Καστέλλα – Ιστορική συνοικία του Πειραιά
Η Καστέλλα είναι συνοικία του δήμου Πειραιά και περιλαμβάνει το τμήμα της πόλης γύρω από το λιμάνι του Μικρολίμανου το οποίο επί Τουρκοκρατίας λεγόταν Τουρκολίμανο γιατί το χρησιμοποιούσαν οι Τούρκοι ως λιμάνι που άραζαν τα καράβια τους στην περιοχή. Η Καστέλλα απλώνεται πάνω στον λόφο της Μουνιχίας, όπως ονομαζόταν από την εποχή της αρχαίας Αθήνας, στην κορυφή του οποίου κατά την Φραγκοκρατία υπήρχε φρούριο δηλαδή Καστέλλι και είναι πιθανό να πήρε το όνομα η περιοχή απ’ αυτό.
Ο λόφος της Καστέλλας έχει ύψος 86,59 μ. και το 1925 η επιτροπή που συστήθηκε για τη διόρθωση των ονομάτων διαφόρων σημείων του Πειραιά, τον ονόμασε Λόφο Μουνιχίας δίνοντάς του έτσι ξανά την ονομασία που είχε την αρχαία εποχή. Γνωστός ήταν και ως λόφος του Προφήτη Ηλία από το ναό που υπάρχει εκεί. Από τη δεξαμενή που υπήρχε στο λόφο υδρευόταν μεγάλο τμήμα του Πειραιά.
Το 403 π.Χ. συσπειρώθηκαν στο λόφο της Καστέλλας οι Αθηναίοι με αρχηγό τον Θρασύβουλο, αφού κατέλαβαν τα οχυρωματικά έργα που είχε κατασκευάσει εκεί ο Ιππίας το 510 π.Χ, ένας από τους τριάντα τυράννους που είχαν επιβάλλει οι Σπαρτιάτες στην Αθήνα μετά την νίκη τους στον Πελοποννησιακό πόλεμο. Κατόπιν αφού οχυρώθηκαν εκεί και απέκρουσαν τις δυνάμεις που έστειλαν για να τους συλλάβουν, εξόρμησαν προς την Αθήνα και έδιωξαν τους τριάντα τυράννους, απελευθερώνοντας έτσι την πόλη της Αθήνας.
Στο λόφο της Καστέλλας οχυρώθηκαν και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821 και της πολιορκίας της Ακρόπολης απ’ τον Κιουταχή πολλοί Έλληνες με αρχηγό τον Καραΐσκάκη και από τότε επικράτησε το όνομα αρχικά Καστέλλι και μετά Καστέλλα. Το Καστέλλι σημαίνει μικρό φρούριο. Την εποχή του αποκλεισμού του Χόβαρτ χτίστηκε στο δυτικό τμήμα του λόφου ολόκληρο κανονιοστάσιο. Γύρω απ’ την Καστέλλα κατοίκησαν τα παλιά χρόνια πολλοί Κρητικοί για αυτό και αποκαλείτο για κάποια χρόνια και Κρητικά.
Βεάκειο θέατρο
Πάνω στην Καστέλλα βρίσκεται και το Βεάκειο θέατρο που είναι θερινό θέατρο χωρητικότητας 2.000 θεατών και έχει μορφή αρχαίου θεάτρου. Το Θέατρο κατασκευάστηκε το 1969 επί δημαρχίας Αριστείδη Σκυλίτση και λεγόταν Σκυλίτσειο, ενώ το 1976 μετονομάστηκε σε Βεάκειο προς τιμήν του πειραιώτη ηθοποιού Αιμιλίου Βεάκη. Το Βεάκειο θέατρο αποτελεί το επίκεντρο μιας αξιόλογης καλλιτεχνικής κίνησης φιλοξενώντας στη σκηνή του αξιόλογες πολιτιστικές εκδηλώσεις όπως με εμφανίσεις μεγάλων Ελληνικών και ξένων θιάσων, λαϊκών συγκροτημάτων διεθνούς φήμης και με συναυλίες γνωστών καλλιτεχνών.
Θεόσπιτα
Θεόσπιτα συναντάμε σε αρκετά σημεία του ελλαδικού χώρου, κυρίως όπου υπήρχαν λατομεία ή ανθρώπινες δραστηριότητες για την εξόρυξη πέτρας. Πρόκειται για οικήματα λαξευμένα με τέτοιο εντυπωσιακό τρόπο ώστε οι άνθρωποι μεταγενέστερα τα αποκάλεσαν «Θεόσπιτα», δηλαδή φτιαγμένα από χέρια Θεού ή αλλιώς σπηλιές του Δράκου!
Τα πειραϊκά Θεόσπιστα, τα μέρη όπου βρέθηκαν κατά τον Ιωάννη Μελά προσδιορίζουν και τα μοναδικά σημεία κατοίκησης του Πειραιά σε μια πρώιμη ιστορική περίοδο. Γράφει ο Ιωάννης Μελάς («Ιστορία της πόλεως Πειραιώς. Από τους προϊστορικούς καιρούς έως τους δικούς μας χρόνους», Τόμος Α’, Προϊστορία και Πρωτοϊστορία,1976), ότι ο Πειραιάς κατά την προϊστορική περίοδο παρουσίαζε κατοικήσιμους χώρους μόνο προς το λόφο της Μουνυχίας με τον μικρό ομώνυμο λιμένα και στην Πειραϊκή στη θέση «Σταυρός». Συμπληρώνει ότι οι κατασκευές αυτές παρουσιάζουν ομοιότητες με εκείνες που βρέθηκαν στην Πνύκα, στην Ακρόπολη και αλλού και θα πρέπει να σχετιστούν με προηγούμενες εποχές ίσως από την εμφάνιση των Μινυών.
Αν υποθέσουμε ότι κατασκευάστηκαν στην Παλαιολιθική ή στη Νεολιθική περίοδο πιθανότατα να χρησίμευαν για να προσφέρουν στους ανθρώπους προστασία σε περιπτώσεις νεροποντής ή όταν η θυμωμένη φύση στρεφόταν επικίνδυνα κατά του ανθρώπου. Τα Θεόσπιτα λαξευμένα εντός βράχων αποτελούσαν μοναδικά καταφύγια για τους ανθρώπους εκείνων των εποχών. Η αλήθεια είναι ότι ελάχιστα αποδεικτικά παλαιολιθικού βίου στον Πειραιά διαθέτουμε, υπάρχουν όμως σε αφθονία ευρήματα νεολιθικής εποχής που αποδεικνύουν σαφέστατα ότι υπήρχε οργανωμένη κατοίκηση στον Πειραιά.
Σπηλιά της Αρετούσας
Η θρυλική Σπηλιά της Αρετούσας, στη κορυφή σχεδόν του Λόφου της Καστέλλας, αποτελούσε μια θαυμαστή παρέμβαση της ανθρώπινης διάνοιας, στη διαμόρφωση της φύσης, αφού επρόκειτο περί ενός φυσικού σπηλαίου, εντός του οποίου έγιναν ανθρώπινες παρεμβάσεις. Σκοπός ήταν η άντληση των πηγών που υπήρχαν σε μεγάλο βάθος για την ύδρευση των προϊστορικών κατοίκων του Πειραιά, τους θρυλικούς Μινύες που εκτός από καταπληκτικοί ναυτικοί ήταν και θαυμάσιοι κατασκευαστές. Το τέλος της Σπηλιάς επήλθε ουσιαστικά το 1926, όταν το στόμιο και μοναδική είσοδός της καλύφθηκε (μπαζώθηκε), προκειμένου να γίνει διαπλάτυνση της οδού που οδηγεί μέχρι σήμερα στην κορυφή του λόφου, δηλαδή της οδού Ρήγα Φεραίου.
Οι αρχαιολόγοι την επισκέφθηκαν και διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο περί κατακόρυφου φρέατος, βάθους 32 μέτρων, ανθρώπινης κατασκευής αφού το φρέαρ ήταν λαξευμένο και επιμελώς επενδυμένο στην αρχή του, με πωρόλιθους και σε μήκος 6,40 μέτρων. Το μπάζωμα της Σπηλιάς της Αρετούσας ήταν για τον Πειραιά, μια μικρή Παλμύρα.
Ή Αρετούσα ήταν κόρη του Νηρέα και της Δωρίδας. Δεν ανταποκρίθηκε στην αγάπη του θεού Αλφειού και, όταν αυτός την καταδίωξε, κατέφυγε στην Άρτεμη που τη μεταμόρφωσε σε πηγή.… Η Αρέθουσα ως νύμφη των γλυκών νερών, είχε θεραπευτικές και αναζωογονητικές δυνάμεις. Οι Αρχαίοι πίστευαν πως αν άρρωστος έπινε από το νερό πηγής που ήταν αφιερωμένο σε αυτήν, θα γίνονταν καλά και αργότερα επικράτησε πως θα ήταν καλύτερη θεραπεία αν ακόμα λούζονταν ή πλένονταν σ΄ αυτές. Δεν είναι τυχαίο ότι το κοντινό Συρράγειο (Σπηλιά του Παρασκευά) λειτούργησε ως θεραπευτικό λουτρό. Το νερό έχει ιδιαίτερη σημασία και για τις σύγχρονες θρησκείες αφού το πέρασμα μέσα από αυτό συμβολίζει την αναγέννηση και την κάθαρση της ψυχής (αγιασμός, βάπτιση,θεοφάνεια)....
Η Αρετούσα- σύμφωνα με τον άλλο θρύλο- ήταν μια βασιλοπούλα της περιοχής και είχε κατά την παράδοση την κατοικία της μέσα σε αυτήν την σπηλιά, από όπου η τελευταία πήρε και το όνομά της. Απο εκεί μέσα λοιπόν λέγεται ότι συναντούσε κρυφά τον αγαπημένο της μέσω μιας υπόγειας διαδρομής στην Ακρόπολη των Αθηνών!
Η Κρύπτη
Η κρύπτη είναι ένα πλαστικό δοχείο. Περιέχει log αρχείο για όνομα και ημερομηνία.
37.56.Α
023.39.Β9
Α - ο αριθμός στις συντεταγμένες του σπήλαιου Αρετούσας
Β - τα 2 τελευταία ψηφία του αριθμού που βρίσκεται πάνω από τα ταμία στο Βεάκειο
Kastella - Historic district of Piraeus
Kastella is a district of the municipality of Piraeus and includes the part of the city around the port of Mikrolimano which during the Turkish occupation was called Turkolimano because it was used by the Turks as a port where their ships docked in the area. Castella spreads on the hill of Munichia, as it was called since the time of ancient Athens, at the top of which during the Frankish rule there was a fortress, ie Castelli, and it is possible that the area took its name from it.
The hill of Kastella has a height of 86.59 m. In 1925 the committee that was established to correct the names of various parts of Piraeus, named it Munichia Hill, thus giving it again the name it had in ancient times. It was also known as the hill of Prophet Elias from the temple that exists there. A large part of Piraeus was supplied with water from the reservoir on the hill.
In 403 BC. the Athenians, led by Thrasyboulos, rallied on the hill of Kastella, after occupying the fortifications built by Hippias, one of the thirty tyrants that the Spartans had imposed on Athens after their victory in the Peloponnesian War, in 510 BC. Then, after fortifying themselves there and repelling the forces that were sent to capture them, they rushed to Athens and drove out the thirty tyrants, thus liberating the city of Athens.
Many Greeks were fortified on the hill of Kastella during the Revolution of 1821 and the siege of the Acropolis by Kioutachis, led by Karaiskakis, and since then the name has prevailed, first Kastelli and then Kastella. Kastelli means small fortress. At the time of Howart's blockade, an entire cannon was built on the west side of the hill. Many Cretans lived around Kastella in the old days for this reason and for some years it was also called Kritika.
Veakeio theater
On Kastella is the Veakeio theater which is a summer theater with a capacity of 2,000 spectators and has the form of an ancient theater. The theater was built in 1969 during the mayoralty of Aristides Skylitsis and was called Skylitsio, while in 1976 it was renamed Veakio in honor of the Piraeus actor Emilios Veakis. The Veakio theater is the center of a remarkable artistic movement hosting on its stage remarkable cultural events such as performances of great Greek and foreign troupes, folk bands of international renown and concerts of famous artists.
Theospita
Theospita are found in several parts of Greece, mainly where there were quarries or human activities for stone extraction. These are houses carved in such an impressive way that people later called them "Theospita", that is, made by the hands of God or otherwise caves of the Dragon!
The Piraeus Theospita, the places where they were found according to Ioannis Melas, identify the unique places of residence of Piraeus in an early historical period. Ioannis Melas writes ("History of the city of Piraeus. From prehistoric times to our own times", Volume I, Prehistory and Protohistory, 1976), that Piraeus in the prehistoric period presented residential areas only to the hill of Munichia, the small port of the same name and in Piraiki at the location "Stavros". He adds that these constructions have similarities with those found in Pnyx, the Acropolis and elsewhere and should be related to previous eras perhaps from the appearance of the Minyas.
Assuming they were built in the Paleolithic or Neolithic period, they probably served to protect people in the event of a downpour or when angry nature turned dangerously against humans. The Theospita carved into the rocks were unique shelters for the people of those times. The truth is that we have little evidence of Paleolithic life in Piraeus, but there are plenty of Neolithic finds that clearly prove that there was organized habitation in Piraeus.
Cave of Aretousa
The legendary Cave of Aretousa, almost at the top of the Hill of Kastella, was a wonderful intervention of the human mind, in the formation of nature, since it was a natural cave, in which human interventions took place. The purpose was to pump the springs that existed at great depth for the water supply of the prehistoric inhabitants of Piraeus, the legendary Minyas who, apart from being amazing sailors, were also wonderful builders. The end of the Cave actually occurred in 1926, when its mouth and only entrance was covered (crushed), in order to widen the road that leads to today to the top of the hill, namely Riga Fereou Street.
The archeologists went to see it and it was found that it was a vertical well, 32 meters deep, man-made since the well was carved and carefully lined at the beginning, with tufa and 6.40 meters long. The rubble of the Cave of Aretousa was for Piraeus, a small Palmyra.
Aretousa was the daughter of Nereus and Dorida. She did not respond to the love of the god Alpheus and when he persecuted her, Artemis protected her and transformed her into a fountain. The ancients believed that if a patient drank from the spring water, which was dedicated to her, they would get well and later it prevailed that it would be a better treatment if they were still bathed or washed in them. It is no coincidence that the nearby Syrrageio (Cave of Paraskeva) functioned as a therapeutic bath. Water is of particular importance for modern religions as the passage through it symbolizes the rebirth and purification of the soul (sanctification, baptism, theophany) ....
Aretousa - according to another legend - was a princess of the region and According to tradition, she had her home in this cave, from where the latter got its name. From there it is said that she secretly met her lover through an underground route to the Acropolis of Athens!
The Cache
The cache is a plastic box. Containing logbook for name and date.
37.56.Α
023.39.Β9
A - the number at the coordinates of the cave Aretousa
B - last 2 digits of the number which you see in front of theatre Veakeio above cash desks