Stof der aarde: Beth Haim
Dit is een makkelijke cache, speciaal voor de beginnende geocacher. Daarnaast willen wij dit bijzondere stukje Veenendaal meer aandacht geven; deze monumentale begraafplaats ligt wat buiten de doorgaande routes.
Deze Joodse begraafplaats is sinds 1900 in gebruik. Het jaar daarvoor kreeg het kerkbestuur van de Nederlands Israëlitische Gemeente te Veenendaal toestemming een eigen begraafplaats aan te leggen. De begraafplaats staat bekend onder de naam Beth Haim, wat Huis van de Levenden betekent.
Een Joodse begrafenis kent diverse rituelen. Eén daarvan is de wassing van het lichaam, hiervoor is het metaheerhuisje op de begraafplaats bedoeld. Op dit huisje staat de tekst uit Prediker 12, vers 7, die deze cache zijn naam geeft: “Wanneer het stof terugkeert naar de aarde, weer wordt zoals het was, wanneer de adem van het leven weer naar God gaat, die het leven heeft gegeven.” De tekst staat er zowel in het Hebreeuws als het Nederlands.
Op de begraafplaats zijn ruim twintig graven te vinden. In een deel van de graven zijn Joden begraven die in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. De Joodse gemeenschap in Veenendaal is door de oorlog bijna volledig weggevaagd. Er waren daarna niet meer voldoende leden om een volwaardige Joodse gemeente te vormen. In het centrum van Veenendaal is in de Synagogestraat een gedenksteen aangebracht waar de synagoge heeft gestaan. Nog meer sporen van Joods Veenendaal zijn te vinden in het park achter de Duivenwal, waar een Hebreeuwse inscriptie is te vinden.
Een gelegenheid even stil te staan bij deze geschiedenis.
Bron: André van Dijk, De Joodse begraafplaats te Veenendaal, in: Geschiedenis van de Joodse Gemeenschap in Stichts en Gelders Veenendaal (onder redactie van Martin Brink, André van Dijk, Dik van Kreveld, Ton Meijer en Ton Steenbergen), Kool Boeken Ederveen, 2001.