Mooi Bennekom – Nergenase Bosweg
Mooi Bennekom, een wandeling c.q. fietstocht door dan wel langs enkele bijzondere plekjes in Bennekom. Dit is het begin van naar ik hoop een mooie serie!
Bennekom is een dorp in de gemeente Ede. De plaats ligt op de grens van de zuidwestelijke Veluwe en de zuidelijke Gelderse Vallei. In het noorden ligt Bennekom zo’n 500 tot 750 meter van de bebouwde kom van Ede af. Alleen de Rijksweg A12, een sportcomplex en de gebieden rondom kasteel Hoekelum maken dat de twee plaatsen niet tegen elkaar aanliggen. In het zuidoosten grenst Bennekom echter aan Wageningen-Hoog en ligt het een paar honderd meter van de bebouwde kom van Wageningen af. Ten westen van Bennekom loopt de N781, een verbindingsweg die van de Rijksweg A12 bij Ede naar Wageningen loopt. Ten westen van deze weg bevindt zicht het Binnenveld met de buurtschappen De Kraats en Nergena. Ten oosten van Bennekom bevindt zich onder ander het Bennekoms bos.
Bennekom als plaats heeft een lange historie. Zo werden eind juli 2006 op het terrein van het voormalig Bennekoms ziekenhuis de resten van een boerderij met bijgebouwen, een graanopslag- en een afvalkuil uit de vroegere ijzertijd (800 tot 500 v Chr.) gevonden. Ook zijn er in de buurt van Bennekom enkele grafheuvels uit de oudheid te vinden. Bij eerder opgravingen in en rond het dorp zijn ook andere restanten uit de ijzertijd en de vroege middeleeuwen ontdekt.
Bennekom ligt aan de rand van het Binnenveld, dat vroeger uit moeras bestond. Aan de Langesteeg stond in de 19e eeuw het kasteel Nergena. Eveneens ten westen van Bennekom lag het voormalige kasteel Harslo. Het enige dat hier nog van rest is het poortgebouw.
Geschiedenis Nergenase Bosweg:
De Nergenase Bosweg is een zandpad gelegen tussen de Molenstraat en de huidige Dr. W.Dreeslaan en is landschappelijk van grote waarde. Het was vroeger de oude oprijlaan naar het kasteel/ herenhuis "Nergena" bestaande uit een laan met beuken en eikenbomen die omstreeks 1900 geplant zijn. Kasteel Nergena werd al in 1292 en later in 1340 in historische documenten genoemd. Of het kasteel in eigendom heeft toebehoord de Hertog van Gelre is onzeker. Het kasteel stond bij het Rhenense veen en was een belangrijk verdedigingswerk in de gevechten met de bisschop van Utrecht. De verstandhouding tussen de Hertog van Gelre en de Bisschop van het sticht Utrecht was erg slecht. Zij vochten hun geschillen vaak uit in de Gelderse Vallei. Aan de Gelderse kant lag een reeks versterkingen, waar Nergena er één van was. Andere versterkingen waren: Tarthorst in Wageningen, Harsselo en Hoekelum in Bennekom en Kernhem in Ede.
In de loop van de vijftiende eeuw is het ‘oude’ kasteel Nergena verwoest. De haardplaat uit het kasteel is nog aanwezig in het Bennekomse Kijk- en Luistermuseum. Later is op deze plek het Heerenhuis Nergena gebouwd, het landgoed was aan het einde van de vijftiende eeuw in bezit van het geslacht Van Sallandt. Het vererfde vervolgens op de geslachten Van Wees en Van Balveren, om vervolgens in 1664 verkocht te worden aan Lubbert van Eck. Zijn geslacht bewoonde het landgoed gedurende 146 jaar; de jonkheren Van Eck waren allemaal Ambtsjonkers van Ede. In 1810 wordt het huis door Samuel Baron van Eck, Heer van Overbeek en Nergena verkocht. Uiteindelijk heeft de toenmalige burgemeester van Bennekom, Theodorus Prins, het gekocht. Hij liet het huis in 1830 afbreken.
In 1952 is langs de huidige Dr. W. Dreeslaan in de stijl van dit huis begonnen met de bouw van een nieuw gebouw voor het toenmalige Rijksinstituut voor het Rassenonderzoek van Landbouwgewassen. Het hoofdgebouw en bijgebouwen zijn enigszins in de stijl van het oude huis opgetrokken, en gelegen ronde de oude ‘grote vijver’ van Nergena. Tegenwoordig is er o.a. een kinderdagverblijf in gehuisvest.
Let op!!
In periodes van droogte is de Nergenase Bosweg prima te bewandelen. Echter in periodes van regen kan het veranderen in een ware beproeving mede omdat het thans ook wordt gebruikt door gemotoriseerd verkeer van en naar een tijdelijk aangelegd depot. Hou daar met de keuze van uw schoeisel rekening mee!!