ur. 20 X 1677, zm. 22 II 1766
okres panowania: 1704 - 1709, 1733 - 1736
Otyły, średniego wzrostu, twarz okrągła, duże brwi siwe, nos mierny orli, zęby zniszczone, sczerniałe od tytoniu.
fragment listu gończego
Wojewoda poznański, wybrany na króla po detronizacji Augusta II w okresie wojny północnej. Po klęsce Szwedów pod Połtawą Leszczyński, protegowany króla szwedzkiego Karola XII, uciekł do Francji. Po śmierci Augusta II ponownie został wybrany na króla, ale zmuszono go do oddania korony Augustowi III. Leszczyński otrzymał od zięcia – Ludwika XV księstwo Lotaryngii. Zwano go tam królem filozofem.
Ciekawostka:
Stanisław Leszczyński amatorsko malował i rysował, przede wszystkim pastelami (chociaż znane są również jego prace wykonane farbami olejnymi). Podczas pobytu w Lotaryngii, urządził sobie pracownię w rezydencji Chanteheux. Malował głównie miniaturowe portrety osób, które miał okazję poznać. Obrazami własnego autorstwa obdarowywał gości oraz najbliższą rodzinę, m.in. ukochaną córkę Marię, królową Francji. Część z prac Stanisława zachowała się do dziś w muzeach Europy Zachodniej.
Ważniejsze daty:
1695-1696
-Stanisław odbywa podróż po krajach Europy Zachodniej.
1696
-Objęcie starostwa odolanowskiego.
1697
-(IX) August II mianuje Stanisława podczaszym koronnym.
1698
-(V) Małżeństwo (zawarte w Krakowie) z Katarzyną, córką Jana Karola Opalińskiego, kasztelana poznańskiego.
1699
-(2 IV) Objęcie urzędu wojewody poznańskiego.
1704
-(30 I) Zawiązana zostaje w Warszawie konfederacja przeciwników Augusta II pod przywództwem prymasa Michała Radziejowskiego. (14 II) Konfederaci, dzięki wsparciu wojsk szwedzkich, pozbawiają Augusta II tronu i ogłaszają bezkrólewie.
-(28 II) Jakub i Konstanty Sobiescy - konfederaci warszawscy - zostają porwani (spod Oławy) przez oddziały saskie i osadzeni w twierdzy Königstein.
-(20 V) Konfederacja generalna sandomierska (pod przywództwem Stanisława Denhoffa) popierająca Augusta II.
-(VI) Stanisław przyrzeka, iż koronę (której jeszcze nie otrzymał!) odda Jakubowi Sobieskiemu, gdy ten odzyska wolność.
-(12 VII) Elekcja Stanisława Leszczyńskiego.
-(4 IX) Konfederaci sandomierscy zajmują Warszawę.
-(6 IX) Zdobycie Lwowa przez siły szwedzkie.
-(jesień) Udana obrona oblężonego Poznania przed wojskami Augusta II.
-(jesień) Wojska saskie palą i pustoszą Leszno (posiadłość Stanisława).
-Ponowne przejęcie Warszawy przez wojska Karola XII.
1705
-(4 X) Koronacja Stanisława Leszczyńskiego w kolegiacie Św. Jana Chrzciciela w Warszawie.
-(28 XI) Stanisław zawiera (w Warszawie) traktat z Karolem XII. Formalne uzależnienie Rzeczypospolitej od Szwecji.
1706
-(13 II) Szwedzi i stronnicy Stanisława zwyciężają armię saską pod Wschową.
-(1 IX) Wkroczenie wojsk szwedzkich do Saksonii. (24 IX) Traktat w Altranstädt. August II zrzeka się korony polskiej (zachowując jednak formalny tytuł króla polskiego) i zobowiązuje się do zerwania sojuszu z Rosją, wydania twierdz polskich w ręce Stanisława oraz do uwolnienia Jakuba i Konstantego Sobieskich.
-(29 X) Zwycięstwo wojsk sasko-rosyjsko-polskich pod Kaliszem nad Szwedami (i wspierającymi ich stronnikami Stanisława).
1707
-Tajny pakt o nieagresji między hetmanem kozackim Iwanem Mazepą a Szwecją i Stanisławem Leszczyńskim.
1708
-(28 X) Układ z Iwanem Mazepą w sprawie odbudowy obubrzeżnej Ukrainy pod polskim protektoratem.
-(2 XI) Zdobycie przez Rosjan Baturyna, kozackiej siedziby hetmańskiej.
-(28 XI) Porażka zwolenników Stanisława w bitwie z siłami polsko-litewskimi pod Koniecpolem.
1709
-(III) Sicz Zaporoska przechodzi na stronę Karola XII i Stanisława Leszczyńskiego.
-(V) Zdobycie i spalenie Siczy Zaporoskiej przez wojska rosyjskie.
-(8 VII) Klęska wojsk szwedzko-kozackich pod Połtawą.
-(19 VIII) Stanisław wydaje manifest opatowski. Ogłoszenie gotowości do dyskusji nad przyszłością Rzeczypospolitej (a także do abdykacji).
-(19 VIII) August II wycofuje się z umowy z Altranstädt, powraca do Rzeczypospolitej i nie przystępuje do rozmów ze Stanisławem. (VIII) Ucieczka Stanisława Leszczyńskiego.
1712
-(jesień) Stanisław wraz z wojskami szwedzkimi generała Magnusa Stenbocka ląduje na Pomorzu. Duńczycy niszczą szwedzką flotę inwazyjną.
-(5 XII) Tajny układ z Augustem II w Ribnitz (na Pomorzu). Stanisław zrzeka się pretensji do tronu polskiego i wydaje oryginał aktu zrzeczenia się korony polskiej przez Augusta II. August II zwraca majątek rodziny Leszczyńskich.
1713-1714
-Pobyt w Turcji. (zima 1713) Stanisław zostaje początkowo uwięziony w Jassach z rozkazu sułtana. (1713) Zabiegi o interwencję turecką i tatarską przeciwko Rosji. (1713) Stanisław zrywa układ z Ribnitz (za namową Karola XII). (1713) Nieudana wyprawa z Tatarami na Ukrainę, w celu wywołania buntu przeciwko Augustowi II (wobec wrogiej postawy Imperium Habsburskiego i Rosji). (1714) Uznanie tytułu królewskiego Augusta II przez sułtana tureckiego Ahmeda III.
1714-1719
-Pobyt pod opieką szwedzką w Księstwie Dwóch Mostów. (15 VIII 1717) Nieudany zamach na życie Stanisława (zorganizowany z polecenia Augusta II). (11 II 1719) Stanisław wraz z rodziną opuszcza Księstwo i udaje się do Francji. (III 1719) Osiedlenie w alzackim Wissemburgu.
1724
-Wykrycie i udaremnienie kolejnego sprzysiężenia (zainicjowanego z polecenia Augusta II) mającego na celu zabicie Stanisława.
1725
-(5 IX) Małżeństwo córki Marii Karoliny z królem Francji, Ludwikiem XV. Stanisław przeprowadza się do zamku Chambord. Ludwik XV nadaje Stanisławowi Order Św. Ducha.
1733
-(2 II) Śmierć Augusta II.
-(27 IV-23 V) Sejm konwokacyjny. Podjęcie uchwały o wyłączeniu z kandydowania cudzoziemców. Sejm pozbawia innowierców praw politycznych i dostępu do urzędów.
-(12 IX) Elekcja Stanisława Leszczyńskiego.
-(22 IX) Stanisław wyjeżdża do Gdańska (w nadziei na pomoc Francji).
-(10 X) Wybucha austriacko-francuska wojna o sukcesję polską (interwencja wojsk rosyjskich i saskich w interesie Fryderyka Augusta Wettina). (5 X) Elekcja Fryderyka Augusta Wettina. (5 X) Konfederacja warszawska popierająca Fryderyka Augusta Wettina. (3 XII) Zawiązuje się konfederacja w Opatowie popierająca Stanisława. Zdobycie Krakowa przez wojska saskie. Fryderyk August Wettin przybywa do Krakowa.
1734
-(I-29 V) Oblężenie Gdańska przez wojska rosyjskie. (20/21 IV) Zwycięstwo Rosjan nad stronnikami Stanisława pod Wyszecinem. Spalenie Gdyni (12 V) i Sopotu przez Rosjan. (27 V) Niedany atak korpusu francuskiego na pozycje rosyjskie. (28 VI-3 VII) Stanisław ucieka (przebrany za chłopa) do Kwidzyna (na terenie Królestwa Prus). (7 VII) Gdańsk kapituluje przed Rosjanami.
-(16 I) Rosjanie zdobywają Toruń.
-(17 I) Koronacja Augusta III w katedrze wawelskiej.
-Zwycięstwo stronników Stanisława nad siłami saskimi pod Miechowem.
-(24 VI) Marszałek Ożarowski wydaje uniwersał wzywający szlachtę do obrony ojczyzny i praw Stanisława Leszczyńskiego.
-(5 XI) Zawiązanie konfederacji w Dzikowie (pod przywództwem Adama Tarły) popierającej Stanisława.
1735
-(3 X) Traktat pokojowy (w Wiedniu) między Francją i Imperium Habsburskim. Zakończenie wojny o sukcesję polską. Francja i Imperium Habsburskie uznają elekcję Augusta III.
1736
-(27 I) Stanisław zrzeka się się tronu polskiego.
-Wyjazd Stanisława Leszczyńskiego do Francji.
-(25 VI-9 VII) Obrady sejmu pacyfikacyjnego. Pełne uznanie elekcji Augusta III. Ogłoszenie amnestii dla stronników Stanisława Leszczyńskiego.
1737
-(II) Stanisław przybywa do Lunéville w Lotaryngii.
1738
-Objęcie zarządu nad księstwem Lotaryngii i Baru.
1743
-Wydanie drukiem dzieła Głos wolny wolność ubezpieczający (z fałszywą datą wydania - 1733), w którym zawarto program naprawy ustroju Rzeczypospolitej (zniesienie pańszczyzny i zastąpienie jej czynszem, ograniczenie liberum veto, zwiększenie liczebności armii do 100000), a którego autorstwo przypisuje się najczęściej Stanisławowi Leszczyńskiemu (chociaż istnieje również pogląd, iż jest to dzieło litewskiego szlachcica Mateusza Białłozora).
1747
-(19 III) Śmierć Katarzyny Opalińskiej.
1766
-(23 II) Śmierć Stanisława I Leszczyńskiego w Lunéville.
Opracowano na podstawie:
poczet.com
Władcy Polski – cykl dodatków do „Rzeczpospolitej” przygotowany we współpracy z „Mówią wieki”
Aby odnaleźć skrytkę musisz odszukać w powyższym tekście podane niżej informacje, a ustalone liczby podstawić do wzoru:
A – W którym roku Rosjanie spalili Sopot i Gdynię?
B – Monarcha którego kraju został zięciem Stanisława Leszczyńskiego? Francji (B=80), Danii (B=70) czy Szwecji (B=60)?
C – Za kogo przebrał się Stanisław Leszczyński, gdy uciekał do Kwidzyna? Za biskupa (C=4), za chłopa (C=6) czy za kobietę (C=8)?
N 53° 01.X
E 18° 05.Y
X=A/2-B*(C-3)+37
Y=(A+B)/2
Kordy ±10 m.
Współrzędne finałowe są w formacie N DD° MM.MMM E DD° MM.MMM
Jeśli w wyniku otrzymasz liczbę dwucyfrową to dopisz przed nią 0, a jeśli jednocyfrową to dwa zera.
W logbooku jest pewna liczba. Zapisz ją, gdyż może Ci się przydać…
