Inleiding:
De bouwplannen van de 19e eeuwse verdedigingsgordel ontstonden kort na de Belgische revolutie in 1831. Tijdens de tiendaagse veldtocht ondernam Willem van Oranje een poging om ons land te herveroveren. De nederlanders slaagden erin om nabij Diest de Demer over te steken en bezetten vervolgens kortstondig de stad. Zoals de naam reeds doet vermoeden duurde de tiendaagse veldtocht niet lang en werden de Nederlandse troepen al snel verslagen. Door deze gebeurtenissen werd de strategische ligging van Diest nog maar eens duidelijk en besloot men een nieuwe verdedigingsgordel rond de stad te bouwen.
De kernvesting werd tussen 1837 en 1844 aangelegd. Deze bestaat uit een dubbele aarden omwalling met grachten rondom de gehele stad. Op onderstaande vergelijking zien we links de 18e eeuwse vesting en rechts de nieuwe vestingsgordel die ongeveer hetzelfde tracé beslaat. In totaal was de stadsomwalling 3805m lang met een diameter van 1325m.
Buiten de stadsomwalling kwam er een bouwverbod binnen de 583m van de stadswallen. Bestaande constructies konden echter blijven staan, maar konden indien nodig op militair beval afgebroken worden op eigen kosten
5 Stadspoorten:
Het aantal stadspoorten werd teruggebracht tot 5. Aan de noordzijde bevonden zich 2 prachtige monumentale, versterkte poorten. De overige stadspoorten waren soberder gebouwd.
Ten Noorden de Antwerpsepoort
Aan de noord-oost zijde de Schaffensepoort
Ten Zuiden de Hasseltsepoort
Ten Zuid-westen de Leuvensepoort
Ten Westen de Zichemsepoort