W 1949 r. rozpoczęto budowę Nowej Huty – miało byc to w zamysle komunistów "miasto bez Boga" Dziś wiemy że to się nie udało.
Istotne w historii dzielnicy wydarzenia miały podłoże religijne. Związane one były z historią budowy pierwszego kościoła w Nowej Hucie.
Urząd d.s. wyznań zgodził się na budowę kościoła w roku 1957, na miejscu planowanej budowy mieszkańcy postawili drewniany krzyż, który dawał nadzieje na rychłe powstanie świątyni.
Jednak ówczesne władze ( Krakowski Komitet Miejski PZPR ) zmieniły zdanie i postanowiły w tym miejscu wybudować szkołę, a krzyż usunąć.
27.04.1960 Przysłani robotnicy usiłowali wykopać wysoki, 8-metrowy drewniany krzyż,
Mieszkańcy Nowej Huty, nie zaakceptowali decyzji władz i bronili usunięcia krzyża, wyszli na ulice. Zaczęło się pilnowanie krzyża - modlitwy, odmawianie różańca, śpiewy, palenie świec. Do akcji dołączyli się mężczyźni, którzy wyszli z pierwszej zmiany w kombinacie. Milicja i ZOMO odpędzali co chwilę ludzi. Bili pałkami, wciągali do samochodów, używali armatek wodnych i gazu. Co jednak tłum udało się im rozpędzić, to za jakiś czas tworzył się nowy. Walki trwały do późnych godzin nocnych. Wstrzymano tramwaje i autobusy, wyłączono telefony i prąd.
Doszło przy tym do starć ze sprowadzonymi oddziałami milicji, padały strzały, wiele osób zostało rannych ( kilka osób trafiło do szpitala z ranami postrzałowymi) Po starciach zatrzymano 500 osób, w tym 50 nieletnich. Sądy skazały 87 osób na karę od 6 miesięcy do 5 lat więzienia, kolegia ukarały grzywną 120 ludzi.
Krzyż jednak pozostał, szkołę też zbudowano zgodnie z planem. Powstał również pierwszy w Nowej Hucie kościół - choć w innej lokalizacji i ze sporym opóźnieniem - Kościół Matki Bożej Królowej Polski -Arka Pana (1967-1977) Oryginalny Krzyż przeniesiono do tegoż kościoła jako pamiątkę.
Na pamiątkę obrony Krzyża - znaku wiary i nadziei usytuowano pomnik.
Kościół stojący w pobliżu, pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa - wybudowano jeszcze później bo dopiero w 2001r.
Niedaleko pomnika znajdziesz dwie tablice: pierwsza z informacją o fundatorach pomnika, a druga dotycząca historii Nowohuckiego Krzyża. Z nich odczytaj dane potrzebne do wzoru:
N 50 04. [B-4] [A-2] [C-2] ; E 20.02. [D-B] [F-3] [E-C]
A- ile dzielnic nowohuckich wsparło budowę pomnika
B- miesiąc z pierwszej tablicy
C - ilość liter w imieniu pierwszego fundatora
D - dzień miesiąca w którym podjęto decyzje o utworzeniu pierwszej parafii
E - ilość liter w nazwiskach biskupa i arcybiskupa występujących w obronie krzyża (dodaj do siebie)
F - ilość liter w pierwszym członie nazwy firmy wykonującej pomnik