Czaj Чай Čaj czyli przewodnik po herbacie
Herbata zielona, biała i żółta
...w ostatnim odcinku
W poprzedniej skrytce mieliśmy okazję dowiedzieć się conieco o pochodzeniu tego azjatyckiego krzewu oraz jego nazwy. W drugiej części serii mam przyjemność przedstawić Wam herbaty zielone i białe - metody ich wytwarzania a także najpopularniejsze z herbat należących do tych kategorii.

Dzikie lisy nie piją herbaty
Herbata zielona
Choć herbata zielona niepodzielnie króluje w Chinach, Japonii i innych krajach azjatyckich to ostatnimi latami zaczęła zyskiwać coraz to większą popularność również na rynku europejskim. Na jej sukces w naszym regionie składa się kilka czynników - fakt, że pozostaje ona wciąż dość tania i nie odbiega bardzo ceną od herbat czarnych jak równiesz szeroko rozpowszechnione przeświadczenie o jej prozdrowotnym, niemal magicznym wpływie na organizm. O ile badania w tym kierunku prowadzone są przez ostatnie 20-25lat ze szczególnym nasileniem to wymierne skutki jesteśmy w stanie osiągnąć pijąc dopiero bardzo duże ilości takiej herbaty (w grupach badanych było to nawet ponad 1L naparu dziennie). Nie mniej jednak pewne pozytywne działania możemy zaobserwować nawet przy mniejszych ilościach w kwestiach regulacji cholesterolu we krwi, zapobiegania artretyzmowi, chorobom układu krwionośnego a nawet zapobieganiu raku. Z drugiej jednak strony należy pamiętać o przeciwzakrzepowym działaniu herbaty - nie należy pić jej zbyt wiele przed planowanymi zabiegami medycznymi, w których może się to okazać problematyczne. Picie ogromnych ilości zielonej herbaty może też wpływać niekorzystnie na wątrobę a już w szczególności przesadzania powinny unikać kobiety w ciąży.

Shincha aracha saemidori, Japonia
Liście przeznaczone na herbatę zieloną poddawane są kilkuetapowemu procesowi. Świeżo zebrane z krzewu liście poddawane są najpierw krótkiemu więdnięciu poprzez rozsypanie na około 1-2 godziny na bambusowych matach wystawionych na słońce - nie jest to jednak etap obowiązkowy - istnieją herbaty, które go pomijają. Następnie zwiędnięte liście poddawane są najważniejszemu procesowi - podgrzewaniu - powoduje ono, że zatrzymuje się proces oksydacji liści, dzięki czemu herbata ta pozostaje herbatą zieloną. W Chinach najczęściej podgrzewa się ją na specjalnych patelniach, w Japonii tym czasem do podgrzania liści używa się pary wodnej - dzięki czemu stają się one łatwiejsze w dalszej obróbce. Po ogrzaniu liści następuje etap rolowania - herbata tradycyjnie rolowana jest ręcznie choć ostatnimi czasy rynek zaczynają przejmować herbaty produkowane w całości maszynowo. Na tym etapie nadaje się liściom porządany kształt - czy to wąskich ruloników, igiełek przypominających szpilki iglaka, czy też małych perełek lub płaskich płatków. Następnie tak przygotowana herbata jest suszona by w tej postaci zostać uznaną za gotowy produkt. Sporo z tym zachodu, czyż nie? Na szczęście poza marketowymi herbatami wciąż nie jest trudno o te przygotowywane w pełni tradycyjnie.

Shincha aracha saemidori po zaparzeniu
Najpopularniejsze zielone herbaty z Chin to m.in. Long Jing (smocza studnia), Bi Luo Chun oraz Huangshan Maofeng. Rozpoznawalne na świecie nazwy zielonych herbat japońskich to Kukicha, Bancha, Sencha, Gyokuro i Kabusecha. Specificzną odmianą zielonej herbaty jest też Matcha ale jej więcej uwagi zostanie poświęcone w jednej z kolejnych skrytek z serii
Herbata biała
Biała herbata jest najdelikatniejszą ze wszystkich. Produkuje się ją głównie w regionie Fujian w Chinach lecz ostatnimi czasy zainteresowanie nią zaczęło wzrastać również w innych azjatyckich krajach a na największego w tej dziedzinie potentata poza Chinami pretendują Indie. Biała herbata zawiera podobne mające pozytywny wpływ na zdrowie substancje jak herbata zielona, gdyś podobnie jak ona, nie jest poddawana skomplikowanym procesom. Liście przeznaczone na produkcję białej herbaty zbierane są bardzo wczesną wiosną - najczęściej zrywa się pokryte białym meszkiem pąki i najświeższe tegoroczne liście. Pierwszym etapem ich obróbki jest więdnięcie a kolejnym i ostatnim suszenie w niskich temperaturach. Dzięki temu procesowi liście ulegają minimalnej jedynie oksydacji a sama herbata pozbawiona jest goryczy. Wbrew nazwie napar pozyskiwany z tak przygotowanych liści nie jest biały ani bezbarwny - ma odcień bladożółty. Ze względu na małą masę uzyskanego w ten sposób produktu biała herbata potrafi osiągać ceny dużo wyższe niż herbaty zielone.

Pąki dzikiej herbaty Ya Bao Yesheng, prowincja Yunnan, Chiny
Do najbardziej znanych białych herbat zaliczają się Bai Mudan, Shou Mei oraz Baihao Yinzhen (moją ulubioną wciąż jednak pozostaje Ya Bao Yesheng ;) )

Zaparzona herbata biała
Herbata żółta
Coming Soon
O metodach produkcji dalszych gatunków herbaty oraz kulturach herbacianych dowiesz się w dalszych skrytkach z serii.
Zagadka
1. Rozwiąż zagadkę.

2. Uporządkuj etapy produkcji.

3. Podstaw do wzoru.
N 50° 0(GREEN/1000)' E 19° 5(WHITE/1000)'
w następnym odcinku...
Dziś mieliśmy okazję poznać mniej przetworzone gatunki herbat, dowiedzieliśmy się jak wyglądają podstawowe procesy produkcji tego jakże popularnego suszu i jakie formy potrafi on przybierać. Już w kolejnej części przewodnika poznamy trzy kolejne gatunki herbaty - te, które poddawano dalszej obróbce i wyciągnięto z nich zupełnie inne wartości. Dowiemy się też co się stanie, gdy na herbacie pojawi się pleśń i czemu czasami jest to wręcz powód do radości.