Skip to content

Gabra z Braszowic EarthCache

Hidden : 11/25/2019
Difficulty:
3 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size:   other (other)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:


GABRA Z BRASZOWIC

GABBRO FROM BRASZOWICE

 

Są trzy filary skutecznego opisu skały magmowej - skład mineralny skały, jej struktura i tekstura. O ile pierwszy z nich nie pozostawia większych wątpliwości – wystarczy tylko rozpoznać minerały budujące skałę (o, gdyby to było takie proste!), to pozostałe dwa brzmią nieco tajemniczo. Tekstura skały mówi nam o tym, czy składniki skały (czyli minerały i – ewentualnie - szkliwo wulkaniczne) ułożone są w określonym kierunku (jeśli tak, to mamy do czynienia z teksturą kierunkową, jeśli nie, to mówimy o teksturze bezładnej) albo czy w skale występują pustki, np. po pęcherzykach gazu (tekstura pęcherzykowa). Wtedy skała wygląda niczym ser szwajcarski. O skale, która nie posiada pustek, mówimy, że jest masywna.

W miejscu, w którym jesteśmy, zajmiemy się strukturą skały magmowej. Ta konkretna skała magmowa tutaj to gabro. Wydobywana jest obecnie w dużym kamieniołomie niedaleko stąd, tuż przy DK nr 8, a dawniej pozyskiwano ją w małych łomach, takich jak ten, obok którego się znajdujemy. Gabro jest skałą magmową głębinową – powstaje w komorach magmowych głęboko pod powierzchnią ziemi. Powstanie dolnośląskich gabr oraz ich historia to w ogóle jest temat na osobną opowieść… Cóż, może innym razem.

Wróćmy do struktury. Po pierwsze: próbujemy określić stopień krystaliczności. Struktura może być zatem:

  • pełnokrystaliczna (skała zbudowana wyłącznie z minerałów – tak jak wszystkie skały głębinowe i część wulkanicznych),
  • szklista (skała zbudowana wyłącznie ze szkliwa wulkanicznego – przykładem może być obsydian),
  • częściowo krystaliczna (typ pośredni, występujący w części skał wulkanicznych).

Następnie określamy wielkość składników i wzajemne relacje między nimi. W tym pomoże nam ilustracja (fig. 1). Jeśli wszystkie składniki w skale są mniej więcej równej wielkości, to mówimy o strukturze równokrystalicznej. W jej obrębie wyróżnimy struktury: grubokrystaliczną (minerały o średnicy większej od 5 mm), średniokrystaliczną (2-5 mm) i drobnokrystaliczną (ziarna mineralne mniejsze niż 2 mm). Jeśli składniki skały różnią się między sobą wielkością to mówimy o strukturze porfirowej (w przypadku skał wylewnych) oraz porfirowatej (dla skał głębinowych). Struktury te występują, gdy wyraźnie większe ziarna mineralne tkwią pośród mniejszych.
 

Fig. 1. Struktury skał głębinowych. M. Szadkowski
 

Skuteczne rozpoznawanie struktur w skałach magmowych jest ważne, ponieważ często pomaga właściwie zidentyfikować skałę. Struktury skał magmowych pozwalają też określić, w jakich warunkach powstała dana skała: im większe są ziarna mineralne, tym dłużej stygła skała, a co za tym idzie – musiała znajdować się w wyższej temperaturze. Zróżnicowanie wielkości składników może też świadczyć o deformacjach, jakie skała przeszła.
 

Przedmioty potrzebne do zdobycia skrytki

Miara lub linijka z możliwością mierzenia z dokładnością co do milimetrów. 
 

Aby zalogować EC musisz odwiedzić miejsce i przesłać odpowiedzi na pytania:

  1. Biorąc pod uwagę zarówno obserwacje terenowe, jak i informacje zawarte w listingu określ, czy struktura gabra jest pełnokrystaliczna czy półkrystaliczna (a może szklista?).

  2. Znajdź w terenie miejsca wskazane czarnymi strzałkami (fig. 2) i spróbuj zaobserwować, czy skała ma jedną i tę samą strukturę, czy może struktura się zmienia.

  3. W polu zaznaczonym czerwoną ramką (fig. 2)  spróbuj dokładnie przyjrzeć się skale i określić, jaką ma strukturę/struktury (drobno-, średnio- czy gruboziarnistą?).
     

Fig. 2. Lokalizacja obserwacji. Fot. M. Szadkowski
 

UWAGA! Do zalogowania tej skrytki EarthCache wymagane jest wysłanie odpowiedzi do zadań przez profil PIG_PIB. Logować można po wysłaniu rozwiązań, nie czekając na wiadomość z naszej strony. Logi bez wysłanych odpowiedzi będą kasowane w ciągu 14 dni.
 

 

There are three pillars to an effective description of igneous rock – the mineral composition of the rock, its structure and texture. While the first of them leaves no major doubts – all you need to do is recognize the minerals that make up the rock (oh, if it was that simple!), the other two sound a bit mysterious. The texture of the rock tells us whether the rock components (i.e. minerals and – optionally – volcanic glass) are arranged in a preffered orientation (if so, we have a oriented texture, if not we are talking about a unoriented texture) or in the rock there are holes, e.g. after gas bubbles (vesicular texture). Then the rock looks like Swiss cheese. We say that the rock, which has no voids, is massive.

In the place where we are, we will deal with the structure of igneous rock. This particular igneous rock here is gabbro. It is currently mined in a large quarry not far from here, near DK No. 8, and formerly it was extracted in small stone pits, such as the one next to which we are. Gabbro is a plutonic rock – it is formed in igneous chambers deep below the earth's surface. The origin of Lower Silesian gabbras and their history is a topic for a separate story... Well, maybe another time.

Let's get back to structure. First of all: we try to determine the degree of crystallinity. The structure can therefore be:

  • full-crystalline (phanerocrystalline) (rock made only of minerals – like all deep-sea rocks and some volcanic rocks),
  • glassy (a rock made only of volcanic glass – an example can be obsidian),
  • glassy-crystalline (hemicrystalline) (intermediate type, occurring in some volcanic rocks).

Then we determine the size of the ingredients and the relationship between them. Illustration (fig. 1) will help us. If all the ingredients in the rock are roughly equal in size, then we are talking about an equi-granular structure. We can distinguish: coarse-granular (minerals with a diameter greater than 5 mm), medium-granular (2-5 mm) and fine-granular (mineral grains smaller than 2 mm). If the rock components differ in size, we are talking about porphyritic structure (in extrusive rocks) and porphyric structure (for plutonic rocks). These structures occur when clearly larger mineral grains are stuck in the midst of smaller ones.

Effective recognition of structures in igneous rocks is important. It often helps to correctly identify the rock. The structures of igneous rocks also allow to determine conditions under which a given rock was formed: the larger the mineral grains, the longer the rock cooled, and thus – it had to be at a higher temperature. Variation in the size of the ingredients may also indicate deformations that the rock has undergone.
 

Items needed to get the EC:

Measure or ruler with the ability to measure with millimeter accuracy.
 

To log the EC you need to visit the place and send answers to the questions:

  1. Taking into account field observations and information contained in the listing, determine if the gabbro structure is full-crystalline or glassy-crystalline (or maybe glassy?).

  2. Find the places indicated by the black arrows (fig. 2) in the field and try to see if the rock has one and the same structure or if the structure is changing.

  3. In the field marked with a red frame (fig. 2), try to look closely at the rock and determine its structure or structures (fine, medium or coarse?).
     

WARNING! To log this EC you have to send the answers to PIG_PIB profile. You can log after sending the answers, without waiting for our reply. Logs without answers will be deleted within 14 days!
 

Literatura / References:

  1. Jaroszewski W. (red). 1986. Przewodnik do ćwiczeń z geologii dynamicznej. Warszawa, wydanie VI
     

Grafika w tle / Background graphics: Gabro oliwinowe-Dzikowiec IG 1 (fot. Honorata Awdankiewicz, Archiwum PIG-PIB)
 

Masz pytania? Napisz do nas! Kontakt: geocaching@pgi.gov.pl

Flag Counter

Additional Hints (No hints available.)