22. W Krainie Amonita Letterbox Hybrid

Znamy na świecie miejsca i obiekty spektakularne. O ich walorach – przyrodniczych, historycznych, czy też architektonicznych; nikogo nie trzeba przekonywać. Są jednak i takie, których wyjątkowość i piękno jest ukryte, nie narzucające się, dyskretne, a jednak również niezwykle wartościowe. Wystarczy bowiem tylko jedno słowo – Łuków – i już każdy miłośnik paleontologii wie, o co chodzi. Gmina słynie ze świetnie zachowanych muszli amonitów mieniących się cudnymi barwami, których pozazdrościć im może nawet sama tęcza!

Zapraszamy zatem wszystkich – bez wyjątków, na spacer do „Krainy Amonita”. To właśnie tu zapomniane wydarzenia i fakty sprzed ponad 160 mln lat spisane zostały w warstwach jurajskich iłów. Drogę wskażą Wam i uatrakcyjnią skrytki rozlokowane w kształcie spirali (GeoArt), a także liczne ciekawostki z prehistorii – „starszej siostry” historii Gminy Łuków, zawarte w opisach poszczególnych keszy. Ruszajcie! Poznawajcie! Zdobywajcie!

Życzymy powodzenia i miłej zabawy!

Za zdobycie 55 keszy z serii otrzymacie od Urzędu Gminy Łuków pamiątkowego drewniaka!

Piszcie na sdres: kuc@lukow.ug.gov.pl

We know many places and spectacular objects in the world. No one needs to be persuaded about their qualities - natural, historical or architectural.  But there are also those places whose uniqueness and beauty is hidden, not intrusive, discreet, but also extremely valuable. Suffice to say one word - Łuków - and every lover of paleontology knows what is going on. The commune is famous for its well-preserved shells of ammonites that sparkle with such marvelous colors that even the rainbow itself can envy them! Therefore, we invite everyone - without exception, for a walk to “The Land of Ammonite". It is here where forgotten events and facts from over 160 million years ago have been written in layers of Jurassic clays. Caches placed in the shape of a spiral (GeoArt) will guide you and make the journey more attractive. Numerous curiosities/trivia from prehistory - the "elder sister" of the history of the Łuków commune, included in the descriptions of each cache arealso worth reading. Get going! Discover! Find!

If you manage to find 55 caches of the series, you will receive a commemorative wooden geocoin!

Write an emailt to: kuc@lukow.ug.gov.pl

MISJA 22: MAJESTATYCZNE PANIE AMONITOWE

U niektórych amonitów występuje tzw. dymorfizm płciowy – zjawisko polegające na istnieniu różnic w budowie i wielkości muszli pomiędzy samcem a samicą tego samego gatunku. Stąd „Panie amonitowe” są niekiedy kilkakrotnie większe od „Panów”. Hipotezę tę wysnuł w 1962 roku polski paleontolog, profesor Henryk Makowski. Jego praca zatytułowana „Problem of sexual dimorphism in ammonites / Problem dymorfizmu płciowego u amonitów” stała się klasyką wśród opracowań poświęconych paleobiologii tej wymarłej grupy zwierząt. Tak więc wiele podobnych do siebie form amonitów, opisywanych jako osobne gatunki, w rzeczywistości stanowi pary (samiec-samica) w obrębie jednego gatunku. Odkrycie dymorfizmu pociąga za sobą konieczność istotnych zmian w nomenklaturze amonitów. Zjawisko to do dziś jest głównym tematem licznych, ożywionych dyskusji naukowych...

Aby poznać koordynaty finału odpowiedz na proste pytanie i podstaw odpowiednią cyfrę do wzoru: N 51° 58.AAA' E 22° 26.396'

Tzw. dymorfizm płciowy amonitów to  różnice:

      1.      w budowie i wielkości muszli miedzy samcem a samicą A=0

      2.      w kolorze muszli między samcem a samicą A= 7

      3.      w wadze samca i samicy A=4

BIBLIOGRAFIA:

1. LEHMANN U., HILLMER G., 1987: Bezkręgowce kopalne. Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa.

2. MACHALSKI M., STOLARSKI J., 2000: Paleofakty. Wydawnictwo RTW, wydanie II poprawione, Warszawa.

3. ZATOŃ M., 2011: Skarb z północy. Rocznik Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii PAN, Nr 3, str. 2–9, Warszawa.

OPIS RYCIN:

Ryc. 1. Dymorfizm u amonitów (źródło: http://www.redbor.pl/skamienialosci/00_amonity.htm)

Ryc. 2. Samiec-samica porównanie wielkości (źródło: Acta Palaeontologica Polonica)

Ryc. 3. Prof. Henryk Makowski (źródło: ZATOŃ M., 2011)