„Stąd ich ród” to seria keszy poświęconych postaciom związanym, w sposób pośredni lub bezpośredni, z Górą i Ziemią Górowską. Mimo, że Góra to miasto niewielkie i niemal zapomniane, miało szczęście wydać lub przyjąć „w swe objęcia” grupę światłych osób, które - na przestrzeni wieków - pozostawiły po sobie ślad. Niestety, ślad ten powoli zaciera się już w odmętach dziejów i pamięci potomnych tak, że nawet i sami górowianie nie pamiętają o [bardziej lub mniej wygodnych dla nas] „ambasadorach” własnej miejscowości czy regionu. Czasem z punktu widzenia naszej historii byli oni kontrowersyjni, stojąc w opozycji do polskiego interesu ale takie wówczas były realia. Historii nie zmienimy, a naszymi kilkoma skrzyneczkami, choćby paru z nich - bez przesadnej gloryfikacji - potomnym przypomnimy... Zapraszamy.
Benno Erdmann to kolejny, obok Kuno Fischera, z liczących się filozofów, którego wydała ziemia górowska. Urodził się, a jakże, w Górze 30 maja 1851 r. w rodzinie ewangelickiego kaznodziei Karla Erdmanna (matką Benno Erdmanna i żoną Karla była Marie Solf).
W młodości Benno studiował historię i filozofię na uniwersytetach w Berlinie i Heidelbergu. W wybranym kierunku niewątpliwie ukształtowali go nauczyciele: Heymann Steinthal i Hermann von Helmholtz. Z kolei dwaj następni mentorzy: Hermann Bonitz (1814-1888) i profesor Eduard Zeller przekazali mu warsztat metodyczny dla badań historyczno-filologicznych, który później rozwinął i zastosował w swoich pracach z zakresu historii i filozofii XVII i XVIII wieku. Zwłaszcza ostatni z wymienionych uchodził wówczas za – jak obecnie można by powiedzieć - „gwiazdę” w świecie filozoficznym. Jako ciekawostkę można przytoczyć fakt, że katedrę filozofii w Heidelbergu po sławnym Zellerze objął Kuno Fischer, kolejny nasz „ziomal” i powód dumy dla Górowian.
W 1873 r., w wieku dwudziestu dwóch lat, Beno Erdmann doktoryzował się broniąc rozprawy: „Über die Stellung des Dinges an sich in Kants Ästhetik und Analytik”, a cztery lata później, w 1877 r., habilitował się u Hermanna von Helmholtza pracą dotyczącą teoretyczno-poznawczego znaczenia geometrii nieeuklidesowej („Die Axiome der Geometrie”).
W roku 1876 r. jako Privatdozent (pracownik nieetatowy, utrzymujący się z czesnego wnoszonego przez studiujących) otrzymał posadę na uniwersytecie w Berlinie, dwa lata później (1878) już jako profesor nadzwyczajny rozpoczął wykłady w Kilonii, gdzie w 1879 r. został profesorem zwyczajnym. Po Kilonii wykładał we Wrocławiu (1884-1890), Halle (1890-1898) i Bonn (1898-1909). Na tym ostatnim uniwersytecie - Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität, w roku akademickim 1907/1908, został wybrany rektorem. Po roku piastowania tego zaszczytnego stanowiska w 1909 powrócił do Berlina, a w Bonn zastąpił go Oswald Külpe (ur. 1862 – zm. 1915). Warto wspomnieć, że Erdmann jeszcze w 1903 r. został członkiem Pruskiej Akademii Nauk, a po śmierci Wilhelma Diltheya (w 1911 r.) z ramienia Akademii został kierownikiem projektu mającego na celu wydanie dzieł Immanuela Kanta i Gottfrieda Wilhelma Leibniza.
Nie będziemy wgłębiać się dalej w prace i dokonania Benno Erdmanna, by nie znużyć pt. keszerów. A jeszcze trochę by tego było... Na koniec wspomnijmy, że wychował kilkoro uczniów, z któych najbardziej obiecującym okazał się Wolfgang Köhler. Benno Erdmann zmarł w Berlinie 7 stycznia 1921 r. Miał dwie przyrodnie siostry i brata. Ten ostatni - Lothar (1888-1939), za swoje poglądy został wywieziony do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen i tam w 1939 r. zamordowany.
A teraz do kesza:
Kesz ukryty jest na współrzędnych, które uzyskacie podstawiając zdobyte dane do umieszczonego niżej wzoru. A te uzyskacie po pobieżnej znajomości Kanta... Uwierzcie, Benno Erdmann z pewnością byłby z tego faktu zadowolony...
N 51 40.[500 + (C-A) + B - 3]
E16 32 .[B! - 28]
A. Skoro o Kancie była mowa to w którym roku została po raz pierwszy wydana jego słynna już „Krytyka czystego rozumu”? Pełny rok wydania to - A
B. Gdzie po raz pierwszy wydano drukiem „Krytykę czystego rozumu”?
(2) w Berlinie
(4) w Królewcu
(6) w Rydze
(8) w Jenie
C. Kant był także autorem eseju: Projekt Wieczystego Pokoju, który został napisany w roku...:
1801
1795
1792
pełny rok to wartość - C