O WŁAŚCICIELACH
Karol Robert Nestler, często używający drugiego imienia, urodził się w 1817 roku w Rachnau, w Saksonii. Był architektem, współzałożycielem jednej z najważniejszych firm budowlanych w Łodzi. Tradycję rodzinną podtrzymywali jego synowie i wnuk. Zawodem murarskim trudnili się już jego przodkowie – ojciec Karol August oraz dziadek. Rodzina legitymowała się szlacheckim pochodzeniem i własnym herbem.
Nestler wyjechał do Stanów Zjednoczonych, zachęcony wizją zrobienia kariery i odnalezienia szczęścia. Nie udało się jednak i po kilku latach wrócił do Saksonii. Do Łodzi przybył w 1859 roku wraz z drugą żoną i córkami, a w Łodzi osiadł również jego znacznie młodszy krewny, przypuszczalnie brat stryjeczny, Wilhelm (ur. 1832 r.), określany jako technik lub architekt.
Jego żoną była urodzona w 1825 roku w Görlitz Augusta z domu Günzel, natomiast trzy córki to: Julianna Maria (z pierwszego małżeństwa z Julianną z domu Gock), Anna Maria i Anna Helena, córki Augusty. Wszystkie urodziły się w Görlitz. Najmłodsza z nich, Anna Helena, urodzona w 1849 roku, poślubiła w 1869 roku Ludwika Anstadta, syna Karola Gottloba, twórcy największego w Łodzi browaru. Już w Łodzi w 1863 roku urodziła się kolejna córka Nestlerów, Anna Augusta.
W 1860 roku Nestler wraz ze swoim kuzynem Wilhelmem rozpoczął prace nad budową kościoła katolickiego, będącego pierwszym murowanym obiektem kultu religijnego w Łodzi. Powierzono im tę prestiżową inwestycję ze względu na ich ogromne doświadczenie i umiejętności. Nad wznoszeniem Kościoła pw. św. Jakuba przy ulicy Dzikiej (aktualnie Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża przy ulicy Sienkiewicza), pracował do 1862 roku. Pracy nad nim jednak nie ukończono ze względu na brak funduszy, nie podjęto się też wznowienia projektu w kolejnych latach. Budowę kościoła kontynuowano prawie dziesięć lat później, a zakończono w 1888 roku. W tym czasie nad prowadzeniem robót ponownie czuwał Karol Robert Nestler.
W 1868 roku zmarła żona Roberta, Augusta Nestler. Robert, odczekawszy stosowny czas, poślubił w 1870 roku młodszą o niego o 33 lata Emilię Kuck. Mieli razem trójkę dzieci: w 1871 roku syna Karola Roberta, w 1874 roku Karola Gustawa, w 1880 roku córkę: Lidię Jadwigę.
Karol na początku mieszkał na działce przy ul. Tuwima 15, którą sprzedał innemu znanemu przedsiębiorcy budowlanemu Ottonowi Gehligowi (GC7EA4P), sam zaś przeniósł się w rejon ul. Łąkowej i Skłodowskiej. Wówczas były to obrzeża miasta. Posesja ciągnęła się od ul. Łąkowej w kierunku zachodnim aż do lasu miejskiego, a w późniejszym czasie do wytyczonej tam linii kolejowej Łódzko-Kaliskiej. Przy ul. Skłodowskiej 17 (wtedy Podleśnej) uruchomił firmę budowlaną “Nestler i Ferrenbach” prowadzoną z Henrykiem Ferrenbachem (w 20-leciu międzywojennym po przejęciu przez syna mieściła się ona przy ul. Karolewskiej 41), zaś naprzeciwko przy ul. Łąkowej 13 około 1895 roku postawił parterową, eklektyczną z akcentami neorenesansu rezydencję z piętrowym ryzalitem.
Nestlerowie wybudowali na przykład wiele kluczowych obiektów o charakterze sakralnym: cerkiew pw. św. Aleksandra Newskiego według projektu Hilarego Majewskiego (GC7BVYX), kościół luterański św. Jana (Sienkiewicza 60), kościół św. Wojciecha na Chojnach, św. Anny na Zarzewie i Podwyższenia św. Krzyża przy ul. Sienkiewicza, cerkiew garnizonowa pw. św. Aleksego (GC9DDN3). Z obiektów świeckich: niemieckie gimnazjum u zbiegu al. Kościuszki i ul. Zamenhofa, szpital Korczaka przy al. Piłsudskiego.
Robert Nestler senior osiadł w willi sąsiadującej bezpośrednio z budynkiem Schimella. Zmarł 15 stycznia 1905 w Łodzi. Został pochowany na Starym Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim przy ul. Ogrodowej. Jego nagrobek to masywna bryła z różowego piaskowca i granitu o kształcie wywodzącym się z antycznej aedikuli, poddana wszakże modernistycznej interpretacji. Umieszczony w centrum napis głosi: „Ruhestätte der Familie Robert Nestler”.
Robert Nestler junior w 1896 roku zdał egzamin na mistrza murarskiego, a w 1899 roku ożenił się z Martą z Zieglerów, córką szanowanego łódzkiego kupca Rudolfa Zieglera. W 1903 roku Robertowi urodził się syn Jan Robert, a w 1908 córka Małgorzata.
W 1904 roku z kolei egzamin na mistrza ciesielskiego zdał młodszy z braci, Gustaw Nestler, włączając się aktywnie w działalność przedsiębiorstwa. W 1905 roku pojął on za żonę młodszą Zieglerównę, Olgę Elizę. Ich brat, Oskar Ziegler, później wybudował dla siebie willę na posesji na rogu obecnych ulic S. Żeromskiego i M. Skłodowskiej-Curie, będącej wcześniej własnością Roberta Nestlera ojca (GC67ADW). W 1908 roku na świat syn Gustawa – Karol Heinz (Henryk). Później, przypuszczalnie już po pierwszej wojnie światowej, urodziła się córka, Urszula.
Stary dom Nestlerów, w którym mieszkała wdowa Emilia Nestler, zrobił się za ciasny. Dobra koniunktura i płynące stąd zyski pozwoliły na budowę nowego domu – willi, która stanęła obok, przy północnej granicy działki, przylegając jedną ze ścian do sąsiedniej zabudowy. Koszt budowy wyniósł 50 tys. rubli.
Z powodu wybuchu I wojny światowej działalności musiano zaprzestać. Jednak po zakończeniu wojny firmę zarejestrowano ponownie, a synowie Karola Nestlera juniora – Robert i Gustaw w latach dwudziestych XX wieku z powrotem zajęli się fachem budowniczym, rozbudowując miasto. W 1937 roku wspólnikiem w firmie zostaje Jan (Hans) Nestler, syn Roberta, i w nazwie przedsiębiorstwa pojawia się dopisek „i S-ka”.
Wszystko zmieniło się po wybuchu II wojny światowej. Okres ten przyniósł rodzinie Nestlerów wiele strat nie tylko biznesowych. W czasie wojny zginął syn Roberta, Jan (Hans), zmarła też jego córka, Małgorzata. Blisko związani z miastem i jego społecznością postanowili pozostać w Łodzi nawet gdy w styczniu 1945 roku wkroczyła do niej Armia Czerwona. W bliżej nieznanych okolicznościach bracia Nestlerowie zostali zamordowani przez rosyjskich żołnierzy – Gustaw 25 stycznia, Robert dzień później.
Pozostała rodzina uciekła z Łodzi, ale nie chciała opuścić Polski. Osiedli zrazu w Górze, mieście na północnym skraju Dolnego Śląska, na pograniczu z Wielkopolską, a następnie przenieśli się do Wrocławia. Tam zmarł w 1986 roku syn Gustawa, Karol Heinz (Henryk) Nestler, i niewiele później jego żona, Marianna z domu Rechcińska, oboje urodzeni w Łodzi. Obecnie ich potomkowie żyją w Polsce, Niemczech i Luksemburgu.
O PAŁACACH
Willa synów
Budynek powstał w latach 1910-1911. W okresie 1929-1930 został rozbudowany. W dwudziestoleciu międzywojennym należał do Towarzystwa Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej.
Willa została zaprojektowany w stylu eklektycznym z secesyjnymi elementami. Należą do nich głównie dekoracje nad oknem w centralnej osi budynku, nad głównym wejściem. Dominują tam motywy roślinne i zwierzęce, są też symbole kojarzone z budownictwem jak cyrkiel, węgielnica, kielnia, pion i młotek. Na bokach centralnej części frontu siedzą dwie sowy - symbole mądrości - oraz znajdują się trzy puste tarcze.
W środku ozdobą parteru są salon i jadalnia połączone rozsuwanymi drzwiami. W jadalni kominek marmurowy, kolumny kenelowane (z rowkami wzdłużnymi), rzeźby amorków w supraporcie nad drzwiami oraz dwa frywolne reliefy na ścianie. Przedstawiają pyszną scenę starożytnych bachanaliów, czyli misteriów podszytych rozpustą wyprawianych na cześć Bachusa - Dionizosa, boga wina, śpiewu i dobrej zabawy. Na pierwszym planie dorodny kozioł, który jako symbol chuci i lubieżności prowadzony jest - w otoczeniu grających i pląsających bachantek - na ofiarę dla Bachusa.
Od zachodu sypialnia ze sztukateriami o motywach secesyjnych. W pomieszczeniach gospodarczych znajdują się wbudowane kredensy i szafy, a w łazience zachowała się glazura ze stylizowanymi w duchu secesji motywami ptaków.
Na piętrze znajduje się stylowa fontanna. Składa się ona z misy z szarego piaskowca, której strzegą - jako źródła wody życia - dwie kobiety w długich powłóczystych szatach. Jedna trzyma dzban, a druga coś na kształt wachlarza.
Inne zachowane do dziś ozdoby wnętrz to secesyjne sztukaterie, ścienne szafy i witrynki oraz płytki w łazienkach: secesyjne na piętrze (z łabędziami, ważkami, irysami i pałkami wodnymi) oraz przedstawiające sielsko-wiejskie pejzaże na parterze. Była też winda oraz ukryty w ścianie sejf, który odkryto podczas prac remontowych w 2005 roku. Niestety, był pusty.
Od zachodu była niegdyś weranda, obecnie zabudowana, wychodząca na ogród. W latach 20. XX wieku dokonano rozbudowy według planu architekta miejskiego Łodzi, Wiesław Lisowski. Od strony południowo-zachodniej dostawiono nowe dwupiętrowe skrzydło mieszczące klatkę schodową, kuchnię i pomieszczenia gospodarcze. Dzięki temu w willi powstały dwa całkowicie odrębne obszerne mieszkania. Elewacje południowo-zachodniej części są w stylu modernistycznym.
Willa ojca
Jest to parterowy dom nakryty wysokim dwuspadowym dachem, wzbogacony frontowym piętrowym ryzalitem. Obiekt wyróżnia się bogatą neorenesansową dekoracją, a w szczycie ryzalitu, pośród akantowej dekoracji, umieszczono monogram: RN. Rozbudowany został na początku XX wieku o część południową.
Front willi zdobiony jest elementami rzemieślniczymi jak kielnia, obcęgi czy trójkąt, choć obecnie trudno je dostrzec przez fatalną kondycję budynku. Dom okazałych rozmiarów nosi znamiona stylu renesansowego, ale w bardzo oszczędnej i klasycznej formie.
PAŁACE DZIŚ
Willa synów
Pod koniec II wojny światowej Nestlerowie opuścili Łódź, zaś po tzw. wyzwoleniu ich włości przejęło państwo. Od 1952 roku w willi mieściły się żłobek i siedziba ZNP, a od 1983 po remoncie kapitalnym utworzono w niej przedszkole, które funkcjonuje tu do dziś (Przedszkole Miejskie nr 199).
Willa ojca
Dawny dom Roberta posiada obecnie lokatorów - mieszka tam osiem rodzin tworzących wspólnotę mieszkaniową. Ozdobą wnętrz są piękne płytki secesyjne z flamingami, irysami i liliami wodnymi cudem zachowane w jednym z mieszkań.
SKRYTKA
Aby znaleźć skrytkę należy ułożyć 2 niewielkie zestawy puzzli. Przedstawione na nich płytki znajdują się opisanych willach.
Coming soon....
CACHE
To find the cache you need to solve two small jigsaw puzzles. Tiles presented on the puzzles are the tiles from the aforementioned villas.