[75jaarLDGS] Maarn. De oorlogsjaren
Deze cache is onderdeel van de serie 75 jaar Vrijheid, Mobilisatie,Oorlog, Verzet en Bevrijding op de Utrechtse Heuvelrug, waarbij belangrijke locaties uit de geschiedenis van Utrechtse Heuvelrug en omgeving in de WOII aan bod komen.
De cache is gelegd ter gelegenheid van de herinnering aan 75 jaar bevrijding op 5 mei 2020.
De Mobilisatie:
In 1939 werd door het uitbreken van de oorlog het Nederlandse leger gemobiliseerd. In Maarn werd op 1 november 1939 destijds de staat van Oorlog en staat van Beleg afgekondigd. De Utrechtse Heuvelrug werd hierdoor destijds overspoeld door militairen die gemobiliseerd waren en hier ingekwartierd werden bij burgers en boeren, in schuren, scholen en andere gevorderde onderkomens. Het Maarnse Raadshuis werd voor een groot gedeelte in beslag genomen door het Commando verbindingstroepen voor de troepen die in de Grebbelinie lagen. Het plein voor het raadshuis werd als appelplaats gebruikt. Maarn heeft op zich tijdens de meidagen weinig schade opgelopen. In de garage van Huis te Maarn werd in 1939 3-I.II.AUT.BAT ondergebracht verantwoordelijk voor de munitievoorziening voor de Grebbelinie.
Het Verzet:
Het verzet in Maarn kwam omstreeks 1941 op gang, het begon met een afdeling van de OD en kort daarna ook de LO, mede door het ontstaan van de LO kwamen ook de KP (knokploegen die actief sabotage pleegde en joden en verzetsmensen bevrijden en zorgde voor voldoende voedselbonnen voor de LO). Anton Kroner (Bob), plaatselijk leider van de KP en tevens commandant van de BS en Adriaan Th.Visser (Ted),plaatselijk leider LO werden door een zwarthandelaar verraden en door de duisters op 14 feb 1945 gearresteerd. Beide mannen werden op 8 maart in Fort de Bilt gefusilleerd.
Huis te Maarn heeft veel geallieerde en verzets-mensen op doorreis onderdak geboden ook het volledige bevolkingsregister werd hier verborgen voor de bezetters. De boerderij van Huis te Maarn werd toen bewoond door de fam. Hogewegen en was in de WOII een belangrijk onderkomen voor verzetsmensen en vliegers die over de grote rivieren naar bevrijd gebied werden gebracht. o.a. via de vluchtlijn van Piet de Springer). Maarnnaar H.D. Idenburg heeft zich daarbij al gids zeer verdienstelijk gemaakt. Hij was onder meer lid van een Knokploeg en werd na de dood van Ted Visser commandant van de binnenlandse strijdkrachten in Maarn. Na de slag om Arnhem werd Sir John Hackett (commandant van een van de Britse Airborne Bataljons) op Huis te Maarn verpleegt en verborgen. Hij heeft in 1987 nog een bezoek gebracht aan Huis te Maarn.
Oorlogshandelingen:
Tijdens de bezetting is Maarn verschillende keren getroffen door oorlogshandelingen bij acties in de lucht. In 1944 is bij een bombardement Gerrit Heerik-Huizen om het leven gekomen. Verder stortte een geallieerde vliegtuig een lancaster bommenwerper neer bij de boerderij van boer Jansen aan de Hertenlaan. De spoor lijn Arnhem-Utrecht was een van de voornaamste doelen voor de geallieerde vliegtuigen. De ergste actie vond plaats op 28 mei 1944 er vielen vele gewonden en doden. Het station werd op 6 november getroffen en hierbij kwam de stationschef om het leven. In september '44 volgden de geallieerde vliegers de spoorlijn richting Arnhem ivm Operatie Market-Garden.
Spannende tijd; Capitulatie
De meest spannende tijd was september 1944 toen de geallieerde legers na de invasie vanuit België oprukten. In het najaar van 1944 kwam een afdeling van de Luftwaffe naar Maarn waarbij in een pand in het Poortse bos een ortskommandantur werd gevestigd. De ondergrondse van Maarn, Leersum, Doorn en Woudenberg spraken af met de directeur van Valkenheide dat na de capitulatie het strafpaviljoen van valkenheide gebruikt zou worden om NSB'ers op te sluiten. Er werd te vroeg gejuicht. Bij het overbrengen van de NSB burgemeester van Wijk bij Duurstede naar Valkenheide ontstond er een vuurgevecht met een duitse patrouille. Na een fel gevecht werd toch Valkenheide bereikt. Door verraad werden de NSB'ers bevrijd door de duisters en werd de directeur door de bezetter omgebracht in de tuin van zijn woning.
De capitulatie van het Duitse leger op 5 mei 1945 bracht voor Maarn en Maarsbergen nog een aantal spannende en bange dagen. Vooral in Maarsbergen was de situatie zorgelijk enkele bruggen over de Grift werden alsnog vernield. Ds. Muurling wist naar Doorn te komen en vroeg hulp aan de geallieerd commandant. Hij zond hierop 5 tanks en negen pantserwagens naar Maarn en Maarsbergen om de orde te herstellen.
Er kwam een eind aan de gespannen sfeer toen op 10 mei de Duitse troepen op Valkenheide verzameld en ontwapend werden waarna ze afgevoerd werden in krijgsgevangenschap.
Voor het realiseren van deze serie hebben diverse mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt hun medewerking verleend, bij deze willen wij hen allemaal bedanken voor de tijd en moeite die zij ons hebben gegeven. Daarnaast willen wij iedereen bedanken die de plaatsing van de caches mogelijk hebben gemaakt (de gemeenten Utrechtse Heuvelrug, Leusden, Woudenberg, Scherpenzeel, Renswoude, Landgoed Beukenrode, Landgoed Den treek- Henschoten, Landgoed Huis Doorn, Stichting De Boom, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Utrechts Landschap, Waterschap Vallei&Veluwe en Restaurant "de Mof") Diverse boeken/naslagwerken over de geschiedenis van de Utrechtse Heuvelrug en omgeving ten tijde van de tweede wereldoorlog alsmede de boeken van Loek Caspers, Ronald Polak, Jose Huurderman zijn een bron van informatie geweest, ook de stichting Grebbeline in het vizier, Het Grebbelinie bezoekers en informatiecentrum Fort aan de Buurtsteeg, platform Grebbelinie.nl en de Oudheidskamers van Doorn en Woudenberg.
Voor vragen en opmerkingen: teamthorocatchers@gmail.com
Voor deze serie is ook een banner beschikbaar en mag geplaatst worden als men alle geocaches en de bonus heeft gedaan .
Vergeet niet de gegevens voor de bonus te noteren indien aanwezig.