orłów (Traktat Karla Gustawa Löwenwolda).
Prusy, Imperium Habsburskie i Rosja decydują o niedopuszczeniu do przyszłej elekcji Stanisława Leszczyńskiego (poprzez wystawienie w czasie elekcji u granic Rzeczypospolitej kontyngentów wojskowych). Gwarancja nienaruszalności ustroju Rzeczypospolitej.
1733
-(26 I-2 II) Sejm nadzwyczajny w Warszawie (zerwany przed obiorem marszałka).
-(2 II) Śmierć Augusta II Mocnego w Warszawie.
Opracowano na podstawie:
poczet.com
Władcy Polski – cykl dodatków do „Rzeczpospolitej” przygotowany we współpracy z „Mówią wieki”
Aby odnaleźć skrytkę musisz odszukać w powyższym tekście podane niżej informacje, a ustalone liczby podstawić do wzoru:
A – W którym roku język polski został uznany za język urzędowy na Litwie?
B – Na którym zamku August ustanowił Order Orła Białego. W Warszawie (B=350), w Tykocinie (B=450) czy w Krakowie (B=550)?
C – Zamachy (nieudane) na czyje życie August organizował co najmniej dwukrotnie? Stanisława Leszczyńskiego (C=210), Maurycego Saskiego (C=230) czy Jana Sapiehę (C=250)?
N 53° 01.X
E 18° 06.Y
X=B-7
Y=C/2+(A+3)/100-3
Kordy ±10 m.
Współrzędne finałowe są w formacie N DD° MM.MMM E DD° MM.MMM
Jeśli w wyniku otrzymasz liczbę dwucyfrową to dopisz przed nią 0, a jeśli jednocyfrową to dwa zera.
W logbooku jest pewna liczba. Zapisz ją, gdyż może Ci się przydać…
