Met haar twee torens is de Sint-Pieter en Pauwelkerk al van ver zichtbaar. Een maatje te groot misschien voor een dorp?
Torens als getuigen
De geschiedenis van het gebouw vangt aan ergens in de twee helft van de twaalfde of in het begin van de dertiende eeuw wanneer de Noord-Franse abdij van Corbie, die in de streek meerdere bezittingen had, het besluit neemt om hier een kerk te bouwen. Het is meteen het eerste kerkgebouw in wat thans de gemeente Huldenberg is. Van deze kerk zijn alleen de twee zandstenen torens overgebleven. Elke toren heeft twee rijen galmgaten elk met een zuiltje in het midden met bovenaan een kapiteel in de vorm van een dobbelsteen. Opvallend zijn verder de spleetvormige openingen, wat erop kan wijzen dat deze torens ook een verdedigingsfunctie hadden.
De romaanse kerk werd in 1635 door Franse troepen die op doortocht waren in de as gelegd. Een honderdtal jaren later volgde een tweede brand. Tussen de twee torens werd een nieuwe kerk gebouwd waarover nauwelijks iets geweten is.
Over de twee torens van Neerijse doen veel verklaringen de ronde.
Volgens een legende was het geld voor de bouw van kerk afkomstig van twee edelvrouwen. Omdat zij elk evenveel gegeven hadden, wensten zij hun eigen toren. Veel prozaïscher is de hypothese dat de kerk oorspronkelijk bedoeld was om zowel Neerijse als Huldenberg te bedienen en eiste elke gemeenschap haar eigen toren op. Geloof echter in geen geval de mensen van buiten het dorp die beweren dat in Neerijse één toren niet volstond om het aantal 'uilen' te huisvesten!
Kathedraal van de druivenstreek
Eind negentiende eeuw vonden de inwoners Neerijse hun kerk te klein. De gemeente was toen welvarend en wenste de kerk te verbouwen en te vergroten in romaanse stijl. Architect Van Arenberg uit Leuven tekende de plannen. De werken gingen in 1866 van start. Van Arenberg ontwierp een nieuw gebouw in neo-romaanse stijl, een keuze waarvan niet veel voorbeelden bekend zijn. Bovendien liet hij de dwarsbeuk weg en gaf hij aan de gevel van het koor dezelfde afwerking als de voorgevel. Zo kreeg de kerk het uitzicht van een schrijn, gevat tussen de twee romaanse torens. Het neo-romaanse karakter is wellicht het duidelijkst aanwezig in vierlobbige vensters in de zijgevels evenals in de voorgevel die uit drie delen bestaat met een rondboogportaal en een roosvenster.
Wanneer u de kerk binnengaat, valt onlmiddellijk het roosvenster in het koor op. De kleuren zijn zeer mooi. Het bevat traditioneel taferelen uit het leven van Christus met centraal de kruisdood.
De kerk is verder heel sober aangekleed. Op het retabel op het hoofdaltaar staan de apostelen en de vier evangelisten uitgebeeld met de twee patroonheiligen Petrus en Paulus op het voorplan. De drieluiken op de zijaltaren zijn resp. gewijd aan het leven van Maria (linkerzijde) en Sint-Jozef (rechterzijde). Achteraan links vindt u de doopvont (17e eeuw). Het oudste beeld van de kerk is het kruis dat zich links in het portaal bevindt. Het is een laatgotisch beeld uit de 16e eeuw dat vroeger wellicht aan de buitengevel hing.
De koorbanken en het doksaal werden ontworpen door Eugène Gife. De binnenmuren en het koor kregen een polychrome afwerking die in 1969 volledig werd overschilderd. In 1979 zorgde Geroen de Bruycker (Pro Arte Christiana, Vaalbeek) voor een nieuwe kruisweg. Na de verwijdering van de bepleistering bleken vier van de zes zuilen in witte natuursteen uitgevoerd. Het zijn mogelijk vier zuilen van de originele kerk.
Loret orgel
In 1871 gaf de kerkfabriek aan de firma Loret de opdracht een nieuw orgel te bouwen. De familie Loret was een bekend geslacht van orgelbouwers. In het bedrijf van François-Bernard (1808-1877), dat gevestigd was te Mechelen, zijn vele tientallen orgels gebouwd. Het instrument is erkend als erfgoed en werd onlangs gerestaureerd.
**************************************************
Deze geocache maakt deel uit van de Church Micro Belgium serie geocaches.
Meer informatie over deze reeks kan U hier vinden:
Church Micro Belgium geocaches.
**************************************************