Zeeland OF Zuid-Holland??? Mystery Cache

GOEREE OVERFLAKKEE, ZUID-HOLLAND OF ZEELAND ?

Heel regelmatig lezen we in de logjes dat mensen denken dat ze in Zeeland zijn, hoe vaak we al niet geroepen hebben dat het Zuid-Holland is….

Ondanks dat heel Goeree-Overflakkee nu Zuid-Holland is, blijkt uit de historie dat dit ooit toch deels anders is geweest. Het blijkt dat ooit Sommelsdijk onderdeel is geweest van de provincie zeeland en 1 van de grenspalen is dan ook nog steed te vinden.

De verwarring is dus op zich goed te verklaren, alhoewel we niet denken dat dat door dit verhaal komt. Wel een goede rede om een cache van te maken.

DE GRENS TUSSEN ZUID-HOLLAND EN ZEELAND

Sommelsdijk hangt de vlag uit. Op 29 april 2020 is het 215 jaar geleden dat het dorp bij Holland kwam. Tot die tijd was Sommelsdijk een Zeeuwse enclave op Goeree-Overflakkee. In het gehele dorp en zelfs op de kerktoren hangt het blauw-gele doek te wapperen.

Oproep

Het initiatief om de vlag uit te steken is afkomstig van het Streekmuseum Goeree-Overflakkee.. De oproep luidt: “215 jaar geleden werd Sommelsdijk bij Holland gevoegd. Op deze dag wordt iedere Sommelsdijker gevraagd de Sommelsdijkse vlag uit te hangen.

Het standbeeldje van het Koeienwachtertje is zelfs aangekleed in een op maat gemaakt voetbaltenue van de hand van Marianne Heemes. Sommelsdijk viert feest!

Grenspaal

Loop je over de dijk tussen Middelharnis en Sommelsdijk? Dan kom je opeens een grenspaal tegen; Holland-Zeeland. Een grens tussen Holland en Zeeland. Het paaltje markeert de situatie tot 1805. In het Eilanden Nieuws uit 17 oktober 2016 lezen we een uitgebreid stuk van de hand van Kees van Rixoort.

“Volgens de overlevering zouden Sommelsdijk en het omliggende gebied al in ‘de grijze oudheid’ tot Zeeland hebben behoord. Er zijn echter onvoldoende bronnen die dat bewijzen. Wel is bekend dat de heren van Voorne en Putten het grootste deel kochten. Dat was in de Middeleeuwen: van een eiland was nog geen sprake. Alleen Goeree vormde een eilandje. Veel bewoners waren er niet in de onherbergzame oorden ten oosten daarvan. Pas in de vijftiende eeuw ging men ertoe over de schorren en platen te bedijken. Daarna was permanente bewoning mogelijk. Hier en daar verrezen dorpen.”

“De heren van Voorne en Putten hadden vergaande privileges. Met de graaf van Holland hadden ze weinig te maken. Voorne en Putten waren, met andere woorden, min of meer afzonderlijke staatjes, een stukje niemandsland tussen Holland en Zeeland. Maar de dynastie van Voorne en Putten stierf uit, waarna hun gebied onder bestuur kwam van de Grafelijkheid van Holland. Ook Goeree (Westvoorne) en Overflakkee (Zuidvoorne). “Een bijzondere plaats nam Sommelsdijk in,” schrijft streekarchivaris Jan Both in zijn artikel over Holland-Zeeland, dat in 2005 verscheen in historisch tijdschrift De Ouwe Waerelt.” De Staten van Zeeland konden aantonen dat Sommelsdijk Zeeuws territorium was. De heerlijkheid Sommelsdijk heeft dan ook nimmer deel uitgemaakt van de landen van Voorne en Putten en kon dus ook niet vervallen aan de Staten van Holland.”

Enclave

Sommelsdijk vormde dus een Zeeuwse enclave op het Hollandse eiland. De positie van het dorp was enigszins geïsoleerd. “Wie denkt dat men in vroeger tijd alleen maar oorlogen en ruzies uitvocht, slaat de plank mis. Als het nodig was, sloeg men de handen ineen. Zo werden Middelharnis, Sommelsdijk en Duivenwaard binnen één ringdijk bedijkt. De reuzenklus – de grootste bedijking op Overflakkee – kon enkel en alleen maar door samenwerking worden gerealiseerd. Als we dan bedenken dat Middelharnis tot Putten behoorde, Sommelsdijk tot Zeeland en Duivenwaard tot Voorne dan mogen wij ons petje afnemen voor een dergelijke onderneming.”

Geschillen

Vooral toen Sommelsdijk zich ontwikkelde tot een welvarend dorp, ontstonden er geschillen tussen de Staten van Holland en die van Zeeland. Holland maakte aanspraak op Sommelsdijk en Zeeland claimde de landen van Voorne. Sommelsdijk kende lagere belastingtarieven en had als gevolg daarvan – en enkele andere voorrechten – meer aantrekkingskracht voor handels- en ambachtslieden. Dat leidde ertoe dat men vanuit omliggende (Hollandse) dorpen soms misgunnend keek naar de welvaart in Sommelsdijk.

“Een probleem voor Sommelsdijk was de haven,” schrijft Jan Both. “Door de verzanding van het Zuiddiep dreigde het dorp afgesloten te worden van de buitenwereld. De haven bleef bevaarbaar, maar ook niet zodanig dat Sommelsdijk zich kon ontwikkelen tot een vissersdorp. Voor het graven van een nieuwe haven door de plaat Flakkee kreeg men van de Staten van Holland geen toestemming. Deze plaat was namelijk Hollands gebied en door het verlenen van medewerking aan de havenplannen van Sommelsdijk benadeelde men het Hollandse Middelharnis…”

In de Bataafs/Franse tijd werd Goeree-Overflakkee eerst ingedeeld in Ring III, met Zierikzee als hoofdplaats. Daarmee was het hele eiland Zeeuws, maar dat duurde maar kort – van 1798 tot 1801 – want daarna viel Goeree-Overflakkee onder het Departement Holland. Met uitzondering van Sommelsdijk. Maar in 1805 volgde nog een grenscorrectie: Sommelsdijk ging naar Holland. En Hollands is het nog steeds.

EN DAN NU...DE OPDRACHT!

Los eerst onderstaande eenvoudige jigsaw puzzel op. Je krijgt dan het eerste waypoint waar een aantal vragen beantwoord moeten worden.

U kunt uw oplossing valideren met certitude.

Waypoint 1

Beantwoord hier de volgende vragen, alles stapeltellen naar 1 getal:

1. Hoe wordt de grens tussen Sommelsdijk en Middelharnis ook wel genoemd? = A

2. Wat werd er geproduceerd in de gasfabriek? = B

3. Wanneer werd Sommelsdijk bij Holland gevoegd? = C

Waypoint 2 :

Noord: 51.45.(AxBxC)+485

Oost : 004.09.(AxBxC)+89

Waypoint 2

Beantwoord hier de volgende vragen, alles stapeltellen naar 1 getal:

4. Welk huisnummer heeft het pand waar Holland- Zeeland op te vinden is? = D

5. Hoeveel wapens tel je? = E

6. Hoe lang is het lopen naar de haven? = F

Cache locatie :