Część terenów obecnego Powiatu krosnieńskiego, była przez długie wieki, aż do 1947 roku zamieszkiwana przez Łemków i Rusinów, uważanych również za etnograficzną grupę Ukraińców. Katastrofa drugiej wojny światowej doprowadziła do zniszczenia tej społeczności i jej przymusowego wysiedlenia na Ukrainę (1944–1946) oraz na Ziemie Odzyskane, w ramach „Akcji Wisła” (1947). Tylko w samym Powiecie krośnieńskim znajdziemy ponad 40 miejscowości dotkniętych wysiedleniami. Znajdują się one głównie w gminach Dukla, Rymanów i Jaśliska. Niektóre zostały całkowicie lub częściowo dosiedlone Polakami, inne w ogóle nie istnieją.
Celem tej serii jest przypomnienie o byłych mieszkańcach tych terenów oraz pokazanie pojedyńczych wsi (lub ich pozostałości), w których kiedyś oni mieszkali oraz o utraconym bogactwie kulturalnym, w postaci zniszczonych cerkwi i innych zabytków.
Mszana/Мшана
Mszana to mała wieś leżąca w dolinie potoku Mszanka przy drodze z Tylawy do Chyrowej. Jest to jedna z najstarszych wsi na Łemkowszczyźnie, bo wspominana już w 1366 roku w dokumencie wydanym przez Kazimierza Wielkiego, którym potwierdzał podział majątku kanclerza Janusza Suchywilka. W 1369 roku Kazimierz Wielki zezwolił na przeniesienie Mszany na prawo magdeburskie. Według danych z 1581 w Mszanie znajdowało się 18 gospodarstw, cerkiew, mieszkał tam ruski ksiądz i sołtys. W XIX wieku Mszana należała do bogatszych wsi na tych terenach, działała w niej olejarnia oraz folusz. Mimo to ją, podobnie jako okolice, dotknęła fala emigracji zarobkowej do Ameryki. Wieś nie ucierpiała w czasach pierwszej wojny światowej, jednakże została zniszczona w czasie operacji dukielsko-preszowskiej we wrześniu 1944 roku, po czym większość mieszkańców wyjechała na tereny Ukrainy. Ci właśnie mieszkańcy zostały wywiezieni ze stacji kolejowej Wróblik Szlachecki i zamieszkali głównie we wsi Sokolniki na obrzeżach Lwowa. Około 150 osób, do których należeli także mieszkańcy bliskiego Smerecznego, zostało wysiedlonych w ramach „Akcji Wisła”. Po wojnie w Mszanie osiedlili się Polacy, którzy przybyli między innymi z pobliskiej zniszczonej wsi Huta Polańska, będącej przed wojną wyspą polskiego osadnictwa pośród wsi łemkowskich. Według spisu powszechnego z 1931 roku Mszana liczyła 866 mieszkańców, natomiast dzisiaj jest zamieszkana przez niecałych 300 osób.
Cerkiew w Mszanej pw. Zaśniecia Marki Bożej, miała podobnie ja w Tylawie murowane prezbiterium i słynęła z pięknej snycerskiej dekoracji fasady. Po przejściu miejscowej ludności na prawosławie po tzw. „Schizmie tylawskiej” obok cerkwi została zbudowana kaplica prawosławna, którą rozebrali żołnierze radzieccy w 1945 roku. Sama cerkiew spłonęła w 1970 roku a samo prezbiterium ostatecznie popadło w ruinę w latach 90.
Z cerkwią w Mszanej była powiązana szkoła parafialna, która po raz pierwszy wspominana w 1830 roku. We wsi zachował się budynek 4-klasowej szkoły z lat 30 XX wieku, który dzisiaj służy jako gospodarstwo agroturystyczne „Stara Szkoła”. Naprzeciwko szkoły znajduje się także przedwojenny budynek domu ludowego. W 1987 roku został zbudowany mały kościół pw. św. Jana z Dukli, który jest filią parafii w Tylawie. W dolnej części wsi istnieją zabudowania byłego kombinatu Igloopol, część których jest wykorzystywana do produkcji serów. W środkowej części wsi zachowało się kilka drewnianych chałup łemkowskich a w górnej części, za przystankiem autobusu znajduje się budynek starej kuźni służący jako garaż. Na miejscowym cmentarzu, położonym powyżej kościoła, zachowało się kilka zabytkowych nagrobków łemkowskich.
Przez Mszanę przechodzi szlak rowerowy prowadzący z Komańczy do Krempnej.
Skrytka jest umieszczona przy cmentarzu, zawiera logbook i ołówek.