Młyn Trzeposz
Trzeposz (Treposz; Treposch) to jeden z młynów działających w dawnym Toruniu. Położony bezpośrednio nad wodami Wisły, pod zboczem wyższej terasy wiślanej, z której wypływał strumien napędzający koła młyńskie; znajduje się ok. 2,5 km na wschód od Rynku Staromiejskiego, na malowniczej nadwiślańskiej dzielnicy Torunia - Winnicy (ul. Winnica 44) - chociaż wcześniej, nawet w okresie międzywojennym okolicę tę również nazywano Trzeposzem.
Niewielka osada w tym miejscu istniała już przed lokacją Torunia w 1232 (lub 1233) r. i związana była z komorą celną na drodze wiślanej, należącą do księcia mazowieckiego Leszka.
Młyn w Trzeposzu istniał od około poł. XIII w. jako własność Starego Miasta Torunia, a najstarsza pisana informacja o nim pochodzi z 1259 r. Wtedy Rada miasta przekazała młyn Krzyżakom (jako władzy zwierzchniej) w zamian za otrzymane od nich prawo budowy domu kupieckiego - sukiennic. Przywilej taki wydał w kwietniu tegoż roku Gerhard von Hirzberg, zastępca mistrza krajowego.
Przez 198 lat, tj. do 1457 roku był młynem krzyżackim. W tymże roku (tzn. w czasie trwającej od 3 lat polsko-krzyżackiej wojny 13-letniej) król polski Kazimierz Jagiellończyk w tzw. przywilejach kazimierzowskich przekazał Toruniowi dobra ziemskie i obiekty przemysłowe - w tym również Trzeposz - należące wcześniej do Krzyżaków i leżące na terenie toruńskiej komturii.
W 1734 r. Trzeposz został obrabowany (a inne toruńskie zakłady przemysłowe w Lubiczu spłonęły) przez wojsko polskie króla Stanisława Leszczyńskiego działające przeciw stacjonującym w Toruniu wojskom króla Augusta III Sasa.
Do dziś istnieje budynek historią sięgający dawnego młyna, który jednak w swojej formie zachował tylko fragmenty gotyckich podziemii, a cała bryła jest rezultatem przekształceń na przełomie XIX i XX w. W 1903 r. przestał definitywnie pełnić swoje pierwotne funkcje stając się budynkiem mieszkalnym i będąc nim do dziś.
Do młyna od północy wiodła 1,2-kilometrowej długości prosta droga, która dziś tylko w szczątkowym, kilkusetmetrowym odcinku została zachowana od strony ul. Żółkiewskiego pod nazwą Droga Trzeposka (patrz waypoints).
Przy młynie do Wisły uchodził niewielki strumień wypływający z sąsiedniego zbocza terasy wiślanej. Według dawnych wierzeń woda pobrana z niego przed świtem w wielkanocną niedzielę i w tajemnicy przed innymi miała gwarantować piękno i zdrowie pannom na wydaniu. Ten dawny zwyczaj wielkanocny był znany i kultywowany w Toruniu jeszcze na pewno w połowie XIX w., a dziennik "Thorner Presse" w 1891 r. przywoływał go już jako ginący zwyczaj świąteczny.
W 1986 roku obiekt wpisano do rejestru zabytków. Figuruje on również w gminnej ewidencji zabytków (nr 158).
Przed remontem wyglądał tak:
Jak wygląda obecnie?
O keszu:
Współrzędne wskazują miejsce ukrycia kesza. Sam Młyn znajduje się kilkadziesiąt metrów na południowym wschodzie, na prywatnym terenie pod okiem kamer! W waypointach znajdziesz współrzędne tablicy informacyjnej przy bramie.
Zabierz coś do pisania