IK HOU VAN HOLLAND
Welkom bij de serie “Ik hou van Holland”!
Deze art bestaat uit 99 mysterie puzzels en een bonus. De puzzels zijn een tocht langs veel bekende en onbekende weetjes over Nederland van “vroeger en nu”. De informatie voor de bonus vind je onderweg.
Voor het veldwerk wacht een fietsroute van ruim 80 km over het oostelijk deel van het eiland “Goeree-Overflakkee”, die indien gewenst op te delen is in twee ronden van ca 40 km.
Voor meer detail informatie over de hele route verwijzen we je naar de bonus https://coord.info/GC7ZVK0. Eventuele wijzigingen of problemen op de route zullen ook op deze pagina worden benoemd.
Op de route liggen ook vele andere caches, genoeg voor meerdere dagen cacheplezier.
Veel plezier met puzzelen en het veldwerk!
KLOMPEN
Klompen zijn houten schoeisel dat sinds de oudheid bestaat en gedurende de middeleeuwen en nog lang daarna in grote delen van Europa gedragen werd, vooral door arbeiders en boeren. Een oude benaming is holleblok of holsblok. De tripklomp is een laag uitgesneden klomp met een leertje over de wreef die vooral door vrouwen en kinderen werd gedragen. Trippe en platijn zijn middeleeuwse houten zolen met lederbanden.
Ongeverfde klompen werden met zand of schelpgruis schoongeschuurd en in sommige gebieden witten vrouwen daarna hun klompen met krijtwit. Ze droegen deze gewitte klompen in huis en wanneer ze naar de kerk gingen.
Het lopen op klompen vereist een speciale techniek. Iemand die nog nooit op klompen heeft gelopen, kan er veel moeite mee hebben en al snel zijn of haar klompen verliezen. Door bij het optillen van de voet de tenen te krommen wordt de klomp vastgehouden. Mensen die vaak op klompen lopen doen dit onbewust. Het lopen op klompen doet aanvankelijk pijn aan de wreef, maar dat went snel.
Fabricage en klompen dragen
Klompen worden meestal van populierenhout en wilgenhout gemaakt. Kenners beschouwen klompen als een warme en veilige vorm van voetbedekking. Traditioneel worden klompen in een gele kleur gelakt, soms met eenvoudige versieringen die van plaats tot plaats verschillen. Vaak doen de versieringen aan schoenveters denken, alsof men de klomp op een schoen wil doen lijken.
Door de week droeg men doorgaans ongeschilderde klompen. Bij de kerkgang was dat anders: mansklompen waren zwart geschilderd en vrouwsklompen naturel gelakt met een bloemmotief. Klompen uit de souvenirindustrie zijn vaak met molens of tulpen beschilderd.
Ook waren er klompen met scherpe metalen punten onder de klomp bevestigd, waarmee men op het ijs kon lopen zonder uit te glijden.
Anno 2010 ziet men in Nederland klompen alleen nog een enkele maal op het platteland. Veel (sier) klompen worden voor de souvenirindustrie gemaakt. Niet alleen van hout, maar ook van bijvoorbeeld Delfts blauw aardewerk.
Bijna 800 jaar Hollandse traditie
Rond deze tijd is het ruwweg 800 jaar geleden dat onze vroeg middeleeuwse voorvaderen de onverwoestbare voordelen van een uit een stuk hout vervaardigd schoeisel ontdekten om hun eigen onderdanen te beschermen. Geen mens had in dat rauwe verleden kunnen bedenken dat de geschiedenis nog zo'n eeuwen lange traditie voor dit oer Hollandse natuurproduct in gedachten had. Het liet zich ook toen nog niet raden dat draagklompen - met de wetenschap van nu - voetbeschermers bij uitstek zouden gaan worden. Al is het feit, dat deze vorm van schoeisel zich - vanwege haar vele onmiskenbare voordelen - door de eeuwen heen op eigen kracht heeft weten te handhaven, het allerbeste bewijs van haar onverbeterlijke kwaliteit, toch heeft ook de ontwikkeling van die traditionele klomp in die tussentijd niet bepaald stil gestaan.
Verbeterde productiemethoden toegenomen materiaalkennis over de specifieke toepassingen van populier- en wilgenhout gaven dit natuurproduct stap voor stap de onaantastbare kwaliteiten die heden ten dage nog steeds zo sterk gewaardeerd worden door zowel de talloze professionals als vele fun-gebruikers. En natuurlijk heeft ook de in oorsprong bedenkelijke druk vanuit de ARBO-wetgeving uiteindelijk een enorme positieve uitwerking gehad op de productverfijning en kwaliteitsbeheersing van de klomp, want inmiddels hebben onze klompenmakers traditiegetrouw hun vakmanschap vol trots via TNO-Richtlijnen vastgelegd in een Europees (CE) certificaat. Wat dacht U anders van zo'n geweldige brok vakmanschap uit een stuk!
Klompen lopen blijkt en blijft dus door de eeuwen heen een verstandig genoegen. Zelden heeft een zo'n oud product, middels zo'n lange, onverwoestbare staat van dienst, haar onvervangbaarheid bewezen dan die van onze eigen vaderlandse klomp. En niet alleen bij de aloude Hollandse veehouders, die zonder die allesomvattende bescherming menig voet verloren zouden hebben als vervolg van het onverwacht vertreden van een runderpoot of paardenhoef; ook doorgewinterde ambachtslieden als stratenmakers, tuinders, vissers en metaalbewerkers weten, naast de bescherming tegen mechanische beschadiging, die andere, onovertroffen kwaliteiten van klompen -koude- isolatie in de winter tot haar koele ventilatie in de zomer- oprecht te waarderen. Frisse droge voeten zijn immers energieke voeten!
EN DAN NU…DE PUZZEL !
Omdat de klomp zo oud is zijn er dus ook legio aan spreekwoorden waarin het woord klomp zit verwerkt. Vul het ontbrekende woord in en bepaal de gestapeltelde woordwaarde voor A t/m H.
A. dat heb ik nog nooit op een klomp horen xxx.
B. dat zal mijn klomp niet xxx.
C. een xxx op klompen.
D. het op de klompen xxx.
E. iets met xxx klompen aan voelen.
F. met de klompen van het xxx blijven.
G. nu xxx mijn klomp.
H. wie zijn klomp breekt, schiet xxx uit zijn slof.
Het veld coördinaat kun je vinden op :
Noord : 51.4(E-C).(B)(D-E)(G)
Oost : 004.13.(A-F-1)(G-C-(F/2))(H-(C/2))
U kunt uw oplossing valideren met certitude.