Witamy Was geoposzukiwacze!
 

Jak wielu z Was interesujemy się geologią, a jeśli jeszcze natrafiamy gdzieś na niespotykane zjawiska, to oczywiście stajemy z szeroko otwartymi ustami i podziwiamy je. Gdy pierwszy raz zobaczyliśmy zimą kłęby pary wydobywające się spod śniegu długo zastanawialiśmy się, cóż to jest. Okazało się, że góry po których stąpaliśmy wtedy są poprzeplatane Szczelinami Wiatrowymi i to właśnie o nich chcemy Wam coś opowiedzieć.

Szczeliny Wiatrowe, jak sama nazwa wskazuje są powiązaniem tych dwóch rzeczy, szczelin skalnych i ruchu powietrza (w domyśle wiatru). Szczeliny takie powstają wskutek zróżnicowanej odporności skał, te miękkie (zazwyczaj w górotworze są niżej) erodują, a twardsze (położone nad miękkimi) wobec tego zjawiska pękają. Następnie zaczyna się sprawa związana z tworzeniem osuwiska. Spękane, zwietrzone i wyrzucone do góry skały i głazy tworzą osuwisko. W tym ostatnim zaś między blokami skalnymi powstaje sieć szczelin i pęknięć. Jeśli taki proces przebiegnie w odpowiednich warunkach, mogą utworzyć się szczeliny wiatrowe. Czemu wiatrowe? Otóż w utworzonych spękaniach, swoją drogą zazwyczaj dość wąskich, zaczyna zachodzić ciekawe zjawisko, które wykorzystywane jest obecnie między innymi jako „klimatyzacja spod ziemi”. Zjawisko to dwufazowa cyrkulacja powietrza. Zwane „wdechem” i „wydechem”. Wdech zachodzi w ciepłej części roku, wtedy też powietrze w pobliżu szczytu jest zasysane do wnętrza góry, w szczelinach ochładza się i wypływa szczelinami u podnóża. Wydech, jak pewnie już się domyślacie potrzebuje odwrotnych warunków. Zachodzi zatem w zimnym okresie roku, zimne powietrze zasysane jest u podnóża, wewnątrz góry ogrzewa się i uchodzi szczytowymi szczelinami. O ile latem dość ciężko jest zaobserwować to zjawisko, to jednak zimą bardzo łatwo jest namierzyć szczeliny, gdyż wydobywające się z nich powietrze topi śnieg dookoła otworów wylotowych, a często też widać kłęby pary. Przy bardzo dużych temperaturach, zarówno dodatnich jak i ujemnych, można również usłyszeć efekty dźwiękowe wydobywające się ze szczelin. Dźwięki te zazwyczaj przypominają buczenie.

Ze względu na „jęki” wydobywające się ze szczelin, powstawały legendy i podania o uwięzionych w górze. Ale również efekty te przyciągały tłumy turystów, co jednocześnie przyczyniło się do utworzenia pomników przyrody (jedne z pierwszych w Sudetach). Jednak to dawne dzieje, obecnie pomnikiem przyrody objęta jest największa ze szczelin na Lesistej Wielkiej. Pozostałe szczeliny w głównej mierze zarosły lub zostały zasypane. Efekty dźwiękowe zatem są już bardzo rzadkim zjawiskiem (ale nadal spotykanym). Na nasze szczęście szczeliny możemy spotkać również na okolicznych górach, Lesistej Małej i Wysokiej.

Gdy leży śnieg bardzo łatwo jest zobaczyć Szczeliny Wiatrowe na Lesistej Małej, ponieważ wszelkie miejsca z roztopionym śniegiem to zanikające szczeliny, w trakcie takiej wycieczki uważajcie i patrzcie pod nogi. Na Wysokiej, również da się zaobserwować takie roztopione plamy, jednak tutaj szczeliny są już bardzo mocno zarośnięte. Na Lesistej Wielkiej większość zagłębień to dawne szczeliny wiatrowe.

Zaznaczyliśmy dla Was kilka miejsc ze szczelinami, przy odrobinie szczęścia zajdziecie je, jednak mimo że one znikają nadal warto uważać i patrzeć pod nogi podczas poszukiwań.

Aby zalogować zalezienie należy przesłać do nas odpowiedzi na pytania:

1. Spróbuj opisać swoimi słowami w jaki sposób powstają Szczeliny Wiatrowe.

2. Spróbuj odnaleźć dwie dowolne szczeliny i opisz swoje odczucia względem aktualnie działającej fazy, czy powietrze jest zasysane, czy wypływa? Czy jest cieplejsze lub chłodniejsze od otoczenia? A może masz szczęście i słyszysz pracę szczelin? (oczywiście napisz, które szczeliny obserwowałeś/aś)

3. Opcjonalnie zrób sobie zdjęcie przy jednej ze spotkanych szczelin.

Odpowiedzi prosimy wysyłać przez PW. Można logować od razu, w razie błędnych rozwiązań skontaktujemy się, a wpisy bez przesłanych odpowiedzi będą kasowane!

Nie zalecamy podejmowania w nocy! Pamiętajcie, to jednak są góry.