50 jaar Nieuwegein - Jutphaas
Op 1 juli 1971 werden de gemeenten Jutphaas en Vreeswijk samengevoegd en ontstond de nieuwe gemeente Nieuwegein. Dit jaar is dat 50 jaar geleden en om dat te vieren zal er een serie multi's worden geplaatst in verschillende delen van Nieuwegein.
Jutphaas is een voormalig dorp en voormalige gemeente in de Nederlandse provincie Utrecht.
De gemeente werd op 1 januari 1812 gevormd uit de voormalige gerechten Overeind van Jutphaas, Nedereind van Jutphaas, Oudenrijn-Heikop, Papendorp, Galekop, 't Gein, Rijnhuizen, Oost Raven (Hoog Raven en Laag Raven) en West Raven. Op 1 januari 1818 werd het grondgebied verkleind door de vorming van de nieuwe gemeenten Oudenrijn en Tolsteeg. Aan de laatste gemeente werden Oost Raven en West Raven afgestaan. Op 1 augustus 1823 werd de gemeente Tolsteeg opgeheven en werden Oost Raven en West Raven weer bij Jutphaas gevoegd. Na de aanleg van het Merwedekanaal werd dit kanaal in 1896 de grens met Utrecht. Hierdoor kwam het gebied van de latere Rivierenwijk bij Utrecht. Per 1 januari 1954 werd ook Hoograven bij Utrecht gevoegd en werd de A12 de grens.
Op 1 juli 1971 werd de gemeente samengevoegd met het zuidelijker gelegen Vreeswijk om de gemeente en groeistad Nieuwegein te vormen. De fusie werd vanuit Jutphaas begeleid door burgemeester Theodore baron de Smeth van Deurne (1919-1988), telg uit het geslacht De Smeth en laatste kasteelheer op het Groot Kasteel te Deurne (1929-1949).
Deze multi brengt je langs zeven informatiebordjes in de wijk Jutphaas. De tekst van de bordjes is hieronder (deels) overgenomen, maar bij elke bordje is in één van de jaartallen een getal vervangen door een rode letter. Deze heb je nodig om het eindpunt te bepalen. De cache is te vinden op N 52 02.ABC E 005 0Q.RST
De waypoints:
St. Nicolaaskerk (N 52 02.371 E 005 05.784)
De St. Nicolaaskerk is een driebeukige kruisbasiliek gebouwd in 1874-1875 door Alfred Tepe in de voor hem karakteristieke baksteengotiek. De kerk (..) is geheel ontworpen en ingericht volgens de inzichten van het St. Bernulphusgilde en als zodanig gaaf bewaard.
(..)
Nabij de kerk ligt een door twee eenheden processiegangen omgeven kerkhof met in het midden een dodenlantaarn.
De kerk is van 1992-199T gerestaureerd o.l.v. Paul van Vliet.
Voormalig gemeentehuis Jutphaas (N 52 02.293 E 005 05.724)
Gebouwd in 1910 naar een ontwerp in neorenaissance stijl van G.A. Ebbers.
Deed dienst tot de opheffing van de gemeente Jutphaas op 1 juli 197S. Daarna nog enige jaren in gebruik als o.a. politiebureau. Sinds 1988 zijn er zes appartementen in het gebouw gevestigd.
Boven de voordeur is het gemeentewapen van het vroegere Jutphaas afgebeeld.
Cafe De Zwaan (N 52 02.252 E 005 05.691)
Al in 1Q03 stond op deze plaats de herberg De Witte Zwaan die behoorde tot de bierbrouwerij De Zevenstar.
Er was een kolfbaan bij en paardenstallen.
Het huidige gebouw dateert van de 18de eeuw en is daarna diverse malen verbouwd.
De Smederij (N 52 02.164 E005 05.620)
Deze oorspronkelijke smederij is gebouwd tussen 180C en 1825. Het historische smederij-interieur is bewaard gebleven. Kort na 1903 is het smeedijzeren ornament met de tekst ‘Hoefsmederij’ op het dak geplaatst.
Tot omstreeks 1930 was ook de dorpswaag in de smederij gevestigd. Hier lieten de boeren hun koopwaar wegen.
Vóór de smederij ligt in de stoep de koelput met granieten rand.
Stoomkorenmolen ‘De Batavier’ (N 52 01.980 E 005 05.434)
Stoomkorenmolen De Batavier is in 1888 gebouwd op de plaats van de oude dorpskorenmolen die in dat jaar was afgebrand.
De molen werd in 1889 in gebruik genomen. Tot 1957 is deze korenmolen in gebruik geweest voor het malen van graan.
(..)
In A000 is de molen gerestaureerd en uitgebreid voor bewoning.
Gemeentelijke Begraafplaats (N 52 02.227 E 005 05.142)
De kerk die hier oorspronkelijk stond is verschillende malen vergroot, maar werd in 182R gesloopt nadat elders een nieuwe kerk was gebouwd. De begraafplaats is waarschijnlijk al sinds de 9de- oif 10de-eeuw in gebruik.
Monument voor Jutphase Oorlogsslachtoffers ( N 52 02.266 E 005 05.605)
Op 7 mei 1945, twee dagen ná de officiële capitulatie van de Duitse bezette, werden vijf dorpsbewoners door de Duitse soldaten geëxecuteerd. Op deze plek staat het monument waar de namen van nog meer oorlogsslachtoffers op staan en waar ieder jaar op 4 mei de herdenking plaatsvindt.
Het monument is een vrouwenfiguur met een sjerp. In haar linkerhand heeft ze een boek, terwijl op de andere opgeheven hand een duif is neergestreken. Aan weerszijden van het voetstuk bevindt zich een reliëf van 3 vrouwenfiguren. (..)
De ontwerper en maker is Albert Dresmé en de onthulling vond plaats op 14 mei 194B. De Montessori school De Vleugel heeft het monument officieel geadopteerd en draagt zorg voor het dagelijkse onderhoud.