[PL]
Pierwsza wzmianka o miejscowości: początki dziejów miejscowości sięgają XIII w. W 1335 r. po raz pierwszy wzmiankowany był kościół w Krzyżowej.
Właściciele majątku: w XIV w. między innymi Kilian von Haugwitz i Heinze von Liebetal, w piętnastym stuleciu rodziny von Seidlitz i von Naschwitz. W kolejnym stuleciu ponownie członkowie rodu von Seidlitz oraz Reibnitzowie, m.in. Mikołaj von Reibnitz, małżonek Barbary von Mühlberg (zm. 1548 r.) i Piotr von Reibnitz z Krzyżowej, który w 1568 r. ożenił się z Barbarą, córką Jerzego von Peterswald, właściciela Piławy Średniej. Następnie majątek należał do rodzin von Peterswalde, von Rothkirch, von Zeidlitz (od około 1690 r.), von Dresky (od lat 70` XVIII w.). W 1867 r. Helmut Karol Bernard von Moltke (1800-1891), generał i szef sztabu wojsk niemieckich odkupił od wdowy po N. von Dresky, z domu Müller Krzyżową, Grodziszcze Dolne i Wieruszów. Trzy lata później otrzymał tytuł hrabiego, a w 1889 r. do posiadanych majątków dokupił Wojnarowice i utworzył z nich fideikomis. Helmut von Moltke nie posiadał dzieci, dlatego też jego posiadłości odziedziczył bratanek Wilhelm Józef Bernard Fryderyk Adolf (1845-1905), syn Adolfa Erdmanna Bernarda Jerzego von Moltke. Kolejnym właścicielem fideikomisu był najstarszy syn Wilhelma, Helmut Adolf Edo Ludwik Wilhelm hrabia von Moltke (ur. 1876 r.). Majątek rodziny von Moltke nie należał do dużych, cały majorat liczył 476 ha, z czego dobra w Krzyżowej 189 ha. Ostatni przedstawiciel tej gałęzi rodu, Helmut James von Moltke, syn Helmuta Adolfa, zarządzał posiadłością od 1929 r. Z wykształcenia był prawnikiem, w czasie drugiej wojny światowej działał w niemieckim kontrwywiadzie. Należał do przeciwników narodowego socjalizmu, założył organizację opozycyjną, zwaną „Kręgiem z Krzyżowej”. Został aresztowany przez gestapo w styczniu 1944 r., osądzony przez tzw. trybunał ludowy, stracony 23 stycznia 1945 r. Po drugiej wojnie światowej majątek rodziny von Moltke znacjonalizowano i przekazano w zarząd Państwowemu Gospodarstwu Rolnemu. Z biegiem lat pałac i reszta posiadłości zostały doprowadzone do ruiny. Losy rezydencji odmieniły się w 1989 r. 12 listopada tegoż roku w Krzyżowej odbyła się tzw. msza pojednania, w której uczestniczyli premier Polski Tadeusz mazowiecki i kanclerz Niemiec Helmut Kohl. Rezultatem tego spotkania było powołanie fundacji Krzyżowa. W latach 1992-1998 odbudowano pałac wraz z folwarkiem. W dawnych budynkach gospodarczych urządzono pokoje hotelowe, sale konferencyjne, salę sportową oraz restaurację.
Pałac
Pierwszą rezydencję wzniesiono w Krzyżowej w XVII w. Obecny pałac ufundowała rodzina von Zeidlitz w pierwszym ćwierćwieczu osiemnastego stulecia. Projektantem barokowego budynku był prawdopodobnie Felix Anton Hammerschmidt ze Świdnicy. Pałac przeszedł kolejne przebudowy w XIX i początkach XX w. Doprowadzony do ruiny po 1945 r., został odbudowany w latach 90` ubiegłego wieku. Budynek murowany z cegły, potynkowany, wzniesiony na planie prostokąta, na wysokich piwnicach, dwukondygnacjowy, z zagospodarowanym poddaszem, nakryty dachem mansardowym, z nowszymi lukarnami, wykonanym z dachówki. Fasada (elewacja pd.-zach., od strony dziedzińca folwarcznego), dziesięcioosiowa, z centralnym pozornym ryzalitem, zaakcentowanym wydatną wystawką, mieszczącym główne wejście, ozdobione późnobarokowym kamiennym portalem, poprzedzone schodami. W elewacjach bocznych wydatne ryzality. W elewacji tylnej kolejne dwa ryzality i ganek filarowy, podtrzymujący niewielki balkon. Elewacje o podziałach ramowych, z wydatnym gzymsem wieńczącym i boniowanymi lizenami w narożach. Okna w prostych obramowaniach. Neobarokowe detale pochodzą z początku XX w. oraz ostatniej odbudowy pałacu. Układ wnętrz dwutraktowy, z centralnie usytuowaną sienią, w przedłużeniu której reprezentacyjna klatka schodowa, ozdobiona malowidłami batalistycznymi wykonanymi w 1900 r. przez Lipinsky`ego. Przed pałacem prostokątny dziedziniec gospodarczy, wokół którego zachowane budynki: stróżówka, pralnia, wozownia, dom ogrodnika, stajnia, spichlerz, stodoła i obora. W pobliżu bramy prowadzącej na teren folwarku kamienny kościół. Za pałacem rozciąga się rozległy park krajobrazowy.
Droga Poszukiwaczko, drogi Poszukiwaczu! Skrytka jest bardzo dobrze zamaskowana, choć nie daje jej to 100-procentowej gwarancji przetrwania! Zachowaj dyskrecję i podejmuj skrytkę najlepiej nocą!
[DE]
Eigentümer: im 14. Jahrhundert unter anderem Kilian von Haugwitz und Heinze von Liebetal, im 15. Jahrhundert die Familien von Seidlitz und von Naschwitz. Im nächsten Jahrhundert wieder Mitglieder der Familie von Seidlitz und Reibnitz, inkl. Mikołaj von Reibnitz, Ehefrau von Barbara von Mühlberg (gestorben 1548) und Piotr von Reibnitz aus Krzyżowa, der 1568 Barbara heiratete, die Tochter von Jerzy von Peterswald, der Besitzerin von Piława Średna. Dann gehörte das Anwesen den Familien von Peterswalde, von Rothkirch, von Zeidlitz (ab 1690) und von Dresky (ab 1770). 1867 kaufte Helmut Karol Bernard von Moltke (1800-1891), General und Stabschef der deutschen Armee, von der Witwe von N. von Dresky, geborene Müller Krzyżowa, Grodziszcze Dolne und Wieruszów. Drei Jahre später erhielt er den Titel eines Grafen, und 1889 kaufte Wojnarowice seine Ländereien und schuf eine Fideicomis. Helmut von Moltke hatte keine Kinder, daher wurde sein Eigentum von seinem Neffen Wilhelm Józef Bernard Fryderyk Adolf (1845-1905), dem Sohn von Adolf Erdmann Bernard Jerzy von Moltke, geerbt. Der nächste Besitzer der Fideicomis war Wilhelms ältester Sohn, Helmut Adolf Edo Ludwik Wilhelm, Graf von Moltke (geb. 1876). Das Grundstück der Familie von Moltke war nicht groß, die gesamte Fläche betrug 476 ha, von denen 189 ha Krzyżowa gehörten. Der letzte Vertreter dieses Familienzweigs, Helmut James von Moltke, Sohn von Helmut Adolf, verwaltete das Anwesen ab 1929. Er war ausgebildeter Anwalt und während des Zweiten Weltkriegs in der deutschen Spionageabwehr tätig. Er war einer der Gegner des Nationalsozialismus und gründete eine Oppositionsorganisation namens "Kreisau Circle". Er wurde im Januar 1944 von der Gestapo festgenommen und von den sogenannten vor Gericht gestellt Volksgericht, am 23. Januar 1945 hingerichtet. Nach dem Zweiten Weltkrieg wurde der Nachlass der Familie von Moltke verstaatlicht und der Staatsfarm übergeben. Im Laufe der Jahre wurden der Palast und der Rest des Grundstücks zerstört. Das Schicksal der Residenz änderte sich 1989. Am 12. November dieses Jahres wurde die sogenannte Versöhnungsmesse, an der der polnische Ministerpräsident Tadeusz Mazowiecki und der deutsche Bundeskanzler Helmut Kohl teilnahmen. Das Ergebnis dieses Treffens war die Gründung der Krzyżowa-Stiftung. In den Jahren 1992-1998 wurden der Palast und der Hof wieder aufgebaut. In den ehemaligen Wirtschaftsgebäuden wurden Hotelzimmer, Konferenzräume, eine Sporthalle und ein Restaurant eingerichtet.
Schloss
Die erste Residenz wurde im 17. Jahrhundert in Krzyżowa erbaut. Das heutige Schloss wurde im ersten Viertel des 18. Jahrhunderts von der Familie von Zeidlitz gegründet. Der Designer des Barockgebäudes war wahrscheinlich Felix Anton Hammerschmidt aus Świdnica. Der Palast wurde im neunzehnten und frühen zwanzigsten Jahrhundert weiter umgebaut. Nach 1945 wurde er zerstört und in den neunziger Jahren wieder aufgebaut. Ein verputztes Backsteingebäude auf einem rechteckigen Grundriss, auf hohen Kellern, zweistöckig, mit einem landschaftlich gestalteten Dachboden, bedeckt mit einem Mansardendach, mit neueren Dachgauben aus Ziegeln. Die Fassade (südwestliche Erhebung von der Seite des Hofes) hat zehn Achsen mit einem scheinbaren zentralen Avantkorps, das durch eine markante Erweiterung akzentuiert wird und den Haupteingang beherbergt, der mit einem spätbarocken Steinportal verziert ist über Treppen. In den Seitenansichten sind markante Vorsprünge zu sehen. In der hinteren Ansicht befinden sich zwei weitere Vorsprünge und eine Säulenveranda, die einen kleinen Balkon trägt. Fassaden mit Rahmenunterteilungen, mit einem markanten Krönungsgesims und rostigen Pilasterstreifen in den Ecken. Fenster mit einfachen Rändern. Neobarocke Details stammen aus dem Beginn des 20. Jahrhunderts und der letzten Rekonstruktion des Palastes. Der Innenraum ist zweigeteilt und verfügt über einen zentral gelegenen Vorraum, in dessen Erweiterung sich eine repräsentative Treppe befindet, die mit Schlachtgemälden verziert ist, die 1900 von Lipinsky angefertigt wurden. Vor dem Palast befindet sich ein rechteckiger Hof, um den herum Gebäude erhalten sind: ein Torhaus, eine Waschküche, ein Kutschenhaus, ein Gärtnerhaus, ein Stall, ein Getreidespeicher, eine Scheune und ein Kuhstall. In der Nähe des Tores zum Hof befindet sich eine Steinkirche. Hinter dem Palast befindet sich ein weitläufiger Landschaftspark.
Versteck
Lieber Sucher, lieber Sucher! Der Cache ist sehr gut getarnt, obwohl er keine 100% ige Überlebensgarantie bietet! Seien Sie diskret und holen Sie das Versteck vorzugsweise nachts ab!