[75LDGS] Grebbelinie "de Pothbrug"
deze cache is onderdeel van de serie 75 jaar Vrijheid, Mobilisatie,Oorlog, Verzet en Bevrijding op de Utrechtse Heuvelrug, waarbij belangrijke locaties uit de geschiedenis van Utrechtse Heuvelrug en omgeving in de WOII aan bod komen.
De cache is gelegd ter gelegenheid van de herinnering aan 75 jaar bevrijding op 5 mei 2020.
De Liniedijk en het Valleikanaal wordt op deze locatie doorkruist door de weg Scherpenzeel - Woudenberg, de N224. De brug over het Valleikanaal is vanouds de Pothbrug genaamd en heeft een bewogen oorlogsgeschiedenis. Rechts van de weg valt onmiddellijk het met zandzakken modern geaccentueerde profiel van de oude Liniedijk uit 1745 in het oog. Wanneer men zich de moeite neemt, om de dijk op 't gemak enige honderden meters op te lopen, stuit u op een betonmassief, midden op uw voetpad, diep ingegraven in de Liniedijk. Het wandelpad loopt er nog net niet overheen. Het is een der nog overgebleven Duitse bunker uit de Pantherstellung, een R703 (Regelbau). Naast de Brug en de R703 vind je hier ook een damsluis uit 1865 en diende als onderdeel van de Grebbelinie/Pantherstellung voor de regulering en doorvoer van het inundatiewater naar de lager gelegen inundatiekommen en het zo nodig keren van de Lunterse Beek, sinds 1937 het Valleikanaal.
Op de bovenstaande foto kan je links onder de loopgraven van de Linie zien liggen. In het midden van de foto ligt de sluis alsmede de Pothbrug in het water na de inundatie in 1939.
De Damsluis is gelegen pal ten zuiden van de weg Woudenberg-Scherpenzeel (N224) en is uitgevoerd in metselwerk met deels hardstenen schotbalksponningen en hoekprofielen. Op de damsluis ligt een moderne betonnen voetbrug. Verder is de sluis voorzien van een moderne stuw en enkele moderne machinekasten. De afmetingen van de damsluis zijn maximaal 13,4 bij 17,9 meter inclusief de landhoofden. De sluis heeft twee doorstroomopeningen van elk 5 meter breed, gescheiden door een middenpenant van 5,10 bij 1,50 meter. In het midden bevinden zich twee schotbalksponningen.
De damsluis is van algemeen belang vanwege: Cultuurhistorische waarden en Architectuurhistorische waarden als onderdeel van de Grebbelinie, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging ( 18de, 19de en 20ste eeuw), Het betreft hier een object dat in eerste aanleg een voorbeeld is van verdedigingswerken uit de periode: fase 5: 19de eeuw versterkingen vanwege zijn ligging binnen het systeem van de Grebbelinie in het algemeen, in het bijzonder als onderdeel van de nog gaaf bewaarde liniedijk tussen het Werk aan de Roode Haan en de kern van de gemeente Leusden. pothbrug1 Het object is zeldzaam omdat het een nog vrijwel compleet bestaand voorbeeld is van een 19e eeuwse damsluis voor inundatiedoeleinden. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)
Vooral rond Leusden, Woudenberg, Scherpenzeel, Renswoude en De Klomp is veel meer terug te vinden van deze Grebbelinie. Dit deel van de Grebbelinie is in begin 1945 opgenomen in de Pantherstellung: De hoofdverdedingslinie van de Duitsers in Nederland. De Geallieerden rukten op tot aan de oude Grebbelinie/ Pantherstellung. Hierna staakten zij de opmars. Enige tijd later kwam daar de bevrijding.
Dit kaartje geeft de situatie ten oosten van Woudenberg weer. Met name de kanaalovergang tussen Renswoude en Woudenberg is extra beveiligd.
Het driehoekje op de Potbrug en verkeersweg geeft hoogstwaarschijnlijk een Duitse versperring aan. Het rechthoekje in de liniedijk ten noorden van de Pothbrug, is de locatie van een Duitse bunker. Deze is nog steeds in de liniedijk aanwezig. Er zijn tevens bunkers ingetekend bij de Bruinenburgersluis en de Leusbroekerweg. De plusjes in de liniedijk volgen de Duitse weerstandslijn ‘Pantherstellung' in de voormalige Grebbelinie
. Tevens is er bij "Hoeve de Beek" een educatief en informatief centrum ingericht over dit deel van de Grebbelinie welke wordt gerund door de vrijwilligers van stichting "Grebbelinie in het vizier". Hier kunt u van alles over de regio en haar verleden m.b.t. de 2e Wereldoorlog vinden en beleven.
De cache vind je op:
S 52 04.997 en W 174 32.769
Voor het realiseren van deze serie hebben diverse mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt hun medewerking verleend, bij deze willen wij hen allemaal bedanken voor de tijd en moeite die zij ons hebben gegeven. Daarnaast willen wij iedereen bedanken die de plaatsing van de caches mogelijk hebben gemaakt (de gemeenten Utrechtse Heuvelrug, Leusden, Woudenberg, Scherpenzeel, Renswoude, Landgoed Beukenrode, Landgoed Den treek- Henschoten, Landgoed Huis Doorn, Stichting De Boom, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Utrechts Landschap, Waterschap Vallei&Veluwe en "de Mof") Diverse boeken/naslagwerken over de geschiedenis van de Utrechtse Heuvelrug en omgeving ten tijde van de tweede wereldoorlog alsmede de boeken van Loek Caspers, Ronald Polak, Jose Huurderman zijn een bron van informatie geweest, ook de stichting Grebbeline in het vizier, Het Grebbelinie bezoekers en informatiecentrum Fort aan de Buurtsteeg, platform Grebbelinie.nl en de Oudheidskamers van Doorn en Woudenberg.
Voor vragen en opmerkingen: teamthorocatchers@gmail.com
Voor deze serie is ook een banner beschikbaar en mag geplaatst worden als men alle geocaches en de bonus heeft gedaan .
Vergeet niet de gegevens voor de bonus te noteren indien aanwezig.