Over de cache
Deze cache neemt u mee door Middeleeuws Hasselt. Een wandeling van ongeveer 2 km, langs mooie laat-middeleeuwse panden, met daarnaast een aantal panden die net na deze periode zijn gebouwd, maar zeker interessant zijn om te zien.
De wandeling zelf is goed te doen met de rolstoel, echter de cachelokatie is niet bereikbaar met de rolstoel. Een medecacher kan echter in zicht wel bij de cache komen. ER HOEFT NIET IN DE TUIN GEZOCHT TE WORDEN!
In deze listing staat een beknopte vragenreeks. Wilt u wat meer middeleeuwse geschiedenis over betreffende panden dan staan er onderaan deze listing 5 afbeeldingen (A4-formaat) waar naast een vraag ook per waypoint een klein stukje over het betreffende punt beschreven is. Deze kan in plaats van de listing gebruikt worden. Dit is dus niet noodzakelijk om de cache tot een goed einde te brengen, maar maakt het mijns inziens wel interessanter.
Over Hasselt
Het Zwarte water, waaraan Hasselt ligt, liep vroeger uit in de Zuiderzee. Ergens tussen het jaar 1000 en 1200 (stukken spreken elkaar tegen) ontstond een nederzetting op een langgerekte rivierduin langs dit Zwarte Water. Vanwege deze gunstige ligging groeide de oude nederzetting in de late middeleeuwen uit tot een volwaardige stad met regionale, maar ook buitenlandse handelscontracten.
Wanneer Hasselt stadsrechten kreeg is niet helemaal duidelijk, maar men houdt hier het jaar 1252 voor aan. Er is namelijk een vervormd afschrift van de stadsrechtverklaring door Hendrik van Vianden, Bisschop van Utrecht, uit dat jaar.
De stadsrechten kreeg Hasselt o.a. omdat in 1227 een aantal ridders uit Hasselt de Bisschop van Utrecht hielp tegen de opstandige Drenten, bij de slag van Ane. Een graf of begraafplaats voor deze ridders moet te vinden zijn in de buurt van het nabij gelegen plaatsje Zwartewatersklooster. Het is helaas tot op heden nog niet gevonden.
Hasselt was in de late Middeleeuwen ook een religieus centrum. De bedevaartkapel De Heilige Stede vormde het middelpunt van de middeleeuwse pelgrimage. De op deze plek gebouwde Rooms-Katholieke St. Stephanuskerk (niet te verwarren met de Grote of St. Stephanuskerk aan de Markt in Hasselt) heeft nog steeds een regionale functie binnen de Nederlandse Katholieke geloofsgemeenschap.
Ook het vrouwenklooster van de derde orde van St. Franciscus aan de Baangracht, waarvan nog enkele gebouwen bestaan, was een belangrijk onderdeel van de middeleeuwse stad.
Waypoints
WP 1: Schildhoudende leeuw
Hoeveel leeuwen zie je hier?
Er zijn hier werkzaamheden bezig. Er is sprake geweest van het herstellen van de oude poortingang, zoals die ooit in de middeleeuwen is geweest. Hopelijk gaat dat nu dan daadwerkelijk gebeuren. De schildhoudende leeuw is hierdoor tijdelijk van zijn plek. Het antwoord moet zijn 2. A=2
WP 2: Justitie Bastion
Uit welke eeuw komt de vesting welke wordt weergegeven met de blauwe stippellijn? Stapeltel dit antwoord. Antwoord is B.
Helaas is het bord dat hier lange tijd naast/op de muur heeft gelegen en waarop de blauwe stippellijn stond nu echt weg. Hopelijk komt deze binnenkort weer terug. Ik ga informatie inwinnen. Voor nu: de blauwe stippellijn gaf aan dat de betreffende vesting uit de 17e eeuw komt. B=8
WP 3: Infobord bedevaart
Uit welk jaar komt de vermoedelijk vervalste stichtingsbrief? Stapeltel dit jaartal. Antwoord is C.
WP 4: Peregrinus Barmentlo
Hoeveel SIERLIJK gevormde muurankers zitten hier in de gevel? Antwoord is D.
WP 5: Heilige Geest Kapel
In welk jaar is dit pand gerenoveerd? Stapeltel dit jaartal. Antwoord is E.
WP 6: Zeven huisjes
Met een van de muurankers is iets bijzonders gebeurt. Samen met de andere muurankers vormt dit nu een jaartal. In welk cijfer is het muuranker veranderd? Antwoord is F.
WP 7: Bonte os (via-punt)
Hoewel dit pand niet heel veel met de (late) middeleeuwen te maken heeft is het verhaal hierachter wel leuk. De koe in de gevelsteen symboliseert een krijgslist.Hasselt zou bij een belegering de vijand willen ontmoedigen. Hiertoe lieten ze, ten teken dat er nog genoeg voedsel was, een koe over de stadswallen lopen.
WP 8: Mariaklooster (tussenpunt)
Dit punt is puur ter informatie en ligt iets van de route af. Deze gebouwen behoorden ooit tot de bijgebouwen van het Mariaklooster, een vrouwenklooster uit de 14e eeuw. Het klooster was geheel zelfvoorzienend en beschikte o.a. over een eigen kerk, bakkerij en brouwerij. Pand nr 7 deed waarschijnlijk dienst als ziekenhuis.
WP 9: Heerengracht 6
De bewoner van dit pand is bevlogen amateur-historicus. Hierdoor kan het voorkomen dat de wandeling langer duurt dan gepland.
Wat is het laatste cijfer van het jaartal op de gevelsteen? Antwoord is G.
WP 10: 't Scholte Huys
Op welk nummer woonden tijdens de reformatie de ballingen van het Drents klooster Dickninge? Stapeltel het nummer. Antwoord is H.
WP 11: Ziekenhuis
In welk jaar is dit ziekenhuis gesticht? Stapeltel dit jaar. Antwoord is J.
WP12: Heilige Stede
Hasselt was tot ver in de omtrek bekend als een van de oudste bedevaartplaatsen van Nederland. Deze plek staat sinds 1355 bekend als Heilige Stede. Bij de Heilige Stede konden gelovigen eenmaal per jaar een aflaat krijgen, de Hasselter aflaat. Uit hoeveel Latijnse woorden bestaat de tekst boven de poort? Antwoord is K.
WP13: Armen- en wezenhuis
Hoeveel helmen zijn er hier in het glas in lood? Antwoord is L.
WP 14: Vischpoort
Hoeveel kanonskogels zitten er in de muur? Antwoord is M.
WP 15: Grote of Sint-Stephanuskerk
Welk jaartal is hier in de muur gemetseld? Wat is hiervan het op één na laatste cijfer? Antwoord is N.
WP 16: Oude Stadhuis
Loop een rondje om het Stadhuis. Hoeveel wapenschilden zie je hier in glas en lood? Anwoord is P.
Om achter de cachelokatie te komen moeten een aantal berekeningen gemaakt worden. De cache ligt op:
N52 35.UVW
E006 05.XYZ
(Checksum A t/m P=70)
Waarbij:
U=B/A
V=(D-C)+1
W=E-F
X=(H/G)+J
Y=(K/4)+L
Z=((P+M)/N)+4