Seria „Zapomniane Perły” dotyczy dawnych, rozsianych po całym powiecie górowskim, ale nie tylko, majątków ziemskich, które sięgają swoim rodowodem niejednokrotnie kilkuset lat wstecz. Niektóre przedstawiane tu dawne dwory i pałace mogłyby zawstydzić niejedną ówczesną znaną rezydencję, jednakże okres swojej świetności mają już poza sobą. Ząb czasu okrutnie się z nimi obszedł. Wiele z pałaców pozbawionych właścicieli czy choćby gospodarza nieuchronnie chyli się ku upadkowi, a dawne parki wokół nich zarosły i zdziczały. Tylko nielicznym z dawnych rezydencji „udało się” i uzyskały drugą szansę na „dalsze życie”. Po kilku podróżach zakończonych ściskiem serca, na widok stanu w jakim dawne majątki obecnie się znajdują, wybór tematyki stał się niejako imperatywem. I nie ma tu znaczenia czy to są dobra poniemieckie. To samo dzieje się z majątkami polskimi rozsianymi na wschodzie. Odchodzi w niepamięć kawał dziedzictwa kulturowego, które nie powinno być skazane na zagładę choćby z powodu obywatelstwa (jak jeszcze do niedawna bywało w związku z państwową i ideologiczną zachętą do niszczenia wszystkiego, co poniemieckie i będące świadectwem "klasowego ucisku"). Warto wiedzieć, że tylko nieliczne z nich padły ofiarą wojennej pożogi. Większość padła łupem powojennych grabieżców, bezmyślnej dewastacji, upływającego czasu, ludzkiej obojętności lub bezdusznych przepisów. Ten kawał historii należy do nas wszystkich. Za kilkanaście/kilkadziesiąt lat po wielu z tych majątków zapewne nie będzie śladu. W pełni zasłużyły na oglądnięcie a już z pewnością na „okeszowanie”. Spójrzmy więc razem, być może po raz ostatni, w ich puste „oczodoły” okien i rozbite „czerepy” dachów. Czasem niestety w miejsca po nich… Zapraszamy.
Nazwa miejscowości Ligota wskazuje, że była to osada, do której mieszkańców przyciągano ulgami ekonomicznymi, by przyspieszyć rozwój tych terenów. Bowiem słowo „lgota” znaczyło tyle co ulga (zniesienie składania daniny) w opłacie po osiedleniu. Pierwszy raz oficjalna nazwa miejscowości pojawiła się w roku 1310 jako „Elgota”. W okresie przynależności do Niemiec miejscowość nazywała się Ellguth.
Tereny wsi rozpościerały się między dwoma, należącymi do rodziny von Dohna, folwarkami. Dwie gałęzie rodziny posiadały odpowiednio: Chróścinę i Czerninę. Ligota należała do czernińskiej gałęzi von Dohnów. Przedstawiciele tej familii posiadali w Ligocie folwark dolny (w północnej części wsi). Folwark górny (w części południowej) należał do Zygmunta von Liedlau. Przy tym warto wiedzieć, że podział na Ligotę Górną i Ligotę Dolną funkcjonował do roku 1945. Po Zygmuncie majątek odziedziczył jego wnuk Jan von Liedlau. Kolejnym właścicielem został Melchior von Niebelschutz i Jan Wolf von Niebelschutz. Po śmierci ostatniego dobra przeszły na własność córki Joanny Elżbiety, która wyszła za przedstawiciela, znanej w okolicy, rodziny von Stosch. W roku 1867 Ligotę odkupił od nich Konrad von Roeder z Wrocławia, do którego rodziny majętność ta należała do roku 1940.
Pałac w Ligocie [Ellguth] wybudowano w roku 1869 dla ostatniego z wymienionych - Konrada von Roeder’a. Przy jego projektowaniu oparto się na założeniach angielskiego neogotyku. Budynek rozbudował syn Konrada, Karol. Dwukondygnacyjny stał się częścią zespołu pałacowego. Jego skład uzupełniły: przylegający od południa park krajobrazowy i wybudowana trzy lata później (1872), w tym samym stylu, oficyna, zwana domem stangreta. Na budynku pałacowym (ściana wschodnia) zachowały się jeszcze kartusze herbowe upamiętniające rody ówczesnych właścicieli von Röder i von Busche-Ippenburg. Bryłę pałacu urozmaicają ryzality i taras.
Dobra szlacheckie majątku w Ligocie wraz z folwarkiem w Borszynie Polskim (dzisiejszy Strumyk) obejmowały w roku 1937 ziemie o powierzchni 380 ha, w tym: 213 ha ziemi ornej, 28,5 ha łąk, 21 ha pastwisk, 3 ha wody, 98 ha lasu, 7 ha parku, 2 ha ogrodu, 0,5 ha wikliny, ponad 7 ha podwórza. Dochód majątku wynosił 5772 marek. Do majątku należała fabryka krochmalu i płatków ziemniaczanych. Właściciele posiadali również udziały w górowskiej cukrowni, młynie i mleczarni.
Kesz:
W celu uzyskania współrzędnych finałowych należy odwiedzić tą "Zapomnianą Perłę", ustawić się - mniej więcej - na podanych kordach początkowych, spojrzeć na tą niegdyś pyszną budowlę i... policzyć widoczne z tego miejsca ceglane kominy na jej dachu. Ich liczba to „X”, którą to niewiadomą należy podstawić do wzoru. I już nic innego nie pozostanie jak udanie się na miejsce finału...
N 51 41.[X + 885]
E16 36.[(10 X) + 249]