Dorotowo
Podolsztyńska wieś turystyczna z licznymi pensjonatami, gospodarstwami agroturystycznymi i hotelem. Wieś leży na trasie Warszawa – Olsztynek – Olsztyn, w odległości 12 km na południe od Olsztyna, nad Jeziorem Wulpińskim, wśród dużych kompleksów leśnych.
Przywilej lokacyjny dla Dorotowa został wystawiony przez kapitułę warmińską w 1348 roku. Odbiorcą nadania był Prus, niejaki Daroth, od imienia którego miejscowość wzięła swoją nazwę. W XIV i XV wieku nazwa ulegała licznym przekształceniom (Darath, Daroth, Darethen, Dorothowo). Na początku XVI wieku inicjatywę zasiedlania Dorotowa podejmował Mikołaj Kopernik. W 1783 roku wieś składała się z 21 budynków mieszkalnych. W 1827 roku została założona szkoła, w której nauczał Maciej Chłosta. W 1861 roku Dorotowo było zamieszkane przez 251 katolików i zaledwie 4 ewangelików. W tym czasie 232 mieszkańców posługiwało się językiem polskim.
W 1874 roku w miejscowości doszło do niezwykłego odkrycia. Odkopano skarb składający się z 1750 srebrnych i złotych monet rzymskich. W 1897 roku na wyspie Hertha na Jeziorze Wulpińskim została otwarta karczma – popularne wśród mieszkańców wsi miejsce niedzielnego wypoczynku. Po 1914 roku założyciel karczmy, Rogalla, stworzył tam również niewielkie muzeum, w którym gromadzono pamiątki z okresu I wojny światowej. Na początku wojny, 28 sierpnia 1914 roku, w okolicach Dorotowa doszło do potyczki między wojskami niemieckimi i rosyjskimi.Żołnierze warmińskiego pułku piechoty zatrzymali wtedy nacierających w kierunku Olsztynka żołnierzy rosyjskich generała Samsonowa. Tych, którzy zginęli w tej bitwie nazwanej "Bitwą Mazurską" pochowano na wspólnym cmentarzu, na skarpie leżącej nad jeziorem Wulpińskim . Cmentarz jest odrestaurowany, jednakże zatarł się ślad układu mogił. Pochowanych jest tutaj 148 żołnierzy niemieckich i 87 żołnierzy rosyjskich
W plebiscycie 1920 roku w Dorotowie za Polską oddano 43 głosy, podczas gdy za Prusami opowiedziało się 243 uprawnionych do głosowania.
W Dorotowie znajduje się nowo wybudowany kościół oraz Parafia rzymskokatolicka pw. bł. Doroty z Mątów. We wsi zachowały się zabytkowe przydrożne kapliczki.