Allen, die hier tesamen zijn,
de levenden, de doden,
de handbreed, die ons scheidt, is klein,
wij zijn tesaam ontboden
voor het gericht ...
Gedenk de liefste, die hier ligt,
de broeder, vrind of vader,
maar gun Uw ogen wijder zicht,
aanzie het land en alle mens tegader,
hoor dit bericht:
Wij staan tesaam voor het gericht
voor goed of kwaad te kiezen,
een volk dat voor tirannen zwicht
zal meer dan lijf en goed verliezen
dan dooft het licht
Dit gedicht van Hendrik Mattheus van Randwijk (1909-1966), oprichter van de verzetskrant Vrij Nederland, is geschreven voor de Eerebegraafplaats Bloemendaal. Daar is echter de proza-variant gebruikt.
Tijdens de bezetiing van Nederland in WO II zijn door de Duitsers ruim 2000 verzetsmensen, gijzelaars en willekeurige voorbijgangers gefusilleerd, vaak als represaille voor een verzetsdaad. Vaak ter plekke, soms ook in de duinen; in de zomer van 1945 zijn bij Bloemendaal in totaal 45 grafkuilen ontdekt - een groot deel van de slachtoffers liggen begraven op de Eerebegraafplaats.
Gedenkstenen in de duinen
In mei 1949 werden op acht plaatsen in het duingebied gedenkstenen onthuld. Uit de regio waren diverse steenhouwers enkele weken in de duinen bezig geweest teksten aan te brengen op het Maulbronner zandsteen. Vader en zoon Lavertu, steenhouwers uit Zandvoort, maakten twee gedenkstenen. Lavertu jr. in 1993: ‘Het was een aangrijpende klus. Om ons heen waren nog de kuilen waar de executies hadden plaatsgevonden. Het lag er vol met mitrailleurhulzen, de grond ademde nog van moord.’
Bij elk van de zes plaatsen waar in de zomer van 1945 de in totaal 45 grafkuilen met 422 stoffelijke overschotten waren gevonden, werd een 1700 kilo zware steen geplaatst met de tekst: ‘Hier lagen ... vermoorde verzetslieden. Gevonden mei 1945.’ Op de plaats van de puntjes stond het aantal op die plaats gevonden slachtoffers. Verder werden twee gedenkstenen geplaatst in twee vlak bij elkaar gelegen duinvalleien in de Kennemerduinen achter het Kopje van Bloemendaal, waar op 2 februari 1943 tien mannen waren gefusilleerd.
Nadat vijftig jaar later was gebleken dat de gedenkstenen ernstige erosieverschijnselen vertoonden en de teksten slecht leesbaar, werden zij vervangen door identieke, in Frankrijk gezaagde en bewerkte exemplaren in grijs-rozerood Rose de la Clarté-graniet. De laatste steen werd op 10 april 2000 tijdens een informele bijeenkomst vervangen.
De cache
Deze wandeling door de Kennemerduinen brengt je langs een vijftal gedenkstenen. De drie andere liggen in afgesloten rustgebieden. Blijf op de aangegeven wandel- en fietspaden, of bij de gedenkstenen op het platgetreden pad. Enkel bij de cache mag je struinen. Het Nationaal Park Zuid-Kennemerland is open van zonsopkomst tot zonsondergang.
De cache is te vinden op Noord 52° Y*(B+D-E-(A/C))+A Oost (A*B*C*D*E)+(X/2)
Met dank aan PWN voor de toestemming, medewerking van de boswachters en proefloper Idefix33.
Deze cache is één van een trio geocaches die aandacht geeft aan de herdenking van 75 jaar bevrijding in 2020. De andere twee zijn het Adventure Lab Voor hen die vielen en de multi-cache Eerebegraafplaats Bloemendaal.