[76jaarLDGS] Bevrijdingsmonument Zetten
Deze cache is onderdeel van de serie 76 jaar Vrijheid, Mobilisatie,Oorlog, Verzet en Bevrijding op de Utrechtse Heuvelrug, Gelderse Vallei, Eemland en Overbetuwe waarbij belangrijke locaties uit de geschiedenis van Utrechtse Heuvelrug en omgeving in de WOII aan bod komen.
De cache is gelegd ter gelegenheid van de herinnering aan 75 jaar bevrijding op 5 mei 2020.
In januari 1945 was het hoge water grotendeels weggezakt en viel de winter in. Het water vroor dicht en er lag een dik pak sneeuw. Ondanks de onbegaanbare situatie rukten de Duitse eenheden vanuit de ruïnes van Kasteel Hemmen op richting Zetten. Daar duurde de strijd van huis tot huis meerdere dagen. De Duitsers maakten gebruik van Panzerfausten. Dit lichte wegwerpwapen was tijdens de oorlog ontwikkeld, gemakkelijk te fabriceren en zeer effectief – het explosief kon een pantservoertuig uitschakelen. Zij wisten zo een groot deel van het dorp te veroveren, maar Zetten werd vervolgens heroverd door de Brits-Schotse troepen die uit de richting van Andelst kwamen. De explosieven zorgden voor vernielingen: overdag werd er gevochten en 's nachts stond het drop in brand. Zetten werd een zwarte vlek in een witte omgeving en er sneuvelden veel soldaten. Uiteindelijk zijn de Duitsers teruggedrongen tot over de Linge. De bruggen werden opgeblazen en het gebied dat in Duitse handen was werd door de geallieerde luchtmacht gebombardeerd en beschoten door de artillerie. Van Kasteel Hemmen was nu echt niks meer over.
Bron: Wandelgids, Pad van de Vrijheid.
Het monument staat op een heuvel van gras op het Wilhelminaplein. Het is een roestvrijstalen V op een kleine ophoging van steen. In de stenen ophoging zit de gegraven V welke een loopgraaf voorstelt. Onder de V zit een plaquette met de tekst: Om hen in vrijheid te gedenken. To remember them in freedom. 1940 – 1945. Aan de zijkant rechts van de plaquette zitten vijf wapens gemetseld. Deze wapens vertegenwoordigen de vier naties welke geholpen hebben met de bevrijding van de Betuwe, het Nederlandse wapen is echter aangebracht om de gesneuvelde Nederlandse soldaten te herdenken. De loopgraaf staat voor de vele burgerslachtoffers.
Het monument is ontworpen door Gé Bernsen is onthuld op 24 september 1984. Een basisschool in Zetten maakt enkele malen per jaar het monument schoon. Dit om de leerlingen te laten merken dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Dit monument is gemaakt door een paar leerlingen de toenmalige LTS te Andelst. Een van die Leerlingen was Frans Derksen die namens de LTS ook bij de huldiging aanwezig was.
Extra waypoint: Het Witte Huis.
Het Wite Huis aan de Stationsstraat 27 in Zeten functioneerde na de herovering van het dorp als hoofdkwartier van de Amerikaanse 101 Airborne Division. De Plaquette in de gevel gedenkt deze periode. Hij bevindt zich precies op de plek waar tijdens de strijd een granaat insloeg. Het gebouw is tegenwoordig in gebruik als verzorgingshuis. Voor en na de oorlog was het een school.
Bron: Wandelgids, Pad van de Vrijheid.
Voor het realiseren van de 75th & 76th Liberation Day Geocaching Serie hebben diverse mensen hun medewerking verleend, bij deze willen wij hen allemaal bedanken voor de tijd en moeite die zij ons hebben gegeven. Daarnaast willen wij iedereen bedanken die de plaatsing van de caches mogelijk hebben gemaakt o.a. de gemeentelijke instanties. Diverse boeken/naslagwerken over de geschiedenis van de Utrechtse Heuvelrug en de ruime omgeving ten tijde van de tweede wereldoorlog zijn een bron van informatie geweest. Ook Het Betuws Oorlogsmuseum ‘The Island’ in Heteren heeft ons met raad en daad bijgestaan.
Voor vragen en opmerkingen: tedonus@gmail.com
Voor deze serie is ook een banner beschikbaar en mag geplaatst worden als men alle geocaches en de bonus heeft gedaan.
Vergeet niet de gegevens voor de bonus te noteren indien aanwezig.