[PL] SŁONECZNE SKAŁY
Góry Stołowe położone są w środkowej części Sudetów i zbudowane są przede wszystkim z piaskowców kwarcowych oraz mieszanki mułowców i margli. Osady te mają genezę morską – są pozostałościami po płytkim i ciepłym morzu powstałym ok. 100 mln lat temu. Obecny kształt zawdzięczają wielu złożonym procesom wewnętrznym i zewnętrznym.
Słoneczne Skały to formacja skalna położona we wschodniej części Parku Narodowego Gór Stołowych. Utwory te zbudowane są z najmłodszych występujących na tym terenie piaskowców ciosowych (regularnie spękanych). Tworzą one w tym miejscu bardzo rozległą wychodnię ograniczoną urwiskiem, przebiegającą zgodnie z przebiegiem Progu Radkowa. Głównymi czynnikami, które ukształtowały Słoneczne Skały są m. in. procesy stokowe.
Procesy stokowe – inaczej ruchy masowe; polegają na przemieszczaniu materiału skalnego oraz jego zwietrzeliny w dół stoku pod wpływem siły grawitacji. Wyróżniamy kilka rodzajów ruchów masowych:
- Spełzywanie – powolne przemieszczanie się przypowierzchniowej warstwy gruntu nasiąkniętego wodą; często występują charakterystyczne pochylone drzewa na stokach zalesionych.
- Spływanie – przemieszczanie po powierzchni stoku materiału wymieszanego z wodą z dużą prędkością, mogą powstawać spływy błotne lub kamieniste.
- Osuwanie – gwałtowne przemieszczenie dużej masy materiału skalnego wraz ze zwietrzeliną wzdłuż stoku.
- Osiadanie – pionowy i powolny ruch skał na dużej powierzchni powodujący obniżanie terenu
- Odpadanie – oderwanie drobnych okruchów skalnych.
- Przewracanie – ruch fragmentów litej skały w dół stoku połączone z ruchem rotacyjnym.
- Obrywanie – jednorazowe oderwanie od skał materiału o znacznej objętości.
Przez postępujące ruchy masowe krajobraz Gór Stołowych znacznie się zmienia. Piaskowce w wyniku niewielkich ruchów skorupy ziemskiej tracą spoistość, a istniejące szczeliny pogłębiają się. Jeśli fragmenty skał się stale oddzielają, mamy do czynienia z cofaniem się progu. Powoduje to powstawanie nowych odsłonięć oraz zmniejszanie się powierzchni szczytowej Gór Stołowych.
Idąc zielonym szlakiem w kierunku północnym od koordynatów startowych przez ok. kilometrowy odcinek możesz obserwować Słoneczne Skały (waypoint Punkt końcowy).
Aby zaliczyć znalezienie skrytki, odpowiedz na poniższe pytania:
- Na podstawie opisu i obserwacji w terenie określ, które z procesów stokowych zachodzą tu najintensywniej.
- Określ kierunek cofania się progu np.: z zachodu na wschód.
- Opcjonalnie – załącz w logu swoje zdjęcie z GPS na współrzędnych początkowych.
Nie musisz czekać na weryfikację. Od razu po wysłaniu odpowiedzi możesz zalogować znalezienie :)
Miłej zabawy!
Pamiętaj, że znajdujesz się w Parku Narodowym! Wykonanie powyższych zadań nie wymaga żadnej ingerencji w otoczenie – nie schodź ze szlaków!
[EN] SLONECZNE SKALY
Gory Stolowe are located in the central part of the Sudetes and are built primarily of quartz sandstone and a mixture of mudstones and marl. These sediments have a marine genesis - they are remains of a shallow and warm sea formed about 100 million years ago. They owe their current shape to many complex internal and external processes.
Sloneczne Skaly is a rock formation located in the eastern part of the Gory Stolowe National Park. These formations are built of the youngest occurring in the area sandstones (regularly fractured). In this place they form a very large outcrop, limited by a cliff, running along the course of the Radków Threshold. The main factors that shaped Sloneczne Skaly are among others slope processes.
Slope processes - in other words mass movements; consist in moving rock material and its weathered down the slope under the influence of gravity. There are several types of mass movements:
- Downhill creep - slow displacement of the surface layer of soil soaked with water; characteristic sloping trees often appear on wooded slopes.
- Flow - mixed material moving with water at high speed on the slope surface, mud or stony runoff may occur.
- Slide - rapid displacement of a large mass of rock material along with weathered along the slope.
- Subsidence - vertical and slow movement of rocks on a large surface causing lowering of the terrain
- Particie fall - detachment of small rock crumbs.
- Topple - movement of fragments of solid rock down the slope combined with rotational movement.
- Rock fall - a single detachment of large volume material from the rocks
The landscape of the Gory Stolowe changes significantly due to progressive mass movements. Sandstones lose cohesion as a result of small movements of the earth's crust, and existing gaps deepen. If the rock fragments are constantly separating, there is a reversal of the threshold. This causes new exposures and a decrease in the peak area of the Gory Stolowe.
Following the green trail north from the starting coordinates, you can observe Sloneczne Skaly (waypoint End point) for a kilometer stretch.
To log this EarthCache, answer the following questions:
1. According to the description and observation in the field, determine which of the slope processes occur most intensively here.
2. Specify the direction of the threshold reversing, e.g. from west to east.
3. Take a picture of your GPS receiver (or yours) and attach it to the log.
You don't have to wait for verification. Immediately after sending the answer, you can log in finding :) Have fun!
Remember that you are in the National Park! Performing the above tasks does not require any interference in the environment - do not leave the trails!