IK HOU VAN HOLLAND
Welkom bij de serie “Ik hou van Holland”!
Deze art bestaat uit 99 mysterie puzzels en een bonus. De puzzels zijn een tocht langs veel bekende en onbekende weetjes over Nederland van “vroeger en nu”. De informatie voor de bonus vind je onderweg.
Voor het veldwerk wacht een fietsroute van ongeveer 80 km over het oostelijk deel van het eiland “Goeree-Overflakkee”, die indien gewenst op te delen is in twee ronden van ca 40 km.
Voor meer detail informatie over de hele route verwijzen we je naar de bonus https://coord.info/GC7ZVK0. Eventuele wijzigingen of problemen op de route zullen ook op deze pagina worden benoemd.
Op de route liggen ook vele andere caches, genoeg voor meerdere dagen cacheplezier.
Veel plezier met puzzelen en het veldwerk!
AARDGAS IN NEDERLAND
Geschiedenis
In 1948 vond de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) economisch winbare voorraden aardgas in enkele kleinere gasvelden nabij Coevorden in Drenthe. Verder werd er ook gas gevonden in De Wijk (1949), Staphorst (1950), Wanneperveen, Tubbergen (1951) en Denekamp (1952). Coevorden was in 1951 de eerste gemeente in Nederland die aardgas kreeg geleverd. In de jaren 1952-1959 is in veel gemeenten in de provincies Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel en een gedeelte van Gelderland het lichtgas vervangen door het goedkopere gas uit de aardgasbronnen in Drenthe en Overijssel. In de stad Groningen werd het aardgas nog een tijd gemengd met lichtgas. In 1964 begon daar de ombouw naar puur aardgas.
Op 29 mei 1959 werd in Kolham bij Slochteren het eerste Groningse gas ontdekt, deel van het aardgasveld van Slochteren. Deze vondst leidde tot het besluit om geheel Nederland aan te sluiten op aardgas. Op 22 juli om 06.33 uur werd het eerste gas gewonnen. Het gas, onder de akker van boer K.P. Boon, zat 2659 meter diep. Pas jaren later bleek hoe groot de aangeboorde bel was; het bleek minstens 2700 miljard kubieke meter te zijn.
Op 9 december 1963 begon na ruim drie jaar voorbereiding de distributie van het aardgas uit Slochteren. Gemeenten in de provincie Groningen werden toen als eerste aangesloten.
De gasbel is als een van de vijftig thema's opgenomen in de canon van Nederland van de commissie-Van Oostrom. Overigens had de NAM in 1955 al een gasput geboord in Thesinge, maar die put bleek 'instabiel' en werd daarom afgedicht met cement zonder dat er gas gewonnen werd.
Gasvoorraad en productie
Voor de gasreserves zijn er internationale afspraken gemaakt met betrekking tot het meten van de kubieke meters. In Nederland zijn drie eenheden in gebruik, namelijk:
- Standaard m3 (Sm3): Aardgasreserves worden weergegeven in m3 bij een druk van 101,325 kPa (of 1,01325 bar) en 15 °C. Deze kubieke meter wordt als Standaard m3 omschreven in norm met nummer 5024-1976(E) van de Internationale Organisatie voor Standaardisatie (ISO);
- Normaal m3 (Nm3): Idem bij een druk van 101,325 kPa (of 1,01325 bar) en 0 °C. Deze kubieke meter wordt als Normaal m3 omschreven in norm met nummer 5024-1976(E) van de Internationale Organisatie voor Standaardisatie (ISO);
- Gronings-aardgasequivalent (Geq): Om te kunnen rekenen met volumes aardgas van verschillende kwaliteit worden deze herleid tot een Gronings-aardgasequivalent ofwel Geq. Op basis van het verschil in verbrandingswarmte van de diverse gaskwaliteiten wordt deze omgerekend tot een (fictief) volume van Groningen kwaliteit (dat is 35,17 megajoule (MJ) per m3 van 0 °C en 101,325 kPa, of 1,01325 bar). Bijvoorbeeld: Eén Nm3 gas met een verbrandingswaarde van 36,5 MJ is 36,5/35,17 is 1,0378 Nm3 Geq.
Volgens ramingen van het Ministerie van Economische Zaken bedraagt de totale Nederlandse gasvoorraad 1.230 miljard Standaard m3 per 1 januari 2012. Veruit het grootste deel, ofwel 900 miljard Sm3, is in Groningen. De kleine velden op het Nederlands territoir bevatten 168 miljard Sm3 en die op het Nederlandse deel van het continentaal plat nog eens 162 miljard Sm3. Deze getallen worden jaarlijks aangepast aan de hand van de productiegegevens, nieuwe gasvondsten en aanpassingen van ramingen als gevolg van verbeterde productietechnieken, de prijsontwikkelingen van aardgas en ten slotte de ontwikkeling van de veldkarakteristieken.
In 2011 werd 78,6 miljard Standaard m3 gas geproduceerd uit Nederlandse velden. Circa 49,4 miljard Sm3 kwam uit het Groningen gasveld, 9,6 miljard Sm3 uit kleine velden op het land en 19,6 uit kleine velden op het Nederlandse deel van het continentaal plaat. De totale productie in 2011 was 8,6% lager dan in 2010.
Op 8 januari 2012 werd bekendgemaakt dat een nieuwe gasvondst was gedaan in Dongeradeel, in het noordoosten van Friesland. Volgens de NAM gaat het hierbij om de grootste vondst sinds 1995: een totaal van 4 miljard Sm3.
Aardgasbaten
De Staat der Nederlanden is voor 50% eigenaar van de NAM en profiteert derhalve ook van de aardgasbaten. Via belasting en andere deelnemingsconstructies heeft de staat echter nog meer inkomsten, in totaal zo'n 65%. Vanaf begin jaren 70 tot 2015 is er landelijk jaarlijks ongeveer 70 à 80 miljard m3 geproduceerd in Nederland, met een piek rond 1976 en 1977 van meer dan 100 miljard m3 vrijwel uitsluitend uit het Slochterenveld afkomstig, na 1980 voor meer dan 30% uit andere velden (offshore en onshore). De jaren na 2016 kenmerken zich door een forse reductie van de aardgasproductie tot jaarlijks minder dan 50 miljard m3, door de verlaging van de Slochteren productie nodig ter voorkoming van aardbevingsschade en een gelijktijdige daling van de aardgasprijs.. De producenten aardgasprijzen fluctueren sterk. Deze halveerden in 2016 ten opzichte van 2013, wat samen met de afgenomen gasproductie leidde tot een forse daling in inkomsten. Begin jaren 80 waren de aardgasopbrengsten meer dan € 10 miljard, en meer dan 10% van het totale overheidsbudget. In 2016 was dit gezakt tot minder dan € 2,4 miljard, respectievelijk 0,8 %. De totale gasopbrengsten tot 2013 zijn meer dan € 265 miljard voor de staat.
Bodemdaling en aardbevingen
Als gevolg van de winning van gas kan bodemdaling optreden, wat weer aardbevingen tot gevolg kan hebben. Tot 1986 zijn er in Noord-Nederland geen aardbevingen waargenomen. De eerste aardbeving vond plaats bij Assen op 26 december 1986 (dit zou veroorzaakt zijn door aardgasveld Eleveld), en sindsdien zijn er door het KNMI in dit gebied een paar honderd aardbevingen geregistreerd met een maximale magnitude van 3,5. 2013 was het zwaarste jaar met 133 aardbevingen van 1,5 of hoger, waarvan 119 in de provincie Groningen. De aardbevingen in Noord-Nederland worden veroorzaakt door de gaswinning. Dit worden geïnduceerde bevingen genoemd. Een typisch kenmerk van door gaswinning veroorzaakte aardbevingen is de ondiepe ligging van het hypocentrum op ongeveer 3 kilometer beneden het maaiveld.
Een aardbeving op 16 augustus 2012 bij Huizinge in de Groningse gemeente Loppersum had een magnitude van 3,6, de sterkste ooit gemeten in Noord-Nederland. In het Groningenveld is een toename van het aantal bevingen te zien. Dit lijkt een samenhang te hebben met de toegenomen gasproductie. Op basis van de statistiek is het echter niet mogelijk gebleken om de maximaal mogelijke magnitude voor aardbevingen in het Groningenveld te schatten. Hier moet nog verder onderzoek naar worden gedaan met behulp van geologische data en geomechanische modellen. In januari 2013 gaf het KNMI aan dat als er een vergelijking zou worden gemaakt met gas- en olievelden elders in de wereld dat de maximale sterkte van deze bevingen dan zou kunnen variëren tussen 4,2 en 4,8 ('gemiddeld'). In april 2013 gaf NAM-directeur Bart van de Leemput echter aan dat niet uitgesloten is dat er ook bevingen met een magnitude van meer dan 5 ('vrij krachtig') zouden kunnen plaatsvinden in het gebied, wat instortingsgevaar met zich mee zou kunnen brengen in sommige gevallen.
Inmiddels is vanwege zettingen en bevingen de winning van aardgas significant omlaag geschroefd.
(Bron : Wikipedia)
EN DAN NU…DE PUZZEL!
Voor het winnen van aardgas zijn complexe installaties nodig. Deze installaties zijn onderhevig aan onderhoud en na al die jaren soms ook aan vervanging. Onderstaande leidingen moeten ook nodig vervangen worden.
Kun jij vertellen…:
-
Hoeveel flenzen er besteld moeten worden ?: Antwoord is A
-
Hoeveel kleppen er besteld moeten worden ? : Antwoord is B
-
Hoeveel bochten er besteld moeten worden ? : Antwoord is C
-
Hoeveel rechte pijpstukken er besteld moeten worden ? Antwoord is D (Alleen pijpstukken tussen 2 flenzen)
Het veld coördinaat kun je berekenen met de onderstaande formule :
Noord : 51.4((44*(A+B))-271)
Oost : 004.0((150*(C+D))-24)
U kan uw oplossing valideren met certitude.