Skip to content

„Czerwionka w powstańczym zrywie” - 7/16 -T.BIELA Traditional Cache

This cache has been archived.

PioAg: Zwalniamy miejsce. Dzięki.

More
Hidden : 10/6/2018
Difficulty:
2 out of 5
Terrain:
2 out of 5

Size: Size:   small (small)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


Skrytka została ukryta na ulicy Teofila Bieli. Poniżej fragment opisujący śmierć Teofila Bieli w obozie przejściowym w Nieborowicach:

 

„W nocy z 5 na 6 września 1939r. Władze obozowe rozkazały wyprowadzić na plac apelowy pobitego T. Bielę. Współwięźniom kazano utworzyć szpaler i (...) znieważać ciągniętego wśród nich dowódcę. Ci którzy zaprotestowali tym samym wydali na siebie wyrok śmierci”.

Anna Gudzik "Czuchów"

 




Z Wikipedii:

Teofil Biela – powstaniec śląski, działacz i przewodniczący lokalnych organizacji narodowych, dowódca kompanii, kawaler Virtuti Militari, naczelnik okręgowy gminy Czuchów–Czerwionka.

Urodził się w 1897 w Zaborzu Wsi w rodzinie górnika Jana i Ludwiny z domu Siwiców. W 1903 rodzice przenieśli się do Czuchowa i tam też Teofil ukończył szkołę ludową. Przez następne trzy lata uczył się w Szkole Dokształcającej i był listonoszem w Czerwionce. Później został ślusarzem w kopalni „Dębieńsko” i wstąpił do Zjednoczenia Zawodowego Polaków, za co został zwolniony z kopalni. Powrócił więc do pracy na poczcie, gdzie pracował do 1918 , kiedy to wcielono go do armii niemieckiej. Wrócił w 1919 i natychmiast wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska i Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Brał czynny udział we wszystkich trzech powstaniach śląskich.

Po upadku pierwszego powstania musiał uciekać ze Śląska, ale po ogłoszeniu amnestii wrócił do domu. W drugim powstaniu był dowódcą kompanii i został ciężko ranny. W ostatnim zrywie dowodził I Baonem Pułku Żorskiego i dzielnie bronił Czerwionki, Kędzierzyna, Koźla, Bierawy i Góry św. Anny. Wyróżniał się dużą odwagą i niezwykłą przytomnością umysłu, co niejeden raz ocaliło życie jemu i podwładnym. Za męstwo Józef Piłsudski w 1922 osobiście uhonorował go Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari. W tym czasie Teofil Biela poznał także generała Jerzego Ziętka i zaprzyjaźnił się z nim. W 1923 wstąpił w szeregi policji śląskiej, jednak zwolnił się po roku. Cztery lata później otrzymał awans na naczelnika okręgowego gminy Czuchów–Czerwionka.

Działał też czynnie w grupie miejscowej Związku Powstańców Śląskich. O jego zaangażowaniu świadczy zdanie w gazecie ZPŚl, w którym nazwany został człowiekiem „kryształowej, mrówczej pracy związkowej”. Czerwionecka grupa na czele z Bielą organizowała uroczyste capstrzyki w rocznice powstań śląskich, ćwiczenia wojskowe i zawody sportowe. Wystawiała też co roku drużynę do największej sportowej imprezy powstańczej, jaką był Marsz nad Odrę. W sierpniu 1939 coraz powszechniejsze stawały się niemieckie napady na przygraniczne miasta i wsie. Teofil Biela zorganizował batalion obronny z powstańców z Czuchowa, Dębieńska i Szczygłowic i stanął na jego czele. Wczesnym rankiem 1 września 1939 niemiecka armia zaatakowała Śląsk, a batalion musiał wycofać się znad granicy. Niemcy wyznaczyli nagrodę za wydanie Bieli.

Mimo próśb ks. Jana Hajdy i kolegów, żeby ratował się ucieczką odmówił, odpowiadając, że nie opuści współtowarzyszy i nie zdradzi ziemi śląskiej ani Polski, którą kochał. Zdradzony i wydany w ręce wroga był torturowany, a następnie przewieziony do obozu w Nieborowicach. W nocy z 5 na 6 września hitlerowcy urządzili sobie libację alkoholową, na którą zaprosili kolegów z innych miejscowości oraz z Czuchowa. Oprowadzali Teofila Bielę po wszystkich barakach obozu – który ze współwięźniów go opluł, był w nagrodę wypuszczany na wolność. Następnie wyprowadzili wszystkich więźniów na plac apelowy i kazali utworzyć im szpaler. Na koniec przywiązali do wozu ciężko pobitego Bielę i ciągnęli po ziemi wśród nich. Pierwszy zaprotestował ksiądz Władysław Robota, za nim jeszcze szesnastu więźniów – wszyscy tym samym wydali na siebie wyrok. Niemcy ustawili więźniów w koło i dali broń cywilom, każąc im strzelać... Ta masakra przeszła do historii jako „krwawa noc” w Nieborowicach. Zwłoki pochowano w przydrożnym rowie, później przeniesiono je na cmentarz w Pilchowicach.

Został rozstrzelany.

Zostawił żonę Helenę z pięciorgiem dzieci. Po jego śmierci Niemcy zarekwirowali mienie znalezione w domu państwa Bielów. Pani Stefania i jej rodzeństwo byli szykanowani przez polskich kolaborantów i dręczeni przez okupanta z powodu działalności nieżyjącego już ojca.

Jego imieniem nazwano ulice w Czuchowie i Kamieniu.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

Seria powstała, aby ukazać przebieg Powstań Śląskich na terenie Czerwionki i okolicznych miejscowości. Przygotowaliśmy dla Was 16 skrytek, które ukażą ślady wydarzeń, miejsc oraz osób związanych z Powstaniami Śląskimi na tym obszarze. Informacje na ten temat uzyskaliśmy dzięki rozmowie z historykiem, panią Anną Gudzik.

Z kolei nazwa serii „Czerwionka w powstańczym zrywie” nawiązuje do tytułu książki autorstwa pana Tomasza Zająca.

W każdym pojemniku znajduje się logbook, ołówek, kilka sztuk okolicznościowego PWG na wymianę oraz kilka drobiazgów. 

Additional Hints (Decrypt)

CY: Avr jlpubqm cbmn onevrexr! Fpuly fvr v cbqrwzvw fxelgxr. Avfxb - mn prtynRA: Qb abg tb orlbaq gur oneevre! Xarry qbja naq gnxr gur pnpur. Ybj - oruvaq n oevpx

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)