Cerkiew Świętych Kosmy i Damiana w Blechnarce
Prawosławna cerkiew filialna w Blechnarce. Należy do parafii św. Michała Archanioła w Wysowej-Zdroju, w dekanacie Gorlice diecezji przemysko-gorlickiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Dawna świątynia greckokatolicka, od 1958 prawosławna. Znajduje się w centrum wsi. Cerkiew zbudowano w 1801 z kamienia rzecznego. Jest to świątynia orientowana, trójdzielna (babiniec, nawa, prezbiterium).
Nad babińcem wznosi się wieża (która jednocześnie pełni funkcję dzwonnicy); nawę i półkoliste prezbiterium pokrywa blaszany dach kalenicowy. Cerkiew posiada 3 kopuły: na wieży oraz dwie na dachu – nad nawą i prezbiterium. We wszystkich ścianach wieży znajdują się małe okienka. Nawa posiada 4 okna, prezbiterium 2. Wewnątrz znajduje się ikonostas z 1865. Na uwagę zasługują dwie duże ikony, umieszczone na bocznych ścianach
nawy – Wskrzeszenie Łazarza i Sąd Ostateczny. Sufit nawy pokryto polichromią w poprzeczne pasy o motywach geometrycznych. Ołtarz ozdobiony jest malowidłami pozorującymi trójwymiarowe detale architektoniczne. Na ścianach prezbiterium namalowano postacie czterech ewangelistów, a na suficie przedstawiono Ducha Świętego w postaci gołębicy. W przedsionku znajduje się okrągły obraz przedstawiający scenę wygnania Adama i Ewy z raju oraz (na suficie) polichromia z wizerunkami aniołów. Na stropie chóru wykonano fresk przedstawiający króla Dawida grającego na harfie.
Cerkiew otoczona jest niewysokim, kamiennym murem. Na bramie wejściowej znajduje się blaszany, namiotowy dach z krzyżem. Przy cerkwi ustawiono w 1988 lastrykowy krzyż (w związku z 1000-leciem chrztu Rusi) oraz umieszczono tablicę upamiętniającą deportacje w ramach Akcji „Wisła”. Do 1947 cerkiew w Blechnarce była świątynią greckokatolicką. Po wysiedleniu miejscowej ludności, w budynku urządzono owczarnię. W 1958, kiedy już trwał powrót Łemków na ojcowiznę, obiekt przekazano Kościołowi prawosławnemu. Od tego czasu cerkiew przeszła wiele remontów, m.in. w 1960 odnowiono ikonostas, w 1982–1986 gruntownie odrestaurowano wnętrze, w 2000 wymieniono podłogę, a w 2005 – pokrycie dachu. Planowane jest odnowienie elewacji, której kolor ma zostać zmieniony z malinowego na biały. Główna uroczystość obchodzona jest w dzień patronów – 14 listopada (1 listopada według starego stylu).
PODSTAW DO WZORU
N 49° 30.737 E 021° 09.(450-A)
ZADANIE
A-TRZECIA CYFRA ROKU W KTÓRM USTAWIONO LASTRYKOWY KRZYŻ (w związku z 1000-leciem chrztu Rusi) oraz umieszczono tablicę
upamiętniającą deportacje w ramach Akcji „Wisła”.