Pelgrimsoord de Helwerder wierden

De naam Helwerder Wierde is afkomstig van ‘hele wierde’. Deze wierde trekt al heel lang bewoners: vanaf 500 na Christus woonden er al boeren op deze wierde! De wierdes werden afgegraven zodat ze veilig lagen voor hoog water. De wierde van Helwerd is eigenlijk de geboorteplaats van het christelijke geloof in Groningen. De eerste predikers die in Noord-Groningen het Christendom kwamen brengen, trokken namelijk van wierde naar wierde. Boerennederzetting Helwerd hebben ze ook bezocht, dat is zeker. 

Eén van de bewijzen hiervoor is het verhaal van Liudger, de bisschop van Münster. In de negende eeuw genas hij op deze wierde de heidense zanger Bernlef van zijn blindheid. Hij trachtte Bernlef tot het christendom te bekeren. Bernlef zou daarop tegen Liudger hebben gezegd: "Als uw God zo machtig is, toon mij dan een teken". Liudger legde daarop zijn handen op de ogen van de bard en sprak een gebed uit, waarna de blinde man weer kon zien. Dit wonder bleef niet onopgemerkt: de tweekoppige wierde trekt nog steeds wandelaars (en pelgrims) uit alle windstreken.

Het verhaal van Liudger en Bernlef wordt verbeeld op het kunstwerk bij de kerk van Usquert. Jan Boer, een Groningse Dichter uit Rottum, schreef het volgende gedicht over deze bijzondere gebeurtenis:

En zie
Toen Liudger van zijn preek
Het stomverbaasde volg aankeek
Toen zag hij twee blinde ogen
Die diep in de hemel kijken
Hij wachtte, maar het vermoeide gezicht
Bleef onbewogen, duister , dicht,
Door warme tranen volgelopen
Alleen de mond, de mond ging open
Hij dichtte over het heidendom
Van haar angsten om
Hun zondige vervloekte daden
En hoe ze verlangden naar genade
Genade? Liudger sloeg een kruis
Net boven het vale ogenvlies
‘m Teken- waar voor dat nu diende?
De blinde zanger werd weer ziende

Het volk ging naar dezelfde plaats
En de oude Apostel legde
Zijn hand op de ogen van de dichter
En zie, zijn wereld werd weer lichter
De mond ging open, zachtjes zong
De blinde Bernlef toen en ving
Gods wonder op van lichte vonken
En toverde ze om in klanken
Hij zag de wijde wadden weer
Zijn mensen die voor God de Heer
Hun ruige stijve nekken bogen
Hij zag het met zijn eigen ogen
En hoor, daar klonk met volle galm
n’ dankgebed zijn eerste psalm
een van de zuiverste gebeden
ooit door een sterveling beleden

Leestip

Voor meer informatie over de Helwerder wierde (én voor een rondwandeling voor pelgrims), ga naar https://www.spig.nl/usquert-helwerd/ 

Overige websites

https://www.groningerlandschap.nl/natuur/bijzondere-plekken/helwerder-wierden/ 
https://www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/liudger-en-bernlef-een-wonder-in-usquert-met-grote-gevolgen

Het Groninger Landschap

Deze geocache is geplaatst door het Fivel Erfgoedteam van Het Groninger Landschap. Heel veel plezier met het ontdekken van de omgeving en de rijke historie!

Let op: in de zomermaanden is de plek van de cache behoorlijk dicht begroeid. Er is een uitgesleten paadje. Zorg echter voor bedekte benen (en armen) .

Volg ons ook op Instagram: @erfgoed_noord_groningen