Sint Foillanus Neerlinter
De Sint-Foillanuskerk, met dominante ligging op een heuvel, is ingeplant te midden van een door muren (baksteen en kwartsiet) en hagen omlijnd kerkhof.
Deze stilistisch heterogene plattelandskerk in de vorm van een kruisbasiliek bestaat uit een ingebouwde westtoren, een driebeukig schip van vier traveeën, een hoog transept en een driezijdig gesloten koor met aansluitend de rijzige zuidkapel. Opgedragen aan Sint-Jan-de-Doper en Sint-Joris fungeerde deze 'herenkapel' aanvankelijk als tribune en begraafplaats voor de dorpsheren om nadien te worden omgevormd tot sacristie. De corresponderende noordkapel waarvan sporen van een dichtgemetselde arcade achter de huidige bepleistering zijn bewaard, verdween wellicht tijdens een brand. Ter plaatse bevinden zich nu enkele banale bijgebouwen. Met uitzondering van de oostpartij in kwartsiet en Gobertange is de kerk volledig opgetrokken in baksteen met verwerking van witte natuursteen voor hoekkettingen, venster- en deuromlijstingen en blauwe hardsteen voor dekplaten, het geheel afgedekt met natuurleien daken.
Het 15de-eeuwse koor in rechthoekige blokken kwartsiet toont een eenvoudige geleding met afgeschuinde plint en een doorgetrokken druiplijst ter hoogte van de afzaten van de smalle spitsboogvensters met Gobertangeomlijsting en deels vernieuwd of verdwenen maaswerk. De aansluitende zuidkapel met steil zadeldak toont dezelfde geleding waarbij het originele maaswerk met drie- en vierpasmotieven in de bredere (ingekorte) spitsboogvensters deels bleef bewaard. De half cirkelvormige vensters met sluitsteen dateren vermoedelijk van circa 1800. De in de inventaris nog vermelde drielobbige nis in de geveltop is verdwenen.
De grotendeels uit de periode 1786-1790 daterende, vierkante westtoren met hoekkettingen en doorgetrokken onder- en bovendorpels in Gobertange telt vier bouwlagen onder een lage, ingesnoerde spits. Hij is opengewerkt met een steekboogvenster met oren, rechthoekige vensters met sluitsteen (dichtgemetseld) en rondbogige galmgaten. Het gelijkvloers met Gobertangeparement wordt gemarkeerd door een elegante classicistische inkompartij met rondboogdeur geflankeerd door pilasters, het geheel ingeschreven in een portiekstructuur met geprononceerde druiplijst en gegroefde consoles met dropmotief.
De tussen koor en westtoren in 1873 ingepaste 'nieuwbouw' – de kwartsieten plint wijst wellicht op hergebruik - getuigt van een eerder schrale, formalistische neogotiek met driebeukig schip en dominante transeptarmen onder zwak hellende zadel- en lessenaarsdaken. Het formeel vocabularium toont sterke gelijkenis met de gelijktijdig door Van Arenberg gerealiseerde Sint-Jan-de-Doperkerk in Binkom: een geleding door smalle steunberen – driedubbel versneden ter hoogte van het transept -, smalle spitsboogvensters zonder maaswerk in de zijbeuken en rondvensters in de lichtbeuk. Transeptarmen en noord- en zuidportaal kregen een meer decoratief accent in de vorm van respectievelijk een groot spitsboogvenster met ingeschreven gekoppelde vensters en rondvenster en een spitsboogportiek met blind boogveld, tweeledige houten deur en bekronende druiplijst. Boven de zuidingang bevindt zich een gevelsteen met opschrift "Anno 1873 P. Van Bets pastore".
De op een goudbies ter hoogte van zuilen en colonetten na, momenteel homogeen witgeschilderd kerkinterieur – aanvankelijk vermoedelijk sober gepolychromeerd – met grijszwarte natuurstenen vloer toont een drieledige opstand met spitsboogarcaden op zuilen met blad- en knopkapiteel, een schijntriforium van gekoppelde spitsboognissen met eenvoudige tracering en een register van rondvensters. De ruimte wordt overkapt met een kruisgewelf in stucwerk met geprofileerde gordelbogen rustend op rijzige schalken met bladkapiteel en verlicht door glas-in-loodramen met ruitvormig gekleurd glas. Elegante bundelpijlers markeren de overgang van viering naar koor, afgedekt met een 18de-eeuws gecaissoneerd stucplafond met rocaillemotieven en voorzien van twee brandglasramen met grisaille- en medaillonversiering.
De rechterkoorwand toont de aftekening van de (gedichte) grote spitsboogopening die uitgaf op de herentribune in de zuidkapel, sinds geruime tijd in gebruik als sacristie. Volgens Wauters (1887) waren zowel koor als kapel aanvankelijk voorzien van muurschilderingen. Enkel de in de eerste helft van de 16de eeuw gedateerde schilderingen op houten gewelf en noordwand van de zuidkapel bleven – althans zichtbaar - en op enkele lacunes na, bewaard. Sinds de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen bij haar plaatsbezoek van 25 oktober 1866 oordeelde dat ze in veel te slechte staat waren om nog te herstellen bleven de schilderingen onaangeroerd.
Boven de gedichte spitsboogopening in de noordwand bevindt zich een voorstelling van Sint-Joris, te paard en in wapenrok, die de vuurspuwende draak bevecht (beklad met opschrift) met bovenaan, op de achtergrond de koning en koningin van Libië die vanop de stadsmuur toekijken en links de koningsdochter met schaapje. De gewelven met geel-zwart geaccentueerde balken en verschillende wapenschilden ter hoogte van hun kruising zijn afgewerkt met rood-zwarte, decoratieve sjabloon(?)motieven op de ribben en rood-zwart-groen rank- en bladwerk met bloemen en kandelabermotief (met stempels ingebrand?) op de beplanking. De oostzijde van het gewelf wordt verlevendigd met een Onze-Lieve-Vrouw met Kind dat de rozenkrans vasthoudt, een Christuskind met kruis in de mandorla en een Sint-Jan de Doper, telkens voorzien van de geëigende tekstbanderollen.
Opgave:
- WP1 (N 50° 50.374 E 005° 01.196), achter het graf van de familie Roosen Mottoul kan je 2 ramen vinden. In hoeveel vierkantjes zijn deze 2 ramen opgedeeld? =A
- WP2 (N 50° 50.363 E 005° 01.202), hier kan je een graf vinden, welk woord staat er onder 'familie'. (Woordwaarde A=1, nergens vereenvoudigen) =B
- WP3 (N 50° 50.357 E 005° 01.180), boven de deur kan je een jaartal vinden. De laatste 2 cijfers hiervan =C
- WP4 (N 50° 50.358 E 005° 01.216), hier kan je een herdenkingsmonument terugvinden van WOI. Er is één familienaam die hierop 5x voorkomt. De woordwaarde van deze familienaam (A=1) = D
- WP5 (N 50° 50.380 E 005° 01.186), je kan hier een zitbank terugvinden. Welke firma heeft deze zitbank gemaakt? (Woordwaarde A=1) = E
Eindcache:
N50 50. A+B+C+D+E-10
E005 01.C+E-3
**************************************************
Deze geocache maakt deel uit van de Church Micro Belgium serie geocaches.
Meer informatie over deze reeks kan U hier vinden:
Church Micro Belgium geocaches.
**************************************************