HISTORIA TOMASZOWA W SKRÓCIE:
Tomaszów Mazowiecki został założony przez hrabiego Antoniego Ostrowskiego, który nazwał osadę na część swojego ojca Tomasza. Zalążek przyszłego miasta pojawia się już pod koniec XVIII wieku, gdy Tomasz Ostrowski wybudował w tym miejscu piec do wytapiania surówki, po odkryciu żelaznych rud syderytowych. Dalszy rozwój nastąpił, gdy w 1805 roku dobra przejął najstarszy syn Tomasza, Antonii. Pierwsi osadnicy przybyli na przełomie 1822 i 1823 roku. Na te lata przypada również intensywny rozwoju aż w 1824 Tomaszów otrzymał prawa osady fabryczno-handlowej, a 6 lipca 1830r. prawa miejskie. Wszelkie dalsze plany dobrze prosperującego miasta zniwelowało powstanie listopadowe, w którym udział brał Antonii. Dobra Ostrowskich zostały skonfiskowane i przeszły na własność Skarbu Państwa, a Antonii za udział w powstaniu oraz poparcie wniosku o detronizację dynastii Romanowów został skazany zaocznie na śmierć. Uniknął wyroku emigrując do Francji, gdzie zmarł w 1845 roku. Po kilkunastu latach pobytu za granicą powrócił do Królestwa Polskiego jeden z synów Antoniego – Stanisław. Odkupił skonfiskowane włości oraz wypełnił dawne zobowiązanie ojca wobec mieszkańców Tomaszowa – przyczynił się do wybudowania kościoła św. Antoniego. Kolejne pokolenia dalej aktywnie działały w Tomaszowie aż do II wojny światowej, gdy Ostrowscy utracili swoje dobra ziemskie. Po wojnie nastąpił dalszy rozwój miasta, a dziś Tomaszów Mazowiecki to szóste co do wielkości i czwarte co do ludności miasto w województwie łódzkim.
NAD PILICĄ:
W lutym 1915 roku legioniści Józefa Piłsudskiego przebywali w okolicach Pilicy. Jednym z nich prawdopodobnie był Józef Mieczysław Mączka - poeta i żołnierz, który napisał wiersz "Nad Pilicą". Ukazał się on na łamach "Dziennika Narodowego" 14 listopada 1915 roku.
Józef Mączka urodził się w 1888 roku. Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich. Niestety nie doczekał niepodległości, ponieważ zmarł 6 września 1918 roku na cholerę. W 1917 roku wydał tomik poezji "Starym szlakiem". Za udział w walkach Legionów i pracę w Polskiej Organizacji Wojskowej, porucznik Józef Mączka został odznaczony Orderem Virtuti Militari (nr 7694) oraz Krzyżem Walecznych i Krzyżem Niepodległości.
Nad Pilicą
Jest w Polsce jedno czarownie ustronie,
gdzie wojny huczna nie dolata wrzawa —
kędy myśl w cichem odpocznie u stawa
i wszystka boleść w ukojeniu zmierzch tonie…
Pomnisz? … o zmierzchu… wstrzymaliśmy konie…
pełni tej ciszy, co błękit napawa —
a u stop naszych Pilica modrawa
tajemne szmery koiła w swem łonie…
Tam — gdyśmy w oną wsłuchali się ciszą
i pili zachwyt duszami czystemi,
zdala… jesiennych szum liści zasłyszę…
Hej! liście, wichrem miotane po ziemi,
wy smutków moich wierne towarzysze,
przecz mnie wołacie w dal, płaty krwawemi ?!..
Józef Mączka, legionista
Koło, w listopadzie 1915
SKRYTKA:
Skrytka na moście z pięknym widokiem na Pilicę. Przy odrobinie szczęścia, również z parką pływających łabędzi :)
