HISTORIA TOMASZOWA W SKRÓCIE:
Tomaszów Mazowiecki został założony przez hrabiego Antoniego Ostrowskiego, który nazwał osadę na część swojego ojca Tomasza. Zalążek przyszłego miasta pojawia się już pod koniec XVIII wieku, gdy Tomasz Ostrowski wybudował w tym miejscu piec do wytapiania surówki, po odkryciu żelaznych rud syderytowych. Dalszy rozwój nastąpił, gdy w 1805 roku dobra przejął najstarszy syn Tomasza, Antonii. Pierwsi osadnicy przybyli na przełomie 1822 i 1823 roku. Na te lata przypada również intensywny rozwoju aż w 1824 Tomaszów otrzymał prawa osady fabryczno-handlowej, a 6 lipca 1830r. prawa miejskie. Wszelkie dalsze plany dobrze prosperującego miasta zniwelowało powstanie listopadowe, w którym udział brał Antonii. Dobra Ostrowskich zostały skonfiskowane i przeszły na własność Skarbu Państwa, a Antonii za udział w powstaniu oraz poparcie wniosku o detronizację dynastii Romanowów został skazany zaocznie na śmierć. Uniknął wyroku emigrując do Francji, gdzie zmarł w 1845 roku. Po kilkunastu latach pobytu za granicą powrócił do Królestwa Polskiego jeden z synów Antoniego – Stanisław. Odkupił skonfiskowane włości oraz wypełnił dawne zobowiązanie ojca wobec mieszkańców Tomaszowa – przyczynił się do wybudowania kościoła św. Antoniego. Kolejne pokolenia dalej aktywnie działały w Tomaszowie aż do II wojny światowej, gdy Ostrowscy utracili swoje dobra ziemskie. Po wojnie nastąpił dalszy rozwój miasta, a dziś Tomaszów Mazowiecki to szóste co do wielkości i czwarte co do ludności miasto w województwie łódzkim.
HISTORIA SYNAGOGI:
Zbudowana została przy ulicy Handlowej 7 (ob. ul. Berka Joselewicza 7) w latach 1864-1878. Murowany budynek wzniesiono na planie prostokąta. Podczas II wojny światowej, 16 października 1939 roku, miejscowi volksdeutsche podpalili synagogę i nie pozwolili strażakom na ugaszenie pożaru. Hitlerowcy obciążyli gminę żydowską znaczną kontrybucją za rzekome zaniedbania przeciwpożarowe oraz wyimaginowanymi kosztami gaszenia. Jeszcze przed spaleniem synagogi Żydzi zdążyli wynieść zwoje Tory i zakopali je, a po wojnie udało się je wydobyć. W roku 1940 rozebrano pozostałości tomaszowskiej synagogi, a obecnie na jej miejscu znajduje się parking dla samochodów.
W okresie dwudziestolecia międzywojennego oprócz Wielkiej Synagogi istniały w Tomaszowie Mazowieckim dwie bożnice: jedna położona przy ul. Jerozolimskiej 17 (tuż przy dawnej ulicy Bożniczej), druga przy ul. Prezydenta S. Wojciechowskiego (ob. ul. Warszawska) 50. Obie bożnice zostały spalone 14 listopada 1939 roku.
SKRYTKA:
A - liczba na latarni wskazywanej przez współrzędne
N 51° 31.731+A
E 20° 0.315+A
Skrytka to prosty magnetyk na finalnych współrzędnych, znajdujących się niedaleko od miejsca, gdzie stała synagoga.
SERIA:
Skrytka jest częścią serii "Świątynie Tomaszowa Mazowieckiego", pokazującej najciekawsze i najstarsze budowle sakralne w mieście. Niektóre z nich wciąż są w użytkowaniu, niektóre stoją zapomniane, a niektóre niestety możemy oglądać już tylko na zdjęciach. Skrytki mają przypominać o ich historii. Zapraszam i powodzenia!
