Geocache Description:
Skrytka typu EarthCache nie posiada fizycznego pojemnika. Aby zaliczyć znalezienie EC powinnaś/powinieneś/powinniście udać się na miejsce, odpowiedzieć na pytania w opisie i przesłać do mnie odpowiedzi za pomocą formularza kontaktowego.
O gipsach słów kilka:
Gipsy są ewaporatami - czyli osadami pochodzenia chemicznego, utworzone z łatwo rozpuszczalnych minerałów, które wytrącają się w wyniku parowania. I tak też tworzyły się na terenie Niecki Nidziańskiej. Kryształy ich różnie opadały – sedymentacja – dlatego też możemy zaobserwować w terenie różne ich formy.
Największe rozprzestrzenienie mają różnorodne facje selenitowe. Pod względem wykształcenia i wielkości kryształów unikalną facją selenitową są gipsy szklicowe. Facje to zespół wspólnych cech charakterystycznych dla skał utworzonych w różnych warunkach. Facją widoczną w wyrobisku są gipsy szablaste. Można tu także zobaczyć formy krasu gipsowego- czyli krasowienia, rozpadania się nietrwałego gipsu. Działalność czynników atmosferycznych: wiatru, mrozu, temperatury i wody spowodowała powstanie wyrw, rynien, zapadlisk oraz korytarzy podziemnych. Miejscami stropy jaskiń były tak cienkie, że ulegały zawaleniom. W kamieniołomie Karabosy występują głównie gipsy szablaste. Tworzą one ławice zbudowane z kryształów o wielkości kilku - kilkunastu centymetrów. Kryształy te są wydłużone i zakrzywione w jednym kierunku, przypominając swoim kształtem szable. Kryształy „szablaste” narastały w poszczególnych ławicach pionowo, prawdopodobnie odchylając się w kierunku przeciwnym do ruchu prądów morskich przy dnie morza. W wyrobisku można także spotkać odmianę gipsów grubokrystalicznych, krótszych o gorzej wykształconych kryształach „szablastych” oraz rozmieszczone chaotycznie rozsypujące się gipsy drobnoziarniste (to właśnie ta sedymentacja). Tempo krasowienia i zawalania się pustek w gipsach zależy przede wszystkim od ich budowy. Czynnikami wewnętrznymi decydującymi o szybkości rozwoju i formie pustek krasowych w gipsach są: wielkość i kształt kryształów, szczelinowatość i uławicenie. Także cechy mineralogiczne tj. niska twardość gipsów, powodują iż procesom rozpuszczania towarzyszy często erozja oraz grawitacyjne osiadanie i obrywanie się fragmentów skał. Wyrobisko Karabosy leży na terenie rezerwatu stepowego oraz dwóch Parków Krajobrazowych Nadnidziańskiego i Szanieckiego
gipsy – przykłady gipsów i ewaporyzacji:
gips szablasty
gips szklicowy
Alabaster – buła alabastrowa
Selenit z palisadowym uławiceniem
Zadania:
- Stoisz przed skalną ścianą jak układają się szable, w jakim kierunku ułożone są "ostrza" ? jak są rozmieszczone? - równomiernie czy skupiskami? Jak myślisz co za proces na to wpłynął?
- Ile warstw składa się na ścianę – jak myślisz dlaczego tak to wygląda? Jakie procesy mają na to wpływ?
- Opisz swoimi słowami gips szablasty.
- Fotką potwierdzisz wizytę możesz być to Ty/Wy- gps/lub Twój/ Wasz drewniaczek.
Pamiętaj znajdujesz się w miejscu chronionym dlatego tez nie niszcz, nie śmieć, nie zabieraj niczego ze stanowiska (możesz za to zabrać śmieci jeśli jakieś będą)
Zalogować "znalezienie" możesz bezpośrednio po przesłaniu odpowiedzi przez mój profil. Jeżeli Twoje odpowiedzi będą błędne, zgłoszę się sam. Wpisy bez przesłanych prawidłowych odpowiedzi będą kasowane po 14 dniach. Skrytka typu Earthcache nie posiada fizycznego pojemnika. Aby zaliczyć ten typ skrytki należy odnaleźć obiekt którego Earthcache dotyczy, obejrzeć go i odpowiedzieć na kilka pytań, wysyłając odpowiedzi za pomocą formularza kontaktowego
http://geostanowiska.pgi.gov.pl
https://geotyda.pl/miejsca/tbu/karabosy.php
Maciej Bąbel- "Uwagi na temat budowy i rozwoju gipsów szklicowych" - artykuł z bazy internetowej