Mimo faktu, że skrzyżowania torów pod kątem prostym można znaleźć w kilku miejscach w Polsce, te znajdujące się w Orzeszu było wyjątkowe. Przecinały się bowiem na nim dwie normalnotorowe linie pierwszorzędne, które były w pełni zelektryfikowane i prowadzono nimi ruch pasażerski.
HISTORIA:
Historia skrzyżowania torów w Orzeszu rozpoczyna się w 1884 roku. Wtedy właśnie Kolej Górnośląska oddała do użytku linię łączącą Orzesze z Żorami. Około 1600m od stacji Orzesze, w miejscu nazywanym wtedy Olszynka, trasa ta krzyżowała się idealnie pod kątem prostym z powstałą za sprawą Towarzystwa Kolei Wilhelma w 1865 roku linią łączącą wtedy Orzesze Jaśkowice z kopalnią węgla "Gotmintus" (obecnie KWK Bolesław Śmiały). Od początku funkcjonowania, skrzyżowanie było strzeżone przez posterunek osłonny, który od nazwy miejsca nazwano również „Olszynka”. Posterunek służył obsłudze semaforów wjazdowych na skrzyżowanie, a także rogatek na pobliskich przejazdach kolejowych. W późniejszych latach linie otrzymały numery 169 oraz 159 i łączyły Orzesze z Wodzisławiem Śląskim (159) oraz Orzesze Jaśkowice z Tychami (169). W latach 70. XX w. skrzyżowanie zostało w całości zelektryfikowane.
Niestety likwidacja połączeń kolejowych w Polsce, która rozpoczęła się w latach 90. nie oszczędziła skrzyżowania. W 2001 roku zawieszono ruch pasażerski na obu liniach. O ile linia 169 była nadal potrzebna w ruchu towarowym i funkcjonuje do dzisiaj, to dla odcinka Orzesze-Żory linii 159 oznaczało to drogę do szybkiego zamknięcia, co uczyniono już w 2002 roku zamykając równocześnie posterunek osłonny. Od tego czasu torowisko jak i budynek posterunku niszczały, nie oszczędzili ich również złomiarze.
Same skrzyżowanie przetrwało na swoim miejscu do marca 2010 roku. Wtedy zostało rozebrane przez zarządcę linii i zastąpione zwykłym torem w ciągu linii 169. Dzięki staraniom ówczesnego burmistrza Orzesza nie zostało jednak zniszczone. Trafiło do magazynu w celu zachowania dla ekspozycji jako pomnik historii w Orzeszu.
Ostatecznie w 2019 roku fragment torowiska ze skrzyżowaniem pojawił się jako ekspozycja na wyremontowanym placu między budynkiem Urzędu Miasta a Miejską Biblioteką Publiczną w centrum Orzesza.
OPIS SKRYTKI:
Znalazłeś się właśnie na odnowionym w 2019 w roku skwerze w centrum Orzesza. Jest tu eksponowane obecnie między innymi skrzyżowanie torów. Nie ma tu jednak fizycznej skrytki!
Przyjrzyj się skrzyżowaniu. Liczba długich podkładów kolejowych znajdujących się obecnie pod skrzyżowaniem to A
Zapoznaj się z informacjami na tablicy obok skrzyżowania. Ilość par rogatek obsługiwanych z posterunku Olszynka to B, a numer budynku obok którego zlokalizowany jest skwer to C.
Finał znajduje się na współrzędnych: N 50°08.(B+4)(A)(C-20) E 18°45.(A+1)(C-16)(B-2)
Powodzenia!
