Nazwa Szkocja tej miejscowości pochodzi od osadników ze Szkocji i Anglii, których od ok. 1815 roku sprowadzał generał Ludwik Michał hrabia Pac do swoich dowspudzkich dóbr. Generał Pac po upadku Napoleona i zakończeniu kariery wojskowej udał się na Wyspy Brytyjskie, gdzie zaznajamiał się z nowoczesnymi formami gospodarowania. Po powrocie do swoich dóbr, m.in. w Dowspudzie i Raczkach, zajął się ich odnową z wykorzystaniem, najnowocześniejszych wówczas, metod brytyjskich.
Szacuje się, że w tym czasie na Suwalszczyznę przybyło w kilku turach ok. 500 osadników, w tym wielu farmerów i rzemieślników z rodzinami. W ogromnym stopniu przyczynili się do rozwoju i unowocześnienia gospodarki w pacowskich majątkach. Upowszechnili również uprawę nowych odmian zbóż i roślin, w tym koniczyny i mało wówczas znanych ziemniaków, które niebawem stały się podstawowym produktem żywnościowym w całym regionie.
Wśród przybyszów znanych z nazwisk byli m.in. Wiliam Burns, John Dickson, Walter Govenlock (zobacz GC9AM7Q), Wiliam Hay, Peter Steward, Thompson, Douglas, Dobe oraz Broomfield Andrew, George i James, jak również ogrodnik John Heiton z Selkirk, twórca parku krajobrazowego przy pałacu hrabiego Paca w Dowspudzie. Córka Heitona - Margaret (Małgorzata) została w 1826 r. żoną wybitnego włoskiego architekta Enrico (Henryka) Marconiego, również sprowadzonego przez hrabiego do swoich dóbr, w tym do dokończenia budowy pałacu w Dowspudzie. Jednym z pierwszych przybyłych był również osobisty sekretarz hrabiego – John Lohman.
Z roku 1821 pochodzi ciekawa opinia o przybyłych do dowspudzkich dóbr osadnikach: „... obyczaje i nałogi Szkotów, zwłaszcza tych, co zawsze roli pilnowali, są nienaganne. Lubią polską gorzałkę, ale rozprowadzają oną piwem, wodą i innymi płynami, i w ogóle bardzo są oszczędni […] przy robotach w polu pracowitsi są znacznie od włościan tutejszych […]. Rzecz na koniec u nas niebywała, że chociaż poświęcają się najordynarniejszym w gospodarstwie pracom, każdy umie pisać i rachować, a niektórzy z nich mają swoje zbiory rozmaitych książek i takowe niekiedy czytają”.
Każdy z osadników podpisywał z hrabią Pacem umowę dzierżawną na 25 lat. Niestety po tragicznym upadku powstania listopadowego (1831 r.), w które aktywnie zaangażował się generał Pac i jego emigracji do Francji, pacowskie majątki zostały przejęte przez władze carskie. Część osadników przeniosła się w inne rejony Polski, ulegając stopniowej polonizacji, część prawdopodobnie powróciła w rodzinne strony. W rejonie Dowspudy pozostali nieliczni. Wśród nich był Wiliam Burns, którego potomkowie spolszczyli nazwisko na Borms. W 1918 roku, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, jego wnuk Stanisław Józef Borms został nawet pierwszym wójtem Gminy Dowspuda (z siedzibą w Raczkach).
Po Pacu pozostały w Dowspudzie tylko ruiny jego pałacu. Po osadnikach szkockich tylko nazwa wsi Szkocja, w której niestety dzisiaj już żadnych Szkotów nie spotkamy.
The name “Szkocja” (meaning Scotland) was given to this village after the settlers from Scotland and England, who around 1815 were brought here by General Ludwik Michał Pac to his Dowspuda estate and palace. After the fall of Napoleon and the end of his military career, General Pac went to the British Isles, where he learned new forms of land management. After returning to Poland he started to restore his lands using the most modern British methods at that time.
It is estimated that around 500 settlers, including many farmers and craftsmen with their families, arrived in the Suwałki Region in several groups. They greatly contributed to the development and modernization of the economy in Pac’s estates. Scottish settlers generally enjoyed an opinion of capable and hard-working people.
Unfortunately, after the fall of the November Uprising against the Russians (1831), in which General Pac was actively involved, his estates were confiscated by the tsar. In time the palace turned into ruins and most of the Scottish settlers left. Those who remained lost their identity and even changed their names into more Polish-sounding ones. A good example is one of the settlers - William Burns, whose descendants change the surname into Borms. Interestingly, when Poland regained independence in 1918, William’s grandson Stanisław Józef Borms became the first mayor of the Dowspuda Commune (based in Raczki).
Today nothing is left of the Scottish settlers but the name of the village of Szkocja (Scotland), in which they used to live.
Chaidh an t-ainm “Szkocja” (a ’ciallachadh Alba) a thoirt don bhaile seo às deidh an luchd-tuineachaidh à Alba agus Sasainn, a thug timcheall air 1815 an seo leis an t-Seanalair Ludwik Michał Pac chun oighreachd agus lùchairt Dowspuda aige. Às deidh tuiteam Napoleon agus deireadh a dhreuchd armailteach, chaidh an Seanalair Pac gu Eileanan Bhreatainn, far an do dh ’ionnsaich e dòighean ùra air riaghladh fearainn. Às deidh dha tilleadh dhan Phòlainn thòisich e air an fhearann aige a thoirt air ais a ’cleachdadh na dòighean Breatannach as ùire aig an àm sin.
Thathas a ’dèanamh a-mach gun do ràinig timcheall air 500 luchd-tuineachaidh, a’ toirt a-steach mòran thuathanaich agus luchd-ciùird le an teaghlaichean, Roinn Suwałki ann an grunn bhuidhnean. Chuir iad gu mòr ri leasachadh agus ùrachadh an eaconamaidh ann an oighreachdan Pac. San fharsaingeachd bha luchd-tuineachaidh na h-Alba a ’faighinn beachd bho dhaoine comasach agus dìcheallach.
Gu mì-fhortanach, às deidh tuiteam Ar-a-mach na Samhna (1831), anns an robh an Seanalair Pac an sàs gu gnìomhach, chaidh an oighreachd aige a thoirt am bruid leis an tsar. Le ùine thionndaidh an lùchairt na thobhta agus dh'fhalbh a ’mhòr-chuid de luchd-tuineachaidh na h-Alba. Chaill an fheadhainn a dh ’fhuirich an dearbh-aithne agus eadhon an ainmean gu bhith nan ainmean nas Pòlach. Is e deagh eisimpleir fear den luchd-tuineachaidh - Uilleam Burns. Bidh a shliochd ag atharrachadh an ainm gu Borms. Gu h-inntinneach, nuair a fhuair a ’Phòlainn neo-eisimeileachd air ais ann an 1918, b’ e ogha Uilleim Stanisław Józef Borms a ’chiad àrd-bhàillidh aig an Dowspuda Commune (stèidhichte ann an Raczki).
An-diugh chan eil dad air fhàgail de luchd-tuineachaidh na h-Alba ach ainm baile Szkocja (Alba), far am b ’àbhaist dhaibh a bhith a’ fuireach.