Skip to content

Słupek graniczny - Pasieczna Traditional Cache

This cache has been archived.

Silesian Reviewer: Archiwizacja

More
Hidden : 7/12/2019
Difficulty:
1.5 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size:   micro (micro)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


Pasieczna - wieś joannitów

Obecna nazwa jest nawiązaniem do pierwszej, jeszcze przedlokacyjnej, którą odnajdujemy w dokumencie z 1239 r. Wówczas miejscowość Pezeycna (lub też Pasezno), została nadana strzegomskim joannitom przez Pawła, syna Imbrama z rodu Strzegomiów. Lokacja wsi na prawie niemieckim została prawdopodobnie przeprowadzona w połowie XIII w. W dokumencie z 1255 r, wystawionym przez biskupa wrocławskiego Tomasza I widzimy już dwie nazwy wsi: przedlokacyjną: Pasechna i późniejszą: Zedlce. W kolejnych źródłach przybiera ona różne formy: Sedelicz, Scedelitz, Cedelitz, Czedelicz, Czedlicz, Czedliz i Zedlitz. Ta ostatnia utrwala się i od XVI w. do roku 1945 jest nazwą miejscowości.

Joannici – bo o nich mowa – przybyli do Polski w XII wieku. Pojawili się również na Śląsku. Między 1201 a 1203 rokiem kasztelan Ryczyny, Imbram, nadał im kościół św. Piotra w Strzegomiu. Syn Imbrama, Paweł, w 1239 roku, w dniu konsekracji kościoła św. Pawła i Piotra w Strzegomiu, przekazał joannitom wieś Pasieczną (nazywaną wówczas Siedlec, bądź Pazeyczna) z młynem, potokiem i lasem. Nadanie ziem we wsi na rzecz zakonu zostało potwierdzone przez papieża Innocentego IV w 1246 roku. W średniowieczu bardzo często spotykamy przypadki udzielania darowizn na rzecz Kościoła w postaci obszarów wiejskich, aby przede wszystkim zapewnić zakonom źródło utrzymania. Strzegomscy joannici czerpali ze wsi dochody, m. in. tak zwaną dziesięcinę: każdy chłop zobowiązany był dostarczyć zakonowi 1/10 swoich plonów. Świadczenia wsi Pasiecznej na rzecz strzegomskich joannitów potwierdzone zostały w dokumencie wystawionym 4 lutego 1255 roku przez biskupa wrocławskiego Tomasza I. Pomijając rozliczne daty i szczegóły, najistotniejsze jest to, że już w XIII wieku (!) istniała miejscowość o nazwie Pasieczna, wieś położona nad potokiem (chodzi tu o rzekę Pełcznicę) przy którym istniał młyn. Ponadto z dokumentu wystawionego przez plebana Jana i wójta świdnickiego Henryka dowiadujemy się, że na terenie wsi istniały ogrody, nabyte przez joannitów strzegomskich w 1279 roku. 

Już w momencie przejścia wsi w posiadanie joannitów funkcjonował w niej młyn, zasilany wodą z pobliskiej Pełcznicy. Obiekt był oddawany w dzierżawę. Toczyły się wokół niego różne spory. Jeden z nich zakończony został w 1323 r. podpisaniem ugody (przyczyną była kwestia regulacji rzeki).

Jak pisał Robert Heś (Joannici na Śląsku w Średniowieczu, Kraków 2007), we wsi istnieć musiał dwór. Potwierdzeniem tego może być wzmianka o nim (cruziger hove, cruczigek hofe, cruczeger hofe) przy okazji pobytu w Pasiecznej księcia Bolka zw. Małym, który 25 VII 1350 r. wystawił tu dokument.

Dobra ziemskie w Pasiecznej, będące we władaniu Joannitów posiadały swojego rektora, który zarządzał majątkiem w imieniu władz zakonu. Zachował się dokument z 1305 roku, w którym pojawia się, bynajmniej w nienajlepszych okolicznościach rektor ziem Pasiecznej, Konrad: "My Beatrycze, księżna Śląska i pani na Książu [...] potwierdzamy, iż Konrad de Langinberc, niegdyś młynarz w Stanowicach, ręką brata Konrada, niegdyś zarządcy folwarku w Pasiecznej, życia został pozbawiony. [...]” Z powodu tego zabójstwa brat Gunter, w tym czasie komtur [w Strzegomiu], po zasięgnięciu rady, żonie, dzieciom oraz krewnym zabitego stosowną kwotę zaproponował a czcigodna żona zabitego a także dzieci jego kwotę 12 grzywien srebra przejęły. [...] Na znak tejże umowy na miejscu zabójstwa został umieszczony krzyż. Po spełnieniu wszystkich warunków, obie strony w sądzie, w obecności wójta i ławników, dziękując za dobre warunki, zrzekli się pod przysięgą wszelkich działań zmierzających do dokonania zemsty. [...]” Nie wiadomo w jaki sposób zginął młynarz ze Stanowic, zachował się jednak Krzyż pokutny(a raczej jego górna część), o którym mowa w przytoczonym dokumencie. Jest to prawdopodobnie największy krzyż pokutny w Europie. 

Strzegomscy joannici byli właścicielami wsi aż do 1810 r.

W Pasiecznej znajdowały się również dwie szkoły katolickie. Obecnie sa to budynki mieszkalne.

Pasieczna

Pocztówka o Pasiecznej

Additional Hints (Decrypt)

An crjab wrfg ceml fyhcxh :)

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)