Zapraszam na mojego geoarta, w którym każda nazwa skrytki jest związana ze światem gryzoni.

Szynszyla mała

Szynszyla mała (Chinchilla lanigera) – endemiczny gatunek gryzonia z rodziny szynszylowatych, o pięknym futrze uznawanym za najlepsze i najbardziej miękkie oraz jedno z najcenniejszych na świecie, które na przestrzeni ostatnich 200 lat było głównym powodem masowych polowań na te zwierzęta. Dzika, rabunkowa gospodarka łowiecka doprowadziła do wybicia niemal całej populacji szynszyli na wolności. C. langiera żyje obecnie niemal wyłącznie na terenie Rezerwatu Narodowego Las Chinchillas (hiszp. Reserva Nacional Las Chinchillas) – rezerwatu położonego w okolicy miasta Illapel w chilijskiej prowincji Choapa – oraz w 42 koloniach rozsianych w jego okolicy. Szynszyla mała jest obecnie zaliczana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) do gatunków krytycznie zagrożonych na wolności.

Fizjologia

Temperatura ciała szynszyli małej zawiera się w przedziale 38–39 °C. Temperatura ciała szynszyli z hodowli mierzona w odbycie wynosi: 35,8 °C dla samców, a 36,4 °C dla samic. Puls: 100–150 na minutę. Mocz C. lanigera jest mocno skoncentrowany. Nie stwierdzono zmniejszania się stężenia jonów sodu w moczu przy okresowym ograniczeniu dostępu do wody i pożywienia. Odchody są ciemne, podłużne i twarde, średnio o długości 8,6 mm, a przekroju 3,9 mm. Wymiary zależą jednak od wieku i wielkości osobnika, a także od płci. Kał samców jest dłuższy i węższy. Szynszyle dbają o higienę sierści. Czyszczą ją, „kąpiąc” się w piasku. W tym celu pozostawiają w okolicy wejścia do nory koło o promieniu około 40 cm, który służy za wannę do tych kąpieli.

Tryb życia

Szynszyle małe wiodą życie na otwartej przestrzeni, w szczelinach skalnych, grotach, małych przedsionkach tworzących się w usypiskach kamieni. Prowadzą nocny tryb życia. Są bardzo socjalne i rodzinne, co widać choćby w sprawowaniu opieki nad baraszkującymi młodymi przez obydwoje rodziców. Matki często podsuwają swym pociechom kawałki pożywienia. Kiedy widzą zagrożenie, stają jednak agresywne w stosunku do nieprzyjaciela. Stroszą sierść, szczerzą zęby, a w niewoli starają się także polać przeciwnika moczem.

Cykl życiowy

Owulacja u samicy C. lanigera trwa średnio 48 godzin, zaś pełny cykl średnio około 38,1 dnia. Ciąża trwa 105–118 dni (średnio 111). Stwierdzono, że u samic w niewoli owulacja jest spontaniczna, czasem następuje nawet przed otwarciem pochwy. Poród zazwyczaj zaczyna się wczesnym rankiem. Po porodzie samica zjada łożysko. Udomowiona szynszyla rodzi zazwyczaj w okresie od maja do listopada (na półkuli południowej) lub od listopada do maja (na półkuli północnej). Zazwyczaj miot liczy od 1 do 6 młodych, najczęściej 2–3. Proporcja płci u noworodków (samce:samice) wynosi od 1,1 do 1,24 – w zależności od badanej populacji. Śmiertelność przy porodzie wynosi 10,4%. Noworodki mają otwarte oczy, pełne uzębienie, ważą średnio 52 g, a ich skórę pokrywa futro. Po godzinie od porodu młode zaczynają samodzielnie chodzić. Matka karmi je mlekiem przez pierwsze 6–8 tygodni życia, ale po pierwszym tygodniu zjadają już stały pokarm. Malce zazwyczaj piją mleko matki leżąc na plecach. Dolną wiekową granicą zdolności do samodzielnego przeżycia jest 25 dni. Wymiana sierści na „dorosłą” zachodzi po 2 miesiącach życia. Młode szynszyle ważą już wówczas średnio 342,9 g. Dojrzałość płciową C. lanigera osiąga zazwyczaj po 8 miesiącach, ale może ona nastąpić wcześniej – nawet po pierwszych 5,5 miesiąca życia.

Długość życia tych gryzoni na wolności dochodzi do 6 lat, choć niektóre źródła wspominają o maksymalnym wieku 10 lat. W hodowli C. lanigera dożywają nawet do 20 lat.

MIŁEGO KESZOWANIA